Кіріспе

Кубалық үштік секіруші (1972 жылы туған)

Ямиле Алдама Позо (جميلة الداما; 14 тамыз 1972 жылы туған) – кубалық үштік секіруші. Ол 2003 жылға дейін Куба, 2004 жылдан 2010 жылға дейін Судан, ал 2011 жылдан бастап Ұлыбритания атынан өнер көрсетті. Төрт рет Олимпиада ойындарына қатысқан (2000–2012), 1999 жылғы әлем чемпионатында күміс медаль, ал 2012 жылғы жабық ғимараттағы әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды.

Өмір және мансап

Алдама Кубаның Гавана қаласында дүниеге келді және бастапқыда туған елінің намысын қорғады. Алғашында биіктікке секіру және көпсайыспен айналысты, бірақ 1994 жылы үш қадамды секіруді сынап көрді және екі жылдан кейін 1996 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысуға іліккен командаға енді. Жарақат салдарынан сол Олимпиадада өнер көрсетпеді, бірақ келесі жылы 1997 жылғы IAAF әлем чемпионатының жабық ғимараттағы финалына жетіп, алтыншы орынды иеленді. Екі жыл өткен соң, ол өзінің тұңғыш және жалғыз медалін жеңіп алды – 1999 жылы Испанияның Севилья қаласында өткен жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанды. Келесі жылы, 2000 жылғы жазғы Олимпиадада төртінші орынға табан тіреп, үш қадамды секірудің элиталық спортшысы ретінде танылды. 2001 жылы шотландтық теледидар продюсері Эндрю Доддсқа тұрмысқа шығып, содан кейін Ұлыбританияға көшіп келді. Тұрмысқа шыққаннан кейін британдық азаматтық алуға өтініш берді. Бірақ, көп ұзамай күйеуі 40 миллион фунт стерлингке бағаланған героинді тасымалдауда кінәлі деп танылып, 15 жылға сотталды. Ол бұрын Ұлыбританияда тұрмағандықтан, паспорт алу үшін міндетті үш жылдық мерзімді күтуге мәжбүр болды. 2004 жылғы жазғы Олимпиадада Ұлыбританияның намысын қорғауға ниеттенгенін мәлімдеді және Дэвид Муркрофт оған қолдау көрсетті. Осы себепті 2003 жылғы әлем чемпионатына қатыспады, себебі бұл Ұлыбританияға адалдығын ауыстыру мүмкіндігіне кедергі келтіруі мүмкін еді. Алайда, 2004 жылы британдық паспорттық қызмет оның өтінішін жылдамдатудан бас тартты. Ұлыбританияға 2001 жылдың қараша айында көшіп келгендіктен, Олимпиададан үш ай кейін, 2004 жылдың қараша айында ғана паспорт ала алатын еді. Сондықтан Алдама жаңа ел іздеуге кірісті, Испания, Италия және Чехиядан ұсыныстар түскеннен кейін Суданды таңдады. 2004 жылдың 23 қаңтарында Судан азаматтығын алғаннан кейін, 2004 жылғы жазғы Олимпиадада Суданның намысын қорғап, бесінші орынды иеленді. Сол жылы Суданның үш қадамды секіруден жасаған рекордын 15,28 метрге жеткізіп бұзды. Бір жылдан кейін, Ұлыбритания атынан жарысқа қатысып, 2011 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында бесінші орынды жеңіп алды. 2012 жылдың 9 наурызында 39 жасында Түркияның Стамбул қаласында өткен IAAF әлем чемпионатында үш қадамды секіруден жеңіске жетті. Осылайша, 40 жасқа толуына бес ай қалғанда, W35 жас санаты бойынша әлемдік рекордты екі рет жаңартты. Жабық ғимараттағы нәтижелері әлемдік рекорд ретінде расталмады, бірақ мамыр айында Римдегі Алмаз лигасында 14,65 метрге секіріп, қазіргі рекордты орнатты. Сол секіру кезінде дұрыс қонбағандықтан иығына жарақат алды. 40 жасқа толуына бір ай жетпеген кезде, 2012 жылғы Олимпиадада жарақатпен өнер көрсетіп, бесінші орынды иеленді. 2012 жылдың қазан айында Британдық жеңіл атлетика жазушылары қауымдастығының марапаттауында Алдама BAWA сыйлығының 2012 жылғы "Шабыт" сыйлығын алды. Сондай-ақ, "Жылдың британдық спортшысы" номинациясында жеңімпаз Джессика Эннис пен Кристин Оурогудан кейін үшінші орынды иеленді. 2013 жылдың қаңтар айында Алдама 2014 жылғы Достастық ойындарында Шотландияның намысын қорғауға шешім қабылдады, осылайша төрт түрлі елдің намысын қорғаған тұңғыш спортшы атанды. Бірақ, бұл жетістікті Англия атынан қатысып қол жеткізді.

Жетістіктер

1988ЖЖЧ (20 жасқа дейін) чемпионатыНассау, Багам аралдары1-орынБиік секіру1.78 м4-орынҰзық секіру5.48 м1990ЖЖЧ (20 жасқа дейін) чемпионатыГавана, Куба3-орынБиік секіру1.70 м1996Иберо-Америка чемпионатыМедельин, Колумбия1-орынҮш қадамды секіру14.39 м CR1997Әлем чемпионаты (ішкі)Париж, Франция6-орынҮш қадамды секіру14.28 мОрталық Америка және Кариб чемпионатыСан-Хуан, Пуэрто-Рико 2-орынҮш қадамды секіру14.12 м wӘлем чемпионатыАфина, Греция13-орын (q)Үш қадамды секіру14.09 м (0.0 м/с)1998Иберо-Америка чемпионатыЛиссабон, Португалия1-орынҮш қадамды секіру14.07 м2000Олимпиада ойындарыСидней4-орынҮш қадамды секіру14.30 м (−0.9 м/с)2003Жеңіл атлетика әлемдік финалыМонте-Карло, Монако 2-орынҮш қадамды секіру14.99 м (0.2 м/с)Өкілдік етеді 2004Әлем чемпионаты (ішкі)Будапешт, Венгрия 2-орынҮш қадамды секіру14.90 мАфрика чемпионатыБраззавиль, Конго 1-орынҮш қадамды секіру14.90 мОлимпиада ойындарыАфина, Греция5-орынҮш қадамды секіру14.99 м (0.1 м/с)Жеңіл атлетика әлемдік финалыМонте-Карло, Монако 3-орынҮш қадамды секіру14.92 м (0.2 м/с)2005Әлем чемпионатыХельсинки, Финляндия4-орынҮш қадамды секіру14.72 м (0.8 м/с)Жеңіл атлетика әлемдік финалыМонте-Карло, Монако6-орынҮш қадамды секіру14.26 м (0.8 м/с)2006Әлем чемпионаты (ішкі)Мәскеу, Ресей 3-орынҮш қадамды секіру14.86 мАфрика чемпионатыБамбус, Маврикий 1-орынҮш қадамды секіру14.71 м w (2.6 м/с)Жеңіл атлетика әлемдік финалыШтутгарт, Германия 3-орынҮш қадамды секіру14.67 м (−0.1 м/с)Кубок Афина, Греция 3-орынҮш қадамды секіру14.78 м (1.0 м/с)2007Барлық Африка ойындарыАлжир, Алжир 1-орынҮш қадамды секіру14.46 мЖеңіл атлетика әлемдік финалыШтутгарт, Германия4-орынҮш қадамды секіру14.41 м (0.3 м/с)Араб ойындарыКаир, Египет 2-орынБиік секіру1.77 м 2-орынҰзық секіру6.05 м2009Әлем чемпионатыБерлин, Германия13-орын (q)Үш қадамды секіру14.11 м (0.1 м/с)Жеңіл атлетика әлемдік финалыСалоники, Греция 4-орынҮш қадамды секіру14.39 м (−1.0 м/с)2010Әлем чемпионаты (ішкі)Доха, Катар19-орын (q)Үш қадамды секіру12.41 мӨкілдік етеді 2011Әлем чемпионатыТэгу, Оңтүстік Корея5-орынҮш қадамды секіру14.50 м (0.4 м/с)2012Әлем чемпионаты (ішкі)Стамбул, Түркия 1-орынҮш қадамды секіру14.82 мОлимпиада ойындарыЛондон, Ұлыбритания5-орынҮш қадамды секіру14.48 м (−0.6 м/с)2013Еуропа чемпионаты (ішкі)Гётеборг, Швеция6-орынҮш қадамды секіру13.95 мЕуропа команда чемпионатыГейтсхед, Ұлыбритания4-орынҮш қадамды секіру13.90 м +1.72014Еуропа команда чемпионатыБрауншвейг, Германия6-орынҮш қадамды секіру13.31 м +0.4Өкілдік етеді 2014Достастық ойындарыГлазго, Ұлыбритания7-орын (q)Үш қадамды секіру13.29 м