Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Функе Францияға қарсы ісі 1992 жылдың қыркүйек айында Еуропалық адам құқықтары сотында (ЕАҚС) қаралып, сот 1993 жылдың 25 ақпанында шешімін жариялады. Іс 1991 жылдың желтоқсанында Сотқа жіберілді, ал шағым 1984 жылдың ақпанында берілген еді және ол 1980 жылы болған оқиғаларға қатысты.
Funke v. France was a legal case heard by the European Court of Human Rights (ECtHR) in September 1992, with the court publishing its judgement on 25 February 1993. The case was given to the Court in December 1991, the application had been made in February 1984, and related to events occurring in 1980.
Өмірбаян
Жан Густав Функ Францияға қарсы сотқа жүгінді, ол Еуропалық адам құқықтары конвенциясын бұзды деп мәлімдеді. Одан құжаттарды ұсынуды талап ету – өзін-өзі айыптауға мәжбүрлеу әрекеті болды және оның үндемеу құқығын бұзды (6-баптың 1 және 2-тармақтары), ал оның үйін тінтіп қарау оның жеке өміріне қатысты құқық бұзушылықтарды болдырмау үшін жеткілікті кепілдіктерсіз жүргізілді (8-бап). 1987 жылдың шілдесінде қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Рут істі жалғастырды. 1980 жылы Лингольсхайм қаласында тұрған Функкеге сол жылдың 14 қаңтарында үш кеден қызметкері және сот полициясының офицері келді. Олар Мец қаласындағы мемлекеттік органдар көтерген салықтан қашу туралы шағымдарды тергеді. Функкеден жауап алғаннан кейін олар бес жарым сағат бойы оның үйін тінтіп қарады; бірнеше қаржылық құжаттар, автокөлікті жөндеу туралы шот және екі фотоаппарат тәркіленді. Кедендік қызметкерлердің тәркілеуі олардың тергеу себептеріне қатысты іс қозғауға әкеп соқпады (шетелдік елдермен қаржылық амалдарға қатысты ережелерді бұзу мүмкін), бірақ лауазымды тұлғалар Функкеден соңғы үш жылдағы (1977-1979) нақты шоттарға және Шонахта үй сатып алуға қатысты қаржылық есептерді ұсынуды талап етті. Функке бастапқыда құжаттарды ұсынуға уәде берді, бірақ көп ұзамай одан бас тартты. 1982 жылдың сәуірінде кеден органдары Страсбург аудандық сотына Функкеге тиесілі 100 220 француз франкінен (FRF) мүліктің арестін салу туралы өтініш білдірді. Бұл өтініш декларацияланбаған қаражатты тәркілеудің орнына және кеден кодексін бұзудан туындаған айыппұл төлеу үшін жасалды. Сот бұл бұйрықты бес күннен кейін бекітті.
Jean Gustave Funke had brought a case against France, arguing that the nation had breached the European Convention on Human Rights. The demand that he produce documents was an attempt to compel self incrimination and breached his right to silence (Article 6 paragraphs 1 and 2), and the search of his home was conducted without sufficient safeguards to prevent a breach of his right to privacy (Article 8). Following his death in July 1987, the case was continued by his wife Ruth. Funke, in 1980 a resident of Lingolsheim, had been visited on 14 January of that year by three customs officers and an officier de police judiciaire. They were investigating tax evasion claims raised by government authorities in Metz. After questioning Funke they spent five and a half hours searching his home; a number of financial documents, a car repair bill, and two cameras were seized. The customs officials' seizures did not lead to proceedings in regard to the cause of their investigations (the possible breach of regulations concerning financial dealings with foreign countries), but did result in the officials demanding further document disclosure by Funke of financial statements relating to specific accounts in the proceeding three years (1977 79) and to the purchase of a house in Schonach. Funke initially promised to provide the documents but shortly afterwards declined to do so. In April 1982, customs authorities applied to the Strasbourg District Court for an attachment to Funke's property of 100,220 French franc (FRF). This was in part in lieu of the confiscation of undeclared funds, and in part for the payment of a fine due to breaches of the Custom Code. The court granted the order five days later.
Құқықтық даулар
Содан кейін Фанке екі бөлек сот процесін бастады, біреуі құжаттарды ұсыну туралы талапқа қарсы, екіншісі - мүліктің тоқырауына (attachment) қарсы. Құжаттарды ұсыну туралы талап бойынша сот дауы ЕҚАД-ның қарауына түсті. 1982 жылдың мамыр айында Фанке Страсбургтегі полиция сотына шақырылды. Кеден органдары Фанкеден айыппұл, күн сайын өсетін сомадағы айыппұл және оның негізсіз өмір сүруі үшін түрме жазасын талап етті. 1982 жылдың қыркүйегінде сот Фанкеге 1200 франк айыппұл салды және оған сұралған банк құжаттарын ұсынуды немесе 20 франк көлемінде күн сайынғы айыппұл (astreinte) төлеуді бұйырды. Фанке бұл шешімге шағымданды. Фанкенің шағымы ЕҚАД-ның 6- және 8-баптарына негізделген. Оның аргументтері 1983 жылдың наурыз айында Колмар апелляциялық сотында қабылданбады, онда мемлекеттік орган құқықтарға "заңға сәйкес және елдің экономикалық игілігі үшін немесе тәртіпсіздік пен қылмыстың алдын алу үшін қажет болған жағдайда" араласа алады делінген. Сот құжаттарды ұсынбаған үшін күн сайынғы айыппұл мөлшерін 50 франкқа дейін арттырды. Фанке қайта шағымданды, бірақ оның ісі 1983 жылдың қараша айында Кассациялық соттың (Қылмыстық алқасы) Колмар апелляциялық сотының негіздерімен бірдей себептермен қабылданбады.
Funke then began two separate legal challenges, one against the demand for document disclosure, and one against the attachment. The legal clash over the demand for documents was the case considered by the ECtHR. In May 1982, Funke was summoned to the police court in Strasbourg. The customs authorities were demanding a fine, a daily incrementing penalty, and a term in prison for Funke due to his failure to cooperate without good reason. In September 1982, the court imposed a fine of 1,200 FRF on Funke and ordered that he deliver the requested bank documents or face a daily penalty (astreinte) of 20 FRF. Funke appealed the decision. Funke's appeal was based on the ECHR Article 6 and Article 8. His arguments were dismissed by the Colmar Court of Appeal in March 1983 a public authority can interfere with the rights "so long as it is in accordance with the law and is necessary in the interests of the economic well being of the country or for the prevention of disorder or crime." The court increased the daily fine for non compliance to 50 FRF. Funke appealed again and his case was dismissed by the Court of Cassation (Criminal Division) in November 1983, on identical grounds to the Colmar Court of Appeal.
Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот
1984 жылдың ақпан айында Функ ЕҚҚС-қа жүгінді. Ол құжатты ұсынбағаны үшін сотталғанының өзінің әділ сотқа қатысу құқығын (6-бап 1-тармақ) бұзуға әкеп соқтығын, ал бастапқы талаптың өзіне қарсы куәлік беруден бас тарту құқығын бұзғанын, ал оған қатысты келесі сот процесінің француз үкіметі кез келген құжатты алу үшін басқа да шаралар қолдануға мүмкіндігі болғанда, оны мәжбүрлеу әрекеті болғанын айтты. Функ сонымен қатар соттың онымен ақылға қонымды мерзімде өткізілмегенін (6-бап 1-тармақ) және кінәсіздік презумпциясы ескерілмегенін (6-бап 2-тармақ) мәлімдеді. Ол сондай-ақ тінту оның жеке өміріне қатысты құрметтеу құқығын (8-бап) бұзғанын да көрсетті. Функ уақытша түрде құжаттарды ұсынбағаны үшін ақшалай айып төлеуден бас тартты және 1985 жылдың қаңтарында оның банк шотынан 10 750 FRF сомасындағы 1984 жылғы мамыр-желтоқсан айларына арналған айыппұлдарды өтеу үшін кепілдеме беру туралы хабарлама келді. Ол 1985 жылдың наурыз айында Страсбург аудандық сотына шағым түсірді. Сот хабарламаны күшінде қалдырды, бірақ Функ апелляциялық шағым жасады. 1989 жылдың ақпан айында Колмар апелляциялық соты аудандық соттың шешімін жойды және хабарламаны күштен шығарды. Кеден органдары кассациялық сотқа заңдық мәселелер бойынша шағым жасады, ол кедендік санкцияларды өтеу үшін кепілдеме беру туралы хабарламаны қолдануға болмайды деген шешімді қолдады.
In February 1984 Funke applied to the ECtHR. He complained that his conviction for a refusal to produce documents was a breach of his right to a fair trial (Article 6 1), the initial demand was a violation of the right not to give evidence against oneself and the subsequent proceedings against him were an attempt to compel him, when the French government could have sought other means to obtain any documents. Funke also held that the trial was not held within a reasonable time (6 1) and did not regard the presumption of innocence (6 2). He also claimed that the search was a breach of his right to respect for his privacy (Article 8). In the interim Funke refused to pay the pecuniary penalty for non compliance and in January 1985 a garnishment notice was served to retrieve 10,750 FRF from Funke's bank account, covering fines for May December 1984. He contested this decision at the Strasbourg District Court in March 1985. That court upheld the notice but Funke appealed. In February 1989 the Colmar Court of Appeal reversed the decision of the district court and removed the notice. The custom authorities appealed this decision on points of law to the Court of Cassation, which upheld the decision that a garnishment notice could not be used for customs penalties.
Үкім
ЕҚҚС-қа берілген өтініш 1988 жылдың қазан айында қабылданды, ал Комиссия 1991 жылдың қазан айында есеп берді. Олар 6-баптың 1-тармағы (7-тармақ әділ сотқа қатысты, 8-тармақ – уақтылы сотқа қатысты), 6-баптың 2-тармағы (9-тармақ), сондай-ақ 8-баптың 1- немесе 2-тармағы (4-тармақ, Президенттің шешуші дауысы бойынша) бұзылмағанын мәлімдеді. Сот бастапқы құжаттарды талап ету және одан кейінгі санкциялардың орынсыз немесе әділ сот процесіне қайшы емес екенімен келісті. Құжаттарды талап ету – жеке тұлғаларды қатаң және жүйелі тергеуден сақтайтын, олардың белгілі бір міндеттемелерді қабылдауымен байланысты декларативтік режимнің теңдестірілген бөлігі болды; ал кейінгі санкциялар ынтымақтастықтан бас тартудың салдары болды. Дегенмен, Сот кеден органдарының Функенің сотталғанын құжаттарды көрсетуге мәжбүрлеу үшін пайдаланғаны, басқа жолдармен құжаттарды алуға тырыспағаны 6-баптың 1-тармағын бұзу болып табылады деп шешті. Кедендік кодекс органдардың мұндай әрекеттеріне рұқсат бергенімен, бұл адамның үндемеу және өзін-өзі кінәлауға мәжбүрлемеу құқығының айқын бұзушылығы еді. Сот сондай-ақ 6-баптың 2-тармағын, яғни кінәсіздік презумпциясын бұзуды немесе уақытша шаралардың орынды мерзімде қабылданғанын тексеру қажеттігін де жоқ деп тапты. Сондай-ақ, Сот Франция үкіметінің Функеге қатысты 8-баптың 1-тармағын, яғни оның "жеке өміріне, үйіне және хат-хабарларына құрметпен қарау" құқығын бұзғанын, бірақ бұл бұзушылықтар 8-баптың 2-тармағына сәйкес орынды екенін, өйткені Кедендік кодекс сот шешімдерімен қатаңдатылып, кейіннен өзгертілді (1986 жылғы реформа, 89 жылғы толықтырулар), сонымен қатар Конвенцияда іздестірулерді кейіннен қадағалауға қарсы ешқандай талап жоқ екенін анықтады. Алайда, Кедендік кодексте жеке тұлғаның құқықтарына пропорционалсыз араласуды болдырмау үшін жеткілікті кепілдіктердің болмауына байланысты 8-баптың бұзылуы болды. Сот талапкерге материалдық емес зиян үшін 50 000 ФРФ (50-бап) және сот шығындары үшін 70 000 ФРФ төлеуді бұйырды. Сот шешімдері көпшілік дауыспен қабылданды. Функеге қатысты әділ сотқа құқығы бұзылды (6-баптың 1-тармағы, 8-тармақ); 6-бап бойынша басқа шағымдар қаралуға жатпайды (8-тармақ); сондай-ақ Функеге қатысты жеке өміріне құрмет ету құқығы бұзылды (8-баптың 1-тармағы, 8-тармақ).
The application to the ECtHR was accepted as admissible in October 1988 and the Commission reported in October 1991. They expressed the opinion that there had been no breach of 6 1 (7 5 on fair trial and 8 4 on timely proceedings), no breach of 6 2 (9 3), and no breach of 8 1 or 8 2 (4 4, with the President using a casting vote). The Court agreed that the initial request for documents and the subsequent penalties were not unreasonable or contrary to the right of a fair trial the request was a balanced part of a declaratory regime which saved individuals from strict and systematic investigation in return for their accepting certain duties and requirements; the subsequent penalties were a consequence of the refusal to cooperate. However the Court decided that the customs authorities using the conviction of Funke in order to compel him to produce documents they believed to exist, without trying to procure the documents by other means, was a breach of Article 6 1. Despite the Custom Code allowing the authorities' actions, they were clear infringement of the individual's right to remain silent and not to contribute to incriminating himself. The Court saw no need to also investigate if there had been a breach of 6 2, relating to the presumption of innocence or if the interim orders had been made within a reasonable time. The Court also found that the French government had breached Article 8 1 in respect to Funke's right to "respect for his private life, his home and his correspondence," but that the breaches were reasonable under 8 2 as the Custom code had been tightened by case law and subsequently amended (reform of 1986 89), further there was no requirement in the Convention disputing the ex post facto supervision of searches. There had however been a breach under Article 8 due to the lack of sufficient safeguards in the Custom Code legislation to prevent disproportionate interference in an individual's rights. The Court awarded the applicant 50,000 FRF for non pecuniary damages (Article 50) and 70,000 FRF towards his legal costs. The Court decisions were by majority. There had been a breach of Funke's right to a fair trial (8 1 Article 6 1); that the other complaints under Article 6 should not be examined (8 1); and there had been a breach of Funke's right to privacy (8 1, Article 8).