Кіріспе
Талса – Оклахома штатының екінші ірі қаласы және АҚШ-тың халық саны бойынша 45-ші қаласы. 1828 және 1836 жылдар аралығында Тулсаға Лочапока руының крик тайпасы қоныстанған. 20-шы ғасырдың көп бөлігінде қала "Дүниежүзілік мұнай астанасы" атымен белгілі болды және американдық мұнай өнеркәсібінің маңызды орталықтарының бірі ретінде үлкен рөл атқарды.
Үнді аумағы: 1830-1882
Тулса қаласы түптеп келгенде Үндістан территориясының бір бөлігі болды, ол Бес өркениетті тайпа – чоктау, чероки, мускоги (крик), чикасо және семиноль халықтарын қоныстандыру мақсатында құрылды. Бұл түпкілікті американдық тайпалар 1830 жылғы Үндістерді көшіру туралы заң қабылданғаннан кейін аймаққа көшіп келді, олар Миссисипи өзенінің шығысындағы жерлерін федералдық үкіметке, Үндістан территориясында жер мен тәуелсіздікке уәде беріліп, беруге мәжбүр болды. Ірі тайпалардың әрқайсысы жер иелігін алды, жеке үкіметтер құрылды және тайпа азаматтары өздерінің институттарын қайта құру үшін жұмыс істеді, көбінесе фермерлер, аңшылар және мал өсірушілер ретінде. Америкалық үндістердің көпшілігі (көптеген мускоги және чероки қоныс аударушыларын қоса алғанда) Оңтүстік штаттардан көшірілді. Азамат соғысы кезінде кейбір азаматтар қаржылық, әлеуметтік және саяси себептермен Конфедерацияны қолдады. Қазіргі Талсаның көп бөлігі Мускоги ұлтында орналасқан, ал қалған бөліктері Чероки және Осадж ұлттарында.
Мюскоги сағаларының қонысы
Қазіргі Талса деп аталатын қаланы алғаш рет 1828-1836 жылдар аралығында Лочапока (Тортулла руы) мускоги (Крик) тайпасы қоныстандырған. Туған Алабамасынан қуылған және басшысы Ачи Яхола басқарған Лочапокалар қазіргі Шайен проспектісі мен 18-ші көшеге жақын жерде жаңа мекен құрды. Олар қазір Крик Кеңесінің қарағасы деп аталатын үлкен Quercus macrocarpa (жалпақ емен) ағашының астында әдеттегі оттарын қайта жақты. Лочапокалар жаңа қонысын "Туласи" деп атады, бұл олардың ана тілінде "ескі қала" дегенді білдіреді. Бұл атаудың "туласи" сөзі Флорида штатының Таллахасси қаласының атына да қатысты. Флорида – мускоги халқының бастапқы мекенінің бір бөлігі. Лочапокалар 1896 жылға дейін бұл жерді рәсімдер, тойлар мен ойындар үшін пайдалана берді. Ағаш төңірегіндегі аумақ 1929 жылы "Крик тайпасы Кеңесінің емендік паркі" деп аталды. Американың белгілі жазушысы Вашингтон Ирвингтің 1832 жылы осы аймаққа жасаған сапары "Далалардағы саяхат" (1835) кітабында сипатталған. Ирвинг АҚШ армиясының экспедициялық тобымен Форт Гибсоннан батысқа, далаға және Осадж және Пауни тайпаларының жеріне саяхат жасады. Ол Арканзас өзенінің жағасындағы үлкен ағаштардың тоғайында, қазіргі Талса қаласының (қазіргі Биксби маңындағы) оңтүстігінен бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан жерде кемпінг құрғанын айтады. Вашингтон Ирвинг паркі сол жерге жақын орналасқан. 1846 жылы Льюис Перриман қазіргі 33-ші көше мен Оңтүстік Рокфорд даңғылының жанында ағаштан салынған сауда бекетін салды. Крик тайпасының өкілі болған Перриман Азамат соғысына дейін қиын шекарада бизнеспен айналысты. Соғыстан кейінгі қайта құру кезеңі аймақтың өсуіне көмектесті; 1879 жылы Льюис Перриманның ұлдарының бірі, Джозиа Шоуто Перриманға тиесілі ранчода алғашқы пошта бөлімшесі ашылды. Джозиа Талсаның алғашқы пошта бастығы болып тағайындалды. Бұл бөлімше кейіннен 31-ші көше мен Льюис даңғылының қиылысында орналасқан ағаш үйге көшірілді. Біраз уақыттан соң ол ресми түрде Джордж Перриманның ранчосына көшірілді. Осы кезде аймақ "Тулси қаласы" деп аталды және сауда бекеті мен мал өсіру орталығына айналды. Оклахома тарихшысы Энжи Дебоның сөзіне сүйенсек, Льюис Перриманның бірнеше әйелі және көптеген балалары болған, оның ішінде кем дегенде бес ұлы: Легус С., Санфорд В., Томас В., Джордж және Жозиа С., олардың барлығы Талсаның ерте тарихында белгілі болды. Дебо Лочапока аймағына алғаш келген христиан миссионерінің Ковета станциясынан Арканзас өзені бойымен Үш Форк (Оклахома) аймағына қарай келген пресвитериандық пастор Дж. Росс Рамзи болғанын жазды. Рамзи 1856 жылы Льюис Перриманның үйінде тұрып, уағыз айтты. Оның аудармашысы Льюистің келіншегі, Дэвид Уинслетт болды, ол сол кезде Таллахассиде оқыды. Метод шіркеуінің пасторы Сильвестр Моррис 1880-жылдардың басында Талсаның Оуэн паркіндегі үйді салды. Бастапқыда ол Солтүстік Шайен көшесіне айналған жерде тұрды. Үйдің алдындағы тақтада көрсетілгендей, Моррис 1836 жылдан 1907 жылға дейін қызмет етті. Бұл Талсадағы ең көне сақталған үй.
Азамат соғысы
Федералды үкімет құлдыққа қарсы одақтастар мен құлдықты қолдаушылар арасында екіге бөлінді, Үндістан аумағында заң мен тәртіп күйреп, анархия орнады. Оңтүстік штаттарынан келген топтар, онда тұратын түрлі тайпалардың белсенді қолдауын алуға тырысты. Крик тайпасы Америка Конфедерациялық Штаттарымен (АКШ) шарт жасағаннан кейін, бас басшы Опотле Яхола, шартқа қарсы дауыс бергендердің (көбінесе толыққанды тайпа өкілдерінің) өмірге қауіп төніп тұрғанын түсінді. Сондықтан, бұл криктер әйелдерін, балаларын, жылжымалы мүліктерін және мал-жанын жинап, Солтүстік Канада өзенінің Солтүстік және Тераң салалары арасындағы уақытша лагерьге көшіп кетті, олармен бірге кейбір семинолдер мен басқа тайпалардан шыққан одақтастар да болды. Техас кавалериясы мен Конфедерацияны қолдаушы үндістерден құралған күштің оларды тұтқындауға келе жатқанын білген соң, олар Канзастағы федералды бекіністе қауіпсіздік табу үшін ұйымдасқан түрде қашуға кірісті. 1860 жылдың 19 қарашасында Опотлеяхоланың тобы Конфедерация әскерімен "Төңкерілген тау" деп кейіннен аталған жерде кездесті. Тексастықтар түнде шабуыл жасағанымен, қараңғылықтың салдарынан дос пен жауды ажырату мүмкін болмады, сондықтан екі тарап та шайқасты тоқтатты. Түнде одақтастар лагерьді тастап, жасырынып кетті. Опотлеяхола өзінің тобын Тулси қаласына қарай бастады, онда Лочапока тайпасы оларға азық-түлікпен көмектесіп, шегініп бара жатқан топқа қосылуға келісті. Купер Арканзастағы Конфедерация армиясына қайта қосылу туралы бұйрық күтіп, біраз уақыт тоқтап тұрды. Бұйрық келмегендіктен, ол 29 қарашада Опотлеяхоланы қууды жалғастырды. Осы кезде одақтастар криктердің аумағынан черокилердің аумағына өтіп, онда черокилердің толыққанды тайпа өкілдерінен құралған полк оларды қарсы алды. 8 желтоқсанда черокилердің көпшілігі одақтастарға қосылуға шешім қабылдады, жүгері сабағынан жасалған белгілерді тағып, Конфедерацияны тастап кетті, олардың Конфедерация командирі Джон Дрю әскерсіз қалды. 9 желтоқсанда Купер мен оның әскері Бёрд Крик бойымен Тулси қаласына қарай жылжығанда, одақтастар оның колоннасының екі шетіне де шабуыл жасады. Күн батқанға дейін Конфедерация одақтастарды арықтың арғы жағына ығыстырды. Купердің әскері сол түні далада лагерь құрғанда, одақтастар қайтадан қашып кетті. Келесі күні Купер 15 әскерінің қаза тапқанын және 37-сінің жараланғанын хабарлады. Ол көптеген черокилердің одақтастарға қосылуын жаман белгі деп санап, өзінің командасының бір бөлігін тікелей Гибсон фортына жіберді, ал қалған әскерлері Чоскада лагерь құрды.
Темір жолдар: 18821901
1882 жылдың тамызында Талсаның халқы шамамен 200 адамды құрады. Кейіннен Сент-Луис және Сан-Франциско темір жолымен (әдетте Фриско деп аталатын) біріккен Атлантика және Тынық мұхиты темір жолы Винита қаласынан Талсаға дейін желісін созып, қаланың алғашқы өнеркәсібі болған мал шаруашылығына қызмет көрсетті. Джозия Перримен мен оның серіктесі Хас Рид Бірінші және Мейн көшелеріндегі сауда дүкенін ашты. Перримен пошта бөлімін осы дүкенге көшіріп, қауымдастыққа жақсы пошта қызметін ұсынды. Ол 1885 жылға дейін пошта бастығы болып қызмет етті, содан кейін Джеймс М. Холл оны алмастырды. Джозия 1889 жылы қайтыс болды. 1883 жылдың наурыз айында Т.Дж. (Джефф Арчер), аралас нәсілді чероки, Фриско темір жолының солтүстігіндегі Бірінші көшеде жалпы дүкен ашты. Ол көп ұзамай Джордж Моубрейдің қызына ғашық болды. 1905 жылы дүкенінде қайғылы оқиғаға ұшырап қайтыс болды: мас клиенттің оқ атылуынан Арчер сақтаған жарылғыш заттардың жанындағы ұнтақ қап жарылып кетті. Дүкен қирады. Клиент дереу қайтыс болды, ал Арчер бірнеше апта бойын азап шегіп, содан кейін көз жұмды. Қала халыққа кеңінен танымал болған дүкен иесінің есімін сақтап, Фриско темір жолына параллель көшені оның атымен атады. 1884 жылдың жазында Винита, Оклахомадағы пресвитериан миссионері У.П. Хауорт Талсаға шіркеу ісін басқаруға жіберілді. Ол Төртінші көше мен Бостон даңғылының оңтүстік-шығыс бұрышында ғимарат салды. Осы уақыт аралығында Хаворт әйел мен тағы бір әйел Хаворттың ғимараты біткенше үйлерінде мектеп сабақтарын бастады. Ол 1885 жылдың 5 қазанында миссиядағы алғашқы шіркеуді ашты. 1888 жылы бір жексенбіде Талсадағы тәртіпсіздікке қарсы уағыз айтқаннан кейін, ол есінен танып құлап, ұрып-соғылды. Ол дереу қызметінен кетіп, Калифорнияға көшіп кетті. Пресвитериан шіркеуі (PCUSA) 1884 жылы 4-ші көше мен Бостон даңғылының қиылысында орналасқан бір қабатты ғимаратта Пресвитериандық миссионерлік күндізгі мектепті құрды. Балалар санының артуына байланысты екінші қабат та қосылды. Бұл мектеп 1889 жылға дейін жұмыс істеді. 1898 жылы У. Тейт Брейди және көптеген басқа да көрнекті Талса бизнесмендері қала жарғысына қол қойғаннан кейін, жаңадан құрылған қала әкімшілігі мектепті қабылдап, оны алғашқы мемлекеттік мектеп етті. Джеймс М. Холл және тағы үш адам өз қаражатынан жерді сатып алды және қала оларға өтемақы төлейтінге дейін меншік құқығын сақтап тұрды. Талсадағы алғашқы газет – Indian Republican 1893 жылы жарық көруді бастады. 1905 жылы ол "Талса әлемі" деп аталды. Евгений Лортон 1911 жылы газетке үлестік қосымша сатып алды және ол 2013 жылға дейін Лортон отбасының меншігінде болды. Талсадағы алғашқы телефон жүйесін 1899 жылы Роберт Х. Холл 80 абонентті байланыстырды. 1903 жылы ол өзінің жүйесін сол кезде Оклахома штатының Винита қаласында орналасқан Индиялық аумақ телефон компаниясына (ITTC) сатты. 1904 жылдың 8 шілдесінде Пионер телефон және телеграф компаниясы ITTC компаниясын сатып алып, Талса қаласында телефон қызметін толығымен өз өзі қамтамасыз етті. 1900 жылы Рев. Кэрр Талсаға тұрақты христиан дін қызметкері ретінде келді. Ол Талсаның Бірінші пресвитериан шіркеуін ұйымдастырды және 1941 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін оның аға пасторы болды. Ол Талсаның өсуіне де маңызды үлес қосты.
Мұнай бумы: 1901-1907 жылдар
Талса 1901 жылы Ред-Форк қаласында мұнайдың табылуымен шағын шекаралық поселенің өркендеген қалаға айналуына куә болды. Ред-Форк Талсаның оңтүстік-батысында және Арканзас өзенінің қарсы бетінде орналасқан шағын елді мекен болатын. Қалаға мұнай іздеушілер мен инвесторлар ағылып келіп, қала құрылысын бастады. 1901 жылы қала Дэн Паттон мен оның інісі Гаспен қаланың ресми жоспарын жасау және көшелерді салу жөнінде келісім жасасты. Бұрғылау алаптарынан Арканзас өзенінің қарсы жағында жаңа аудандар пайда болды және Талсаның орталық бөлігінен кеңейе бастады. 1900 жылы Талсада шешек ауруы эпидемиясы болды. Отбасы мүшелерінен ауру жұқтырған адамды оқшаулауға көбінесе үйлердің көлемі жеткіліксіз болды, сондықтан пионер-хирург доктор Фред С. Клинтон Арчер және Гринвуд көшелерінің қиылысындағы төрт бөлмелі коттеджде алғашқы аурухананы ашты. Бірақ эпидемия басылғаннан кейін, келесі жылы бұл аурухана жабылды. Талсаның келесі ауруханасы 1906 жылы Бесінші және Лоутон көшелерінде аяқталмаған үлкен ағаш ғимаратта ашылды. Аурухана жанында медбикелерді даярлайтын мектеп ашылып, 1908 жылы бірінші түлектер бітірді. 1905 жылы Гленн-Пул мұнай кені табылды. Бұл жаңалық мұнайдың мол қорына әкеп соқты, бұл тұрғындарды артық мұнай мен газды сақтауға арналған резервуарлар, ал кейін құбырлар салуға мәжбүр етті. Сонымен қатар, бұл Талсаның мұнай және газ саласындағы көптеген кәсіпорындарда көшбасшы болуының негізін қалады, сондай-ақ өсіп келе жатқан мұнай өнеркәсібінің физикалық орталығына айналды. Ақырында, Гленн-Пул Оклахоманы АҚШ-тың мұнай өндіруші ірі аймақтарының біріне айналдырды. Көптеген алғашқы мұнай компаниялары Талсаны өздерінің штаб-пәтері ретінде таңдады. Талсада алғашқы екі мемлекеттік мектеп 1905 жылы салынды. 1906 жылы мектептер салу қарқыны арта бастады. 1907 жылдың желтоқсанында мемлекеттік мектептерді басқару қалалық әкімшіліктен Талса білім беру кеңесіне берілді. Талса орта мектебі 1906 жылы бұрынғы пресвитериандық миссионерлік мектеп орналасқан жерде ашылды, ал бұл мектеп бұрын қиратылған болатын. Жаңа мектеп үш қабаттан тұратын, күмбезді және кремі түсті кірпіштен салынған ғимарат еді. 1913 жылы мектеп Солтүстік-Орталық мектептер мен колледждер қауымдастығынан аккредитация алды. Екінші мұнай өңдеу зауыты 1913 жылы Джошуа Косденнің құрылысымен Арканзас өзенінің бойында, Талсадан үш шақырым қашықтықта салынды. Ол сондай-ақ Cosden Petroleum Company-ның негізін қалады. Кейіннен мұнай өңдеу зауыты Sunray D X және Sunoco брендтері астында жұмыс істеді. Даллас, Техас штатындағы Holly Corporation 2009 жылы бұрынғы Texaco және Sunoco мұнай өңдеу зауыттарын сатып алып, екеуін де бір мұнай өңдеу зауыты ретінде жұмыс істейтінін мәлімдеді. Осы онжылдықта қала орталығында көп қабатты ғимараттар пайда бола бастады. Тулса қонақ үйі мен Брейди қонақ үйінің қосымшасы шамамен 1910 жылы салынды. 16 қабатты Cosden ғимараты 1918 жылы салынды және Талсаның алғашқы көкжиегі саналады. Кейіннен ол Mid Continent Oil Company-ға тиесілі болды, ол ескі құрылысқа біріктірілген жаңа мұнара салды. Бұл ғимарат қазір Mid Continent Tower деп аталады. 1917 жылы Оклахома штатының шығыс округінің АҚШ округтік сотының негізгі пошта бөлімі мен сот залдары орналасқан Федералды ғимарат салынды. 1933 жылы ғимарат едәуір кеңейтілді, ол Екінші және Үшінші көшелер арасындағы Боулдер даңғылының батыс жағын қамтыды.
Екінші мұнай бумы: 1915-1930 жылдар
1920 жылға қарай халық саны 72 000-нан асып түсті. Осы жаңа тұрғындардың көп бөлігі Пенсильвания, Огайо және Нью-Йорк штаттарынан келген. Мұнайдың екінші ағыны 1915 және 1930 жылдар аралығында болды, бұл Талсаны "Әлемнің мұнай астанасы" деп бекітті. Уэйт Филлипс, Уильям Скелли және Дж. Пол Гетти сияқты бай мұнай кәсіпкерлері сәнді үйлер мен әдемі заманауи кеңселер салды. Осы кезеңде арт-деко архитектуралық стилінің кең таралғандығы нәтижесінде көптеген әсем ғимараттар пайда болды. Симфония оркестрі, кәсіби балет және опера театрлары сияқты мәдени ошақтар құрылды, сондай-ақ Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы ең көне сақталған қоғамдық театр – Тулса театры да құрылды. 1932 жылы Уэйт Филлипс өзінің тамаша итальяндық сарайы "Филбрукты" Талса қаласына өнер мұражайы ретінде пайдалану үшін сыйға берді.
1920-1930 жылдардағы жырлы жиырмалар
Мұнайдың алғашқы өрбу кезеңдерінде Талса қаласында гүлденген тағы бір қауым – Гринвуд болды. Бұл Оклахома штатындағы афроамерикандықтардың ең ірі және ең бай қауымдастығы еді және бүкіл елде "Қара Уолл-стрит" деп белгілі болды. 1920 жылдары бұл аудан джаз бен блюз өнерінің орталығына айналды. Гринвудтағы атмосфера тым қызығушылық тудырғандықтан, әңгімеге сүйенсек, 1927 жылы гастрольде болған граф Бейси Гринвудтағы клубтың біріндегі би тобының орындалуын естіп, джазға ден қоюға шешім қабылдады.
1921 жылы нәсілдік қырғын
1921 жылғы Тулсадағы нәсілдік қырғын – сондай-ақ 1921 жылғы нәсілдік тәртіпсіздік, Тулсадағы нәсілдік соғыс немесе Гринвудтағы тәртіпсіздік деп те аталады – елдегі нәсілдік зорлық-зомбылық пен ірі азаматтық тәртіпсіздіктің ең ауыр оқиғаларының бірі болды. 1921 жылдың 31 мамырынан 1 маусымына дейін ақ адамдардың 16 сағатқа созылған бүліктері кезінде ресми түрде 39-нан астам адамның қаза тапқаны хабарланды (бірақ бейресми мәліметтерде 300-ден астам афроамерикандықтардың өлтірілгені, олардың белгісіз саны көпшілік қабірге жерленгені айтылады). 800-ден астам адам жарақаттармен жергілікті ауруханаларға түсті, шамамен 10 000 адам үйсіз қалды, 35 қалалық блоктан құралған 1256 тұрғын үй өрттен қирады, ал мүлікке келген зиян 1,8 миллион долларды (инфляцияны ескере отырып, шамамен 17 миллион доллар) құрады. Жергілікті билік штат үкіметінен көмек сұрап, содан кейін Ұлттық гвардия күштері жөнелтілді деген ұзақ жылдардан бері хабарлар тарап келеді. Ақ нәсілді шабуылшылар жеке ұшақтарды қолданып, Тулсаның Гринвуд қауымдастығында қашып бара жатқан қара нәсілді адамдарға оқ жаудырды және оқ-дәрі тастады. Бұл шабуыл салдарынан 75-тен 300-ге дейін адам қаза тауып, 1100-ден астам үй қирады. Көбінесе Тулсаның Гринвуд ауданымен шектелген бүлік, сол кезде Black Wall Street-тің жеткен барлық өркендеу мен табысын жоюға себеп болды, бірақ тұрғын үйлердің бір бөлігі бірнеше жыл ішінде қайта жаңартылып, 1960 жылдарға дейін гүлденді. Дегенмен, сауда және бизнес ғимараттарының бірнеше блогы 60 жылдан астам уақыт бойы күйген, қауіпті және құлап жатты. Гринвуд және Арчер көшелерінің қиылысындағы блоктар 1982 жылға дейін оқиғаның үнсіз куәсі ретінде тұрды.
Spavinaw су құбыры жобасы
1904 жылы Талса Арканзас өзенінен тұтынушыларға су жеткізу үшін сорғы станциясын салды. Бірақ, бұл көз тез арада қанағаттандырмайтын және тұрмыстық қолдануға жарамсыз болып шықты. Суда балшық, тұз және гипс көп болды. Құдықтар да қанағаттандырмады, себебі су тым қатты және тұзды болды немесе салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде құрғап қалды. Бұл желі 1924 жылы пайдалануға берілді және сол кезде АҚШ-тағы ең ұзын желі еді. Бес жыл өткен соң қалада Мохок су тазарту станциясы құрылысы аяқталды. Осы күннен бастап ол Талса қаласының тұрмыстық сумен қамтамасыз етудегі басты көзі болып табылады. 1954 жылы Талса екінші құбыр желісін салып, қуатын екі есеге арттырды. Талса қаласының мәліметінше, 2009 жылы су сорудың орташа айлық көрсеткіші күніне құрады. Сол жылы ақпан айында күніне дейін, ал шілде айында күніне дейін өзгерді.
1920 жылдардағы аннексиялар
Талса 1927 жылы Арканзас өзенінің ар жағындағы Ред-Форк қауымын өзіне қосып алды. Жерлеу орнынан жоғары орналасқан тақтада 2007 жылы Оклахома штатының 100 жылдығын тойлау үшін автомобильді қазу жоспарланған. Бетон қоршаудың ішінде американдық ту, қала әкімдігінің жарлықтары және тағы да басқа заттар бар уақыт капсуласы болды. Сондай-ақ, 2007 жылы қала халқының санын ең жақын болжаған адамға (немесе оның ұрпағына) автомобиль мен жинақ шотындағы 100 доллар сыйлық берілуі керек болды. 2007 жылы автомобиль қазылып алынған кезде бетон қабірінен ылғал кіріп, машинаның қозғалтқышы тотықтан тозған еді. Уақыт капсуласы зақымдалмаған күйде сақталды. Байқаудың жеңімпазы Реймонд Хамбертсон атанды (ол ешқашан Тулса аймағында тұрмаған), оның 384 743 деген болжамы нақты санға – 382 457-ге ең жақын болды. Алайда, ол 1979 жылы қайтыс болды, әйелі 1988 жылы қайтыс болды және олардың балалары болмады, сондықтан жинақ шотындағы автомобиль (содан бері 666,85 долларға дейін өсті) оның аман қалған әпкелері мен жүрегіне берілді, олар оны қалпына келтіру фирмасына тапсырды. 2015 жылы Мисс Белведердегі тоттан тазарту жұмыстары аяқталғаны және ол Роско, Иллинойстағы Тарихи Автокөліктер Музейінде қойылғандығы туралы хабарланды. 1976 жылы Талса қалалық жаңару басқармасы Талса даму басқармасы (TDA) болып қайта аталды. TDA жаңа және жақсы дамуды ынталандыру үшін белгіленген қалалық жаңару аймақтарындағы қиын немесе қажетсіз мүлікті сатып алады. TDA Басқармасының мүшелерін қала әкімі тағайындайды, қалалық кеңес бекітеді және қалалық қызметкерлер қолдайды. Мемлекеттік сенім ретінде TDA иелік ету құқығын пайдалана алады. Қалалық жаңарудың алғашқы ірі жобаларының бірі Уильямс орталығы болды. Бұл жобаның ең көрнекті ерекшелігі – BOK мұнарасы (алғашқыда One Williams Center деп аталған). Бұл Фриско темір жолының жанында, Тулсаның орталық бөлігінде, шығысында Детройт, батысында Боулдер, солтүстігінде темір жол және оңтүстігінде Үшінші көшемен шектелген бірнеше кварталды тазартуды қажет етті. Осылайша қаланың көптеген ескі ғимараттары қиратылды. Барлығы тоғыз квартал ғимараттардан тазаланды. Қиратылған тарихи ғимараттардың арасында Даниэль ғимараты, Тулса қонақ үйі, бұрынғы Ұлы Опера театры, Линч ғимараты (сол кезде Тулсаның ең көне ғимараты) және Тулсаның алғашқы банк ғимараты болды. Тулсаның орталығында 1910 жылға дейін сақталған жалғыз ғимарат – үшінші және Детройт көшелерінің бұрышындағы Пирс блогы. Тулсаның Азаматтық орталығын салу үшін де орталықтағы көптеген кварталдардың бұзылуы қажет болды. Қала алты шаршы кварталды иеленді, олар солтүстікте Батыс Төртінші көше, шығыста Денвер даңғылы, оңтүстікте Батыс Алтыншы көше және батыста Гатри даңғылымен шектелген. Бұл аймақты уақыт өте келе жаңа Талса округінің соты үйінен бастап дамыта бастады. Ред-Форктағы темір жол мен 41-ші көшенің бұрышындағы B & B Grocery дүкені 1960 және 1970 жылдардағы инфрақұрылымдық жаңартулар кезінде бизнестен шығарылған дүкендердің бірі болды, мысалы, қала 41-ші көшеде темір жолдың үстінен бірінші жылытылған көпір салып, Оңтүстік-Батыс бульварымен аяқтады, бұл B&B Grocery дүкенінің басына қиындық тудырды, себебі OK Cleaners дүкенінен бір блокқа кері жүруге болатын тік бұрылыс жасау ыңғайсыз болды. Он жыл ішінде азық-түлік дүкені жабылды және көптеген осындай шағын, отбасылық бизнес қалалық жаңару және ұлттық ірі сауда орталықтарының ағыны салдарынан бизнестен шығарылды. Кристалл Сити, Депрессия кезінде ойын-сауық саяхаттарымен ойын-сауық орталығы болған, Ред-Форктағы Оңтүстік-Батыс бульварының бойындағы 41-ші көше мен 33-ші Батыс даңғылының арасындағы ескі 66-шы маршруттағы гүлденген сауда орталығы болды. 1970-ші жылдары TG&Y, Froug's және Safeway Талса нарығынан шығарылған кезде, ол құлдырап кетті. Қазір бұл қайтадан гүлденген сауда орталығы және Тулсада 66-жолды сақтап қалуға жаңа буынның қызығушылығының куәсі.
Мұнайдың құлдырауы мен қалпына келтіруі: 1982 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1982-84 жылдардағы "Мұнай дағдарысынан" кейін "Әлемнің мұнай астанасы" атағы Хьюстонға көшті. Қала басшылары қала экономикасын мұнайға тәуелділіктен арылту үшін жұмыс істеді, 1990 жылдары Талсаға жұмысшы табының фабрика жұмыстарын, сондай-ақ интернет және телекоммуникация компанияларын тартты, және бұрыннан маңызды болған авиация саласын дамытты. Осы кезеңде, клиенттерге қызмет көрсету және брондау орталықтары жергілікті экономиканың маңызды бөлігіне айналды. Мұнайдың әлі де маңызды екенін көрсететін, табиғи газдың мол қоры да экономиканың қалпына келуіне көмектесті.
Жүз жылдық уақыт капсуласы
1998 жылы Талса қаласының қала ретінде құрылғанына 100 жыл толуына орай, қала Плимут Проулер көлігін 6-шы көше мен Пьория даңғылындағы Centennial Park (бұрынғы Central Park) саябағындағы уақыт капсуласына мөрлеп қойды. Қала 2048 жылы оны ашуды жоспарлап отыр. Бұл жолы көлік арнайы жасалған пластик қорапқа салынып, содан кейін жер үстіндегі бетон қабірге орналастырылды. Ротари клубы уақыт капсуласының ішіне түрлі естелік заттар қосты.
ХХІ ғасырдағы өзгерістер
ХХІ ғасырдың басында Талса қаласының экономикасы, жалпы ұлттық экономика сияқты, тағы бір экономикалық төмендеуге және жұмыс орындарының қысқаруына ұшырады. Алайда, 2004 жылдан бастап жағдай жақсара бастады, ал 2006 жылға қарай Талсадағы жұмыс орындарының саны дағдарысқа дейінгі көрсеткіштен асып кетті. Салыстырмалы түрде төмен бағадағы тұрғын үйлер Талсаны бизнес кеңейту үшін әдемі нарық ретінде сақтап тұрды. Қала басшыларының күш-жігері нәтижесінде 2003 жылы «Vision 2025» бағдарламасы қабылданды, мақсаты – Талсаның инфрақұрылымын жақсарту және қайта жаңарту. «Vision 2025» бағдарламасының маңызды жобасы – Талса қаласының орталық бөлігінде BOK орталығының салынуы. Әйгілі сәулетші Сезар Пелли жобалаған көп мақсатты арена қаланың екінші лига хоккей командасының үйі болып табылады, сонымен қатар ірі концерттер мен конгрестерді өткізуге арналған орын. Құрылыс жұмыстары 2005 жылы басталды, ал ғимарат 2009 жылы аяқталды. 2007 жылдың маусым айында Талса қаласы Үндістан тайпаларының үкіметтік кеңесі (INCOG) дайындаған, Талса округінің мекемесі болып табылатын, өзенді дамыту жоспарын ресми түрде қолдауға келісті. Жоспар 2005 жылы қалалық, округтік және жергілікті билік органдары мен АҚШ Әскери инженерлік корпусы жасаған Арканзас өзенінің жоспарына негізделген. Жоспарда өзенде су деңгейін сақтау үшін қосымша төменгі бөгеттер салу, демалыс орындарын жақсарту, жаяу өткелдерді салу, өзен жағалауына және жақын жердегі сауда-ойын-сауық орталықтарына қолжетімділікті арттыру, қолданыстағы ғимараттардың сыртқы келбетін жақсарту, өзен саябақтарына қосымша сауда және тағамдық қызметтер ұсынушыларды қосу, өзеннің батыс жағалауында көп мақсатты жаңа құрылыстар салу және жолдарды, жарықтандыруды және көрсеткіштерді жаңарту көзделген. 2014 жылы «Талса үшін жиналатын орын» құрылысы басталды, бұл 31-ші көше мен Риверсайд парквейі маңындағы Талса өзені саябағының аумағын кеңейту және жаңарту жобасы. Бірінші кезең 66,5 акр жерді қамтиды және 2017 жылы аяқталуы жоспарланған. «Жиналатын орын» жобасын Джордж Кайзер отбасылық қоры жүзеге асырып жатыр. Жобаның жалпы құны 350 миллион долларға бағаланса, қаржыландыру жеке және корпоративтік қайырымдылықтар есебінен жүзеге асырылуда, оның ішінде Кайзер отбасы қорынан 200 миллион доллар бөлінген. Кайзер отбасы қоры Гатри Гринге де қаржы бөлді және оны басқарып келеді, ол Талса өнер ауданындағы қалалық саябақ және ойын-сауық орталығы, Реконсиляция жолы мен Камерон және Бостон даңғылы мен М.Л.К. бульвары арасындағы шаршы блокқа орналасқан. Гатри Гринде түрлі шаралар, концерттер, кино көрсетулер мен фитнес-сабақтар өтеді, барлығы тегін және жұртшылыққа ашық. Гатри Грин 2012 жылдың 7 қыркүйегінен бастап үш күндік фестивальмен ашылуын тойлады. Грин Вуди Гатри орталығының жанында орналасқан, ол Оклахоманың тумасы және шығармашылық процестің күшіне арналған мұражай және архив. Сондай-ақ, Филбрук мұражайының қалалық филиалы, мұражайдың заманауи және американдық халық өнерінің коллекцияларына арналған, және Талса университетінің Генри Зарроу өнер және білім орталығы да сол жерде орналасқан, олардың барлығы 1922 жылы салынған бұрынғы Талса қағаз компаниясының ғимаратында орналасқан. 2017 жылғы Талса дауілі 2017 жылдың 5-6 тамызында Оклахома штатының Талса қаласының маңында болды.