Кіріспе

Мексика қаласындағы көлік жүйесі жолдар, Мексика қаласы метрополитені, кеңейтілген автобус және жылдам автобус жүйелері (Метробус, RTP және троллейбус), сондай-ақ Xochimilco жеңіл рельстік көлігі және канат жолдары сияқты түрлі көлік түрлерін қамтиды. Қалаға Бенито Хуарес халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді, оған көршілес Мексика штатындағы Толука және Зумпанго әуежайлары көмектеседі. Сонымен қатар, әлемнің басқа қалалары сияқты, Мексика қаласында қоғамдық таксилер, қоғамдық автобустар, ортақ таксилер және рикшалар бар. Трахинералар, гондола сияқты қайықтар, Ксочимилко көлі аймағында қызмет көрсетеді. Бұрын қалада трамвайлар пайдаланылған. Үлкен Мексика қаласы аймағында қалаға қызмет көрсететін қосымша бағыттар бар, оның ішінде Tren Suburbano қала маңындағы темір жолы, Mexibús BRT желісі және Mexicable әуе көтеру жүйесі бар. Көлік қызметтерін мемлекеттік немесе жеке ұйымдар жүзеге асырады, бірақ олардың барлығын Secretaría de Movilidad (SEMOVI; Қозғалыс хатшылығы) қала ішінде реттейді. Көптеген қоғамдық көлік түрлеріне қарамастан, жеке көліктер әлі де метрополитен айманында кеңінен қолданылады, 2016 жылы олардың саны 4,5 миллионнан астам деп есептелді. Сонымен қатар, моторлық қоғамдық көлікті пайдаланушылар нашар және қауіпсіз деп бағалайды, әсіресе зорлық-зомбылық пен тонау, сондай-ақ әйелдерге қатысты зорлық, қорлау және жыныстық зорлық-зомбылықтың жоғары деңгейіне байланысты. Пайдаланушылар жүйелерді тиімсіз, нәтижесіз деп санайды және реттеу мен ресми бақылаудың жетіспеуі сияқты проблемаларға тап болады.

Автобустық жедел транзит

Қаланың алғашқы автобус жылдам транзит желісі – Метробус 2005 жылғы маусымда Авенида Инсургентес бойымен жұмысын бастады. Көбірек желілер ашылды және 2017 жылдың ортасына қарай Санта-Феді қала орталығымен және солтүстікке қарай байланыстыру үшін Paseo de la Reforma бойында жоспарланған 7-ші жолмен қоса 6 бағыт болды. Әрбір желі ашылғанда, ластануды және жол жүру уақытын қысқарту мақсатында "песеро" микроавтобустары әр бағыттан алынып тасталды. 2017 жылдың ортасына дейін 568 Метробус автобусы болды. 2016 жылдың соңында олар күніне орташа есеппен 1,1 миллион жолаушыны тасымалдады. Mexibús Metro Ciudad Azteca және Metro Pantitlán станцияларын Cuautitlán, Ecatepec және Мексика штатының басқа да қалалық аймақтарымен байланыстыратын 4 автобус жылдам транзит желісін ұсынады.

Қоғамдық автобустар

Песеролар әдетте жарты ұзындықтағы жолаушылар автобустары (микроавтобустар деп аталады), олар 22 жолаушыға дейін отырады және 28-ге дейін тұрады. 2007 жылы шамамен 28 000 песеро қаланың жолаушыларының 60 пайызына дейін тасымалданды. 2016 жылдың тамызында қала әкімі Мансера, жаңа песеро көліктері мен концессиялар экологиялық таза болмаса, жойылатынын жариялады. Ал 2011 жылдың қазан айында қаланың көлік хатшысы Гектор Серрано, қазіргі әкімшіліктің мерзімі аяқталысымен (2018) енді ешқандай песеро/микроавтобустар қозғалыста болмайтынын, олардың орнын жаңа, толық көлемді автобустар басатынын мәлімдеді. 2014 жылы қала «Жылдам автобус қызметі» деп аталатын жаңа жүйені іске қосты, орташа өлшемді Mercedes Benz Boxer автобустары 75-85 жолаушыны тасыды, ақ түстің үстіне қызғылт бояу жағылды, және белгілі бір маршруттар тобында «песероларды» алмастырды. Операция жеке көлік операторларына емес, SAUSA, COTOBUSA, TREPSA сияқты жеке компанияларға берілген концессия негізінде жүзеге асырылады. Қалалық жолаушылар тасымалы желісі (Red de Transporte de Pasajeros (RTP), бұрын M1) тұрақты, Ecobús, Circuito Bicentenario, Atenea, Express, мектеп және түнгі маршруттарды қамтитын ірі автобустардың әртүрлі желілерін басқарады. 2016 жылы песеро маршруттарын алмастыру мақсатымен тағы да автобус маршруттары қосылды. Бұл жүйе үкімет тарапынан көп субсидияланады және әлемдегі ең төменгі бағалардың біріне ие, әр сапар таңғы сағат 5:00-ден түнгі жартысына дейін 5,00 песоға (шамамен 0,27 АҚШ доллары) тұрады. Кейбір станцияларда метро құрылысы кезінде табылған Колумбқа дейінгі артефакттар мен сәулет өнерінің үлгілері қойылған. Дегенмен, метро қаланың барлық аумақтың жартысынан да азын қамтиды. Метро станциялары Mexico City-дің ерекше белгісіне айналған бірегей жүйе – сауатсыз адамдар үшін жасалған иконалар мен глифтерді пайдалану арқылы ерекшеленеді. Әрбір икона тарихи (тұлғалар, орындар, Испан мотивтері), тілдік, символдық (глифтер) немесе географиялық сілтемелерге негізделген. Metrobús (BRT) аялдамалары үшін де қосымша иконалар жүйесі қолданылды.

" Көтерілісші "

El Insurgente – қазіргі уақытта салынып жатқан қала маңындағы темір жол желісі. Бұл жолаушылар темір жолы Толука және Мехико қалаларын байланыстырады.

Сурбано пойызы

Қала маңындағы пойыз жүйесі Tren Suburbano метрополия аймағында, метроның жете алмайтын жерлеріне қызмет көрсетеді. Қазіргі уақытта бар болғаны бір желі Tlalnepantla және Cuautitlán Izcalli сияқты муниципалитеттерге қызмет етеді, бірақ болашақта Chalco және La Paz сияқты қалаларға да желілер салу жоспарлануда.

Жеңіл рельс

Xochimilco Light Rail — Servicio de Transportes Eléctricos компаниясы басқаратын жеңіл рельстік көлік жүйесі.

Велоспорт

Жергілікті билік үнемі ауқымды көлік кептелістерін азайтуға тырысады және велосипедтерге қолайлы қала құруға жәрдемдесуді күшейтті. Бұл Muévete en Bici және 2010 жылы іске қосылған Солтүстік Америкадағы екінші ірі велосипед бөлісу жүйесі Ecobici-ді қамтиды, онда тіркелген тұрғындар жылына 300 песо төлем жасап, 45 минутқа велосипед ала алады. 2013 жылдың қыркүйегіне қарай, тарихи орталықтан Поланкоға дейін созылған 276 станцияда 4000 велосипед бар. Бұл станциялар бір-біріне жақын орналасқан және транспондерлік картаны пайдаланып толық автоматты түрде жұмыс істейді. Велосипед қызметін пайдаланушылар бірнеше тұрақты Цикловиаға (арнайы велосипед жолдары/жолақтары/көшелері) қол жеткізе алады, оның ішінде Пасео-де-ла-Реформа және Авенида-Чапультепек бойындағы жолдар, сондай-ақ Поланкодан Фиерро-дель-Тороға дейінгі жол, ол Морелос штатының шекарасына жақын, Кумбрес-дель-Аюско ұлттық паркінің оңтүстігінде орналасқан. Қаланың бұл бастамасы Данияның Копенгагенді дамыту тәжірибесі сияқты алға көзқараспен жасалған үлгілерге негізделген.

Жолдар

Үлкен Мексика қаласы жеке желі арқылы тольді автомобиль жолдары арқылы жақын маңдағы Керетаро, Толука, Куернавака, Пачука және Пуэбла қалаларымен байланысты. Дөңгелек жолдар: ішкі шеңбер (Circuito Interior), Anillo Periférico; Мексика штатының сыртқы шеңбері ("Circuito Exterior Mexiquense") астаналық аймақтың солтүстік-шығыс және шығыс шеттерін айналып өтетін, солтүстік-батыс шетін айналып өтетін Чамапа-Ла-Вента ақылы жолы және Арко-Норте батыстан (Толука) солтүстікке (Тула) шығысқа (Пуэбла) қарай астаналық аймақты айналып өтетін. Periférico-ның екінші деңгейі (онда жол ақысы алынады), оны ортақ тілде segundo piso ("екінші қабат") деп атайды, ресми түрде 2012 жылы ашылды, ал бөлімдер әлі аяқталмаған. Мигель Алеман виадукты қаладан шығыс-батысқа қарай обсерваториядан әуежайға дейін өтеді. 2013 жылы Санта-Федің жаңа бизнес ауданын Мексика қаласының оңтүстік-батысымен байланыстыратын Supervía Poniente ақылы жолы ашылды. Қала ішінде ejes viales; үлкен көлемді, негізінен бір жақты жолдар, қаланы сандалған үлкен жүйеде бір жағынан екінші жағынан кесіп өтеді. 1970 жылдардың аяғында көптеген артериялық жолдар ejes viales ретінде қайта жобаланды; теория бойынша, Мексика қаласының маңайынан қиылысатын бір жақты жолдар. Ежелгі желісі квази-картезиялық торға негізделген, мысалы, солтүстік-оңтүстік жолдары Eje 1 Poniente, Eje Central, және Eje 1 Oriente деп, ал шығыс-батыс жолдары Eje 2 Sur және Eje 3 Norte деп аталады. Дөңгелек жолдар: ішкі шеңбер (Circuito Interior), Anillo Periférico; мегаполистің солтүстік-шығыс және шығыс шеттерін айналып өтетін Мексика штатының сыртқы шеңбері ("Circuito Exterior Mexiquense") ақылы жолы, солтүстік-батыс шетін айналып өтетін Чамапа-Ла-Вента ақылы жолы және Арко-Норте солтүстік-батыстан (Атлакомулько) солтүстікке (Тула, Идальго) шығысқа (Пуэбла) қарай дуалмен мегаполисті толық айналып өтеді. Periférico-ның екінші деңгейі (онда жол ақысы алынады), оны ортақ тілде segundo piso ("екінші қабат") деп атайды, ресми түрде 2012 жылы ашылды, ал бөлімдер әлі аяқталмаған. Мигель Алеман виадукты қаладан шығыс-батысқа қарай обсерваториядан әуежайға дейін өтеді. 2013 жылы Санта-Федің жаңа бизнес ауданын Мексика қаласының оңтүстік-батысымен байланыстыратын Supervía Poniente ақылы жолы ашылды. Hoy No Circula ("Бүгін жүрмейді" немесе "Автомобильсіз бір күн") деп аталатын экологиялық бағдарлама бар, онда шығарындыларды тексеруден өтпеген көліктер белгілі бір күндері олардың нөмірлік нөмірлерінің соңғы цифрларына сәйкес жүріп-тұрмайды; бұл ластануды және көлік кептелістерін азайту үшін. 2003 жылы бағдарлама бойынша қала аумағындағы көлік құралдарының 40%-ы шектеулер енгізілген болса, 2001 және 2006 жылдары қатаң шығарылым нормалары қабылданды, нәтижесінде, қазіргі кезде көптеген көлік құралдары эмиссияны тексеруден өткен жағдайда, айналым шектеулерінен босатылған.

Жүк қою

Қалалық аудандардағы көшедегі паркингті көбінесе "vienes vienes" деп аталатын фраенелеролар басқарады (ол сөздің мағынасы "кел, кел"), олар жүргізушілерден көлік қою үшін ақы сұрайды. Екі қатарға тұрақтап қою кең таралған (францелеролар қажет болған жағдайда машиналарды жылжытады), бұл көлік қозғалысына кедергі келтіреді. Мұндай және басқа да проблемаларды шешу және кіріс табу мақсатында, 2013 жылдың қазанына қарай, Lomas de Chapultepec, Condesa, Roma, Polanco және Anzures батыс орталық аудандарында 721 паркинг метрлері орнатылды. Олар апта ішінде сағат 8:00-ден 20:00-ге дейін жұмыс істейді және 15 минуттық тұрақ үшін 2 песо төлемақы алады. Ереже бұзғандардың көліктеріне құлып қойылады, оны алып тастауға шамамен 500 песо тұрады. "ecoParq" деп аталған паркинг метрлері жүйесінен түсетін ай сайынғы 16 миллион песоның 30 пайызы (2013 жылдың қазанына қарай) ауданды жақсартуға бағытталған. Паркинг метрлерін пайдалану тәжірибесі жоқ жаңа компанияға – Operadora de Estacionamientos Bicentenario компаниясына барлық аймақтар бойынша лицензия беруге байланысты дау туды.

Әуежайлар

Мексика қаласының халықаралық әуежайы – Мексика қаласының басты әуежайы (IATA әуежай коды: MEX). Бұл Латын Америкасының ең қызығушылық танытатын әуежайы, Солтүстік Америкаға, материктік Мексикаға, Орталық Америка мен Кариб теңізіне, Оңтүстік Америкаға, Еуропаға және Азияға күнделікті рейстермен. 2019 жылы оны 50 миллионнан астам жолаушы пайдаланған. Бұл көрсеткіш әуежайдың қазіргі сыйымдылығынан асып түседі, себебі елдегі әуе трафигінің көп бөлігі осы әуежай арқылы жүзеге асырылады. Aeroméxico (Skyteam) осы әуежайда базасы орналасқан және бүкіл әлемге рейстер ұйымдастыратын мексикалық емес әуе компанияларымен код-шеринг келісімдеріне ие. Volaris, VivaAerobus және Aeromar да осы әуежайды хаб ретінде пайдаланады. Бұрын бұл әуежай Mexicana de Aviacion және Interjet әуе компанияларының да орталығы болған. Мексика қаласының халықаралық әуежайы екі терминалдан тұрады, оларды Aerotrén – автономды жүргізілетін жолаушылар тасымалдау жүйесі қамтамасыз етеді. Фелипе Анхелес халықаралық әуежайы (IATA әуежай коды: NLU) – Мексика қаласының екінші әуежайы. Бұл әуежай 2022 жылы ашылды, бұрынғы Санта-Люсия әуе базасының орнында қайта жаңартылды. Ол Мексика штатының Зумпанго қаласында, Мексика қаласының тарихи орталығынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Басқа әуежайларға Мексика штатының Толука (IATA: TLC), Мексика штатының Зумпанго (IATA: NLU), Керетаро қаласы, Керетаро (IATA: QRO), Пуэбла қаласы, Пуэбла (IATA: PBC) және Куэрнавака, Морелос (IATA: CVJ) жатады.