Кіріспе
Аигосфена (Αἰγόσθενα) – Мегарис ежелгі грек бекіністі порты, ежелгі Мегара қаласының солтүстік-батысында орналасқан. Бұл атау сонымен қатар ежелгі қала қабырғаларының етегіндегі, Порто Гермено деп те аталатын жағалаудағы елді мекенге де берілген. Аигосфена шығанағының шығыс жағында, Коринф шығанағында орналасқан және Цитарон тауының етегінен теңізге дейін созылатын ежелгі цитадель, ежелгі Грецияда сақталған ең биік мұнараларымен әйгілі.
Aigosthena (Αἰγόσθενα) was an ancient Greek fortified port city of Megaris, northwest of the ancient city of Megara to which it belonged. It is also the name of the coastal settlement at the foot of the ancient city walls, also known as Porto Germeno. The ancient citadel which stands at the foot of Mt Cithaeron and extends down to the sea at the inlet of Aigosthena, on the east side of the Gulf of Corinth, is famous for retaining several of the tallest surviving towers of ancient Greece.
География
Айгосфена Коринф шығанағының Алкионид шығанағында орналасқан. Оны орманды таулар қоршап тұр: солтүстікте – Цитарон, оңтүстікте – Патерас. Айгосфена тарихи тұрғыдан Мегаридің (Мегариданың) ең солтүстік қаласы болған. Ол Вилиядан батысқа қарай 10 км, Тебадан оңтүстік-батысқа қарай 20 км және Афинадан солтүстік-батысқа қарай орналасқан.
Ежелгі Айгосфена
Айгосфенаның ежелгі орны екі бекініс қабырғасымен теңізге жалғасқан бекіністі цитадельден тұрады; цитадель акрополь және төменгі қаладан құралған. Акрополь теңізден 450 метр қашықтықтағы төменгі төбеде орналасқан. Шамамен 90x187 м (~575 дориялық фут) өлшемді цитадельдің пішіні трапецияға жақын, ең тар бөлігі (113 м) батысқа қарай, теңізге қарап тұр. Цитадель 55 метрлік төбенің контуры бойынша салынған және периметрі бойынша орналасқан сегіз артиллерия мұнарасымен қорғалған. Батыс жағында теңізге қарай, солтүстік және оңтүстік қабырғалар арасындағы аумаққа кіретін негізгі қақпа болған. Екінші мұнараның солтүстігінде кішкентай (қосалқы) қақпа орналасқан. Теңізге қарай созылған екі қабырғаның солтүстік бөлігі жақсы сақталған, 370 метрге дейін созылып, соңғы мұнараға жетеді, оның іргетасы мен құлаған бөліктері қазір су астында. Солтүстік қабырға алты мұнарадан және бекіністі қақпадан тұрады, ол цитадельдің солтүстік-батыс бұрышынан теңізге тікелей сызық бойымен созылады. Оңтүстік қабырғаның орны, өзен арнасымен анықталады, бірақ оның нақты белгілері көрінбейді. Қабырғалар әртүрлі салынған, бұл құрылыстың әртүрлі кезеңдерін көрсетеді. Қолданылған салынған стильдерге изодомикалық (жақсы тістелген және бұрыштары жоңқаланған тастар), псевдоизодомикалық және кейбір бөліктерінде – көпбұрышты стиль жатады. Жалпы алғанда, бұл қабырғалар эллинистік кезеңдегі ең жақсы сақталған нысандардың бірі болып табылады және жоғары шеберлік пен сапаны көрсетеді. Цитадельдің оңтүстік-шығыс мұнарасының оңтүстігінде тас карьерінің іздері анық көрінеді. Қорғаныс мұнараларының дизайнына сүйене отырып, Обер бұл орын б.з.д. 370 жылдан кейін бекітілгенін ұсынады. Лоренс б.з.д. 4 ғасырдың соңындағы мерзімді ұсынады, Деметрий Полиоркеттің бұл бекіністі жай басып алудың орнына салғанын болжайды. Бұл орын 243-224 жылдары Ахай лигасының бақылауында болды, ал 224-146 жылдары Боэотия лигасына қосылды. Жазуларда Мелампос және Геракл құдайына арналған киелі орындары болғандығы белгілі. Қала мен оның қоймалары римдік дәуірге дейін жұмыс істеген. Шамамен 420 жылға жатпайтын жазуда Айгосфена еркін қала ретінде тізілген. Орта ғасырларда төменгі бекінілген аумақта бес навигациялық христиан базиликасы салынды, ал цитадель ішінде монастырь кешені болды.
Қазіргі Айгосфен
Қазіргі заманғы Аигосфена ауылы, сондай-ақ Порто Гермено деп белгілі, Вилия муниципалды бірлігінің құрамына кіреді. 2011 жылғы халық санауы бойынша тұрақты халқы 80 адамды құрады. Бұл шағын порты бар танымал жағажай курорты.
Ежелгі дереккөздер
I. G. 7.1; 7.213; 7.43
Ксенофонт, Hellenica 5.4.18; 6.4.26
Плиний Ескі, Табиғи тарих – 4.23
Xenophon, Hellenica 5.4.18; 6.4.26
Pliny the elder, Natural History – 4.23