Кіріспе
Жақып өтірікші – 1969 жылы Шығыс Германиялық еврей жазушысы Юрек Бекер жазған роман. Немец тіліндегі түпнұсқа атауы – «Якоб дер Люгнер». Беккер бұл бестселлер жарықтанғаннан кейін 1971 жылы Хайнрих Манн сыйлығымен және 1971 жылы Шарль Вейон сыйлығымен марапатталды. Роман екі фильмге түсірілді: Франк Бейердің «Жақып – өтірікші» (1975) фильмі 49-шы «Оскар» сыйлығының «Үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылған, сондай-ақ Робин Уильямстың басты рөлде ойнаған «Жақып – өтірікші» (1999) голливудтық туындысы. «Жақып өтірікші» алғаш рет 1975 жылы Мелвин Корнфельд тарапынан ағылшын тіліне аударылды, бірақ Беккердің қатысы болмады. 1990 жылы Лейла Венневиц пен Бекер жаңа ағылшын тіліне аударма жасады, ол 1996 жылы жарық көрді және Хелен мен Курт Вольф аудармашыларының сыйлығын жеңіп алды.
Jacob the Liar is a 1969 novel written by the East German Jewish author Jurek Becker. The German original title is Jakob der Lügner Becker was awarded the Heinrich Mann Prize (1971) and the Charles Veillon Prize (1971) after the publication of his bestseller. The novel was made into two films, Jacob the Liar (1975) by Frank Beyer, which was nominated for Best Foreign Language Film at the 49th Academy Awards, and Jakob the Liar (1999), a Hollywood production starring Robin Williams. Jacob the Liar was first translated into English by Melvin Kornfeld in 1975, but without Becker's input. A new English translation was made in 1990 by Leila Vennewitz and Becker, published in 1996 it won the Helen and Kurt Wolff Translator's Prize.
Талдау
"Жақып" есімі еврей тарихы мен мәдениетімен байланысты. Жаратылыс кітабындағы Жақып туралы әңгімеде, Жақып өзінің ағасы Есауға арналған құрметті алу үшін әкесі Исаққа жалған айтады. Еврей классикалық мәтіндеріне сәйкес, Жақып өмірі өз ұрпақтарының, яғни еврей халқының көшпенділік қараңғылығына түсуімен сабақтас болды. Роман сонымен қатар, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қияли оқиғаларды суреттеу арқылы Шығыс Германияның әдеби нормаларына қарсы шықты, бірақ нацизмге ашық қарсылық көрсетпеді. Керісінше, қарсылық – тірі қалуға деген құштарлықта көрінеді. Атап айтқанда, совет әскерлерінің геттоны босатуы қияли деп сипатталса, гетто тұрғындарының өлімге жіберуі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болуы мүмкін жағдай, "шын" деп сипатталады, бұл ГДР әдеби нормаларына тағы бір қарсылық.