Кіріспе

Алексей Федорович Карамазов (Алексей Карамазов) – Федор Достоевскийдің 1880 жылғы «Қарамазов ағайындылары» романының басты кейіпкері. Романның басында он тоғыз жаста болған ол, Қарамазов ағайындыларының ең кішісі. Романға кіріспе және ашылу шаптары оны батыр деп жариялайды. Достоевский оның өмірінің қалған бөлігін көрсететін жалғастыруды жазуды жоспарлаған, бірақ «Қарамазов ағайындылары» жарық көргеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оқиғаның басында Алюша жергілікті монастырдың жаңа келген шәкірті. Осылайша Алюшаның сенімдері оның ағасы Иванның дінсіздігіне қарсы салмақ ретінде әрекет етеді. Ол Ақсақалдарының тапсырмасымен әлемге жіберіледі, содан кейін отбасының өмірінің ұятты жағдайларына араласады. Ол Екатерина Ивановнаның сенімді серігінің қызы, Лиза (немесе Лизе) Хохлакова есімді жас қызбен танысады, кейіннен оған кездесуге келіседі. Роман оқиғасында Лизе депрессияға түсіп, өзін жек көреді, сүйіктісінен бас тартып, есікке саусағын қысып жарақаттанады. Алюша сонымен қатар мектеп оқушыларының бір тобымен дос болады, олардың тағдыры трагикалық романның соңына үміт сыйлайды. Алюша романда әдетте хабаршы немесе оның ағалары мен басқаларының іс-қимылдарының куәгері болып табылады. Ол Дмитрийге өте жақын. Алюша – жақсы, мейірімді, сүйіспеншілікке толы және сезімтал мінезді жарасымды кейіпкер ретінде бейнеленген. Предраг Чиковацкийнің айтуынша, Алюша, Достоевскийдің тағы бір романының басты кейіпкері – «Идиот» романындағы Мышкин князі сияқты, Исаға ұқсайтын кейіпкерлер, бірақ олар айналасындағылардың азап шегуіне бөгет бола алмайды. Ол Алюшаның куәгер немесе хабаршы ретінде роман оқиғаларында пассивті рөл атқара отырып, нағыз моральдық агент емес екенін айтады.

Тұжырымдама және шығармашылық

Алоша Достоевскийдің 1875 жылы туған, бірақ 1878 жылы эпилепсиядан қайтыс болған, осы аттас ұлының құрметіне аталған. Осы себепті Достоевский Алошаға іздеген және ең көп құрметтеген қасиеттерді, соның ішінде Иисус Христистің өзіне тән ерекшеліктерді сіңірген. Достоевский Алоша кейіпкерін өзінің досы, жомарт өмір сүрген орыс философы және ақыны Владимир Соловьевтің үлгісінде жасаған деп саналады, ол көшедегі адамдарға киімдерін беруге дейін жетерлік мейірімділік танытқан.