Кіріспе

Фёдор Достоевскийдің романы "Қомаршы" (Игрокъ; қазіргі жазуы Игрок) - Фёдор Достоевскийдің бұрынғы бай орыс генералының қызметінде жұмыс істейтін жас тәрбиеші туралы қысқа роман. Германия қаласындағы қонақ үй мен казиноде өтетін оқиғадағы құмар ойыны тақырыбы Достоевскийдің рулеткаға құмарлығының көрінісі. Достоевский осы повестьті 1866 жылы құмар ойындарынан болған қарыздарын төлеу үшін белгіленген мерзімде аяқтады.

Өмірбаян

Достоевский алғаш рет 1863 жылы Висбадендегі ойын үстелдерінде құмар ойнады. Сол кезден бастап 1871 жылға дейін, құмар ойындарына деген құштарлығы басылғанға дейін, ол Баден-Баден, Гомбург және Саксон-ле-Бенде жиі ойнады, көбінесе аз сомада жеңіп, кейін одан әлдеқайда көп соманы жоғалтатын. Ол құмар ойындарына деген қызығушылығын алғаш рет 1863 жылғы 1 қыркүйекте бірінші әйелінің қарындасына жолдаған хатында, өзінің бастапқы табысын сипаттап айтқан:

Бір апта ішінде ол жеңісін жоғалтып, отбасынан ақша сұрап өтінуге мәжбүр болды. Ол 1863 жылғы 8 қыркүйекте ағасы Михаилға хат жазды:

Достоевский Ф.Т. Стеловскиймен қауіпті келісімге келді: егер ол 1866 жылғы 1 қарашаға дейін 12 немесе одан көп беттік романды тапсырмаса, Стеловский Достоевскийдің шығармаларын тоғыз жылға, 1875 жылғы 1 қарашаға дейін, авторға ешқандай төлемақысыз жариялау құқығын алады. Ол әңгімесінің бөліктерін жазып алып, содан кейін оларды Ресейдегі алғашқы стенографтардың бірі, 19 жасар Анна Григорьевнаға диктанттады. Ол оларды көшіріп, әдемілеп түзеп берді. Оның көмегімен ол кітабын уақтылы аяқтады. Кейін Анна оның әйелі болды. 2010 жылғы желтоқсанда BBC Radio 4 радиосында Глин Максвелл жазған, Гай Реталлак қойған радиоспекль нұсқасы көрсетілді. Доля Гавански (осы туындыда "Полина" рөлін сомдаған) жазған, "Орыс құмаршысы" деген атаумен екі бөлімді заманауи бейімдеу 2013 жылғы қарашада BBC Radio 4-те "Classic Serial" сериясының бөлігі ретінде көрсетілді және 2018 жылғы наурызда BBC Radio 4 Extra арнасында қайта көрсетілді. Актерлік құрамда Алексей рөлін Эд Стоппард орындады.