Кіріспе

Польшалық авангардтық суретші (1893–1952)

Владыслав Стреминьский (полякше айтылуы: ; ; 21 қараша 1893 – 26 желтоқсан 1952) – поляк суретшісі, өнер теориясының маманы және педагог. Ол 1920-1930 жылдардағы конструктивизм авангардының негізін қалаушысы және унизм теориясын (полякша: unizm) жасаушы ретінде белгілі.

Өмір және жұмыс

Стреминьский Минскіде поляк отбасында дүниеге келген. 1914 жылы Азаматтық инженерлік әскери училищені бітірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Осовец бекінісінде екінші лейтенант болып қызмет етті. 1915 жылы "өлгендердің шабуылы" кезінде ауыр жарақат алды. 1920 жылы Катаржина Коброға үйленді. 1922 жылы Вильноға (қазіргі Вильнюс) көшіп келді, ал келесі жылы Витаутас Каирюкшитті қазіргі Литва аумағында (сол кезде Польшаның бір бөлігі, Польша билігінде болған) алғашқы авангардтық өнер көрмесін құруға қолдады. 1923 жылдың қарашасында Варшаваға көшіп барып, Генрих Берлевимен бірге конструктивистік "Блок" тобын құрды. 1920 жылдары ол Унизм (поляк тілінде Unizm) теориясын қалыптастырды. Оның суреттері поляк композиторлары Зигмунт Краузе, унистік музыканың авторы, және Марчин Станьчик, "Aftersounds" (Стреминьскийдің "Afterimages" суреттерінен шабыттанған) өнертапқышының музыкалық шығармаларына әсер етті. Ол "Көрнеу теориясы" атты революциялық кітаптың авторы. Ол Лодзьдегі бірегей авангардтық өнер жинағының құрушысы болды, бұл жинақ "a. r." тобының мүшелері – Катаржина Кобро мен Генрик Стажевский (суретшілер) және Юлиан Пшибось пен Ян Бженковский (ақындар) құлшынысының арқасында жиналды. Соғыстан кейінгі Лодзьде ол Лодзьдегі Музей Штукидегі Неопластикалық бөлмедегі Пластикалық өнер және дизайн жоғары мектебінде оқытушы болды, оның студенттерінің бірі – нацистік концлагерьлерден аман қалған Халина Оломуцки. Оның Неопластикалық бөлмесі 1948 жылы Музей Штукиге орнатылды, бірақ 1950 жылы Польша Біріккен Жұмысшылар партиясының мәдениет министрі Влодзимиер Сокорский енгізген социалистік реализм эстетикасына сай келмегендіктен алынып тасталды. Оның туындылары әлемнің көптеген музейлерінде, мысалы, Помпиду орталығында, Королева София мұражайында, Модерна Музеет Мальмёде және Уайтчапел галереясында көрсетілген.

Фильмде

Ол Анджей Вайданың 2016 жылғы "Аффимаж" атты соңғы фильмінің мақтанышы.