Кіріспе
2003 жылы Үндістанның ұлттық киносыйлығын жеңіп алған «Гангажал: қасиетті қару» – 2003 жылғы үнді хинди тіліндегі әрекет-қылмыс драмасы. Фильмнің авторы, режиссері, сопродюсері және монтаждаушысы – Пракаш Джа. 87 актерден тұратын актерлік құрамында Бихар штатының Тежпур ауданындағы қызметін бастаған полиция басқарушысы Амит Кумардың (Ажай Девгн) тағдыры баяндалады. Бұл аудан жоғары қылмыс деңгейімен және Садху (Мохан Джоши) және Сундер Ядав (Яшпал Шарма) сияқты қарақорлардың ұйымдасқан қылмыстарымен белгілі. Жергілікті полицияның қылмыстарға жауап беруінің баяу болуына байланысты, аудан тұрғындары қылмыскерлерге қарсы соттан тыс әділдік құру үшін олардың көздеріне қышқыл құяды. Өзінің режиссерлік дебюті «Дамул» (1984) фильмінен кейін Джа «Гангажал» деп аталатын келесі жобасы үшін идея тудырды, ол коррупция мен саяси зорлық-зомбылық туралы болады. Джа бұл тақырыппен таныс болмағандықтан және түсірілімді бастауға ниеттенбегендіктен, сценарийді жазуға жиырма жыл кетті. 2001 жылдың қаңтарында жарияланған фильмнің операторы – Арвинд К; түсірілім 60 күнге созылды және Махараштра штатындағы Вай және Сатара қалаларында өтті, ал декорацияларды Сухвант Паниграхи жасады. Фильмнің саундтрегін Сандеш Шандилья жазды, әндерінің авторы – Ахилеш Шарма, ал фонограммасын американдық композитор Уэйн Шарп жазды. «Гангажал» 2003 жылдың 29 тамызында кең экрандарға шықты. Фильмнің өндіріс шығындары шамамен ; бұл фильм кассада орташа табыс әкелді, жылдың ең табысты үнді фильмдерінің біріне айналды және бүкіл әлем бойынша табыс тапты. Фильм сыншылардың жоғары бағасын алды, олар актерлердің, әсіресе Девгннің ойынын мақтады, бірақ сюжеттің жаңалыққа ие болуын күмәндандырды. «Гангажал» бірнеше марапатқа ие болды, соның ішінде «Басқа әлеуметтік мәселелердегі үздік фильм» номинациясы бойынша Ұлттық киносыйлық. 2016 жылы «Джай Гангажал» атты жалғасы шықты, бірақ ол коммерциялық және сындық тұрғыдан сәтсіз болды.
Gangaajal: The Holy Weapon is a 2003 Indian Hindi language action crime drama film written, directed, co produced and edited by Prakash Jha. Featuring an ensemble cast of 87 actors, it revolves around the Superintendent of Police Amit Kumar (Ajay Devgn) who takes charge of the fictitious district of Tejpur, Bihar, known for its high crime rate and organised crime carried out by dons Sadhu (Mohan Joshi) and Sunder Yadav (Yashpal Sharma). Due to the local police's slow response to crimes, residents of the district resort to pouring acid in the eyes of the criminals as an instrument for extrajudicial justice. Following the release of his directorial debut Damul (1984), Jha conceived an idea for his next venture that would be titled Gangaajal, which would be about corruption and political violence. Jha was unfamiliar with the subject matter and had no desire to start production, and took twenty years to write the story. The film, announced in January 2001, was photographed by Arvind K; filming took 60 days and took place in Wai and Satara, both in Maharashtra, and sets were designed by Sukhwant Panigrahi. The film's soundtrack was composed by Sandesh Shandilya with lyrics by Akhilesh Sharma and a background score by the American composer Wayne Sharpe. Gangaajal was released on 29 August 2003. Its production costs were or ; the film was a moderate success at the box office, became one of the highest grossing Indian films of the year, and grossed worldwide. It received widespread acclaim from critics, some of whom praised the cast's performances—generally that of Devgn—but questioned the plot's originality. Gangaajal received several accolades, including the National Film Award for Best Film on Other Social Issues. A sequel titled Jai Gangaajal was released in 2016 which under performed, both commercially and critically.
Сюжет
Полиция бастығы (SP) Амит Кумар қылмыс деңгейі жоғары Тежпур қаласын басқаруға кіріседі. Аудан полициясын күшті бандит Садху Ядав және оның ұлы Сундер Ядав бақылайды. Штабқа бара жатқанда Амиттың машинасы бұзылады, ол аймақты тексеріп шығады. Ол полиция қызметкерлерінің кәсіби жауапсыздығын, құлдыраған инфрақұрылымды, ескірген қару-жарақты, кеңсе заттары мен көлік құралдарының жетіспеушілігін, сондай-ақ қызметкерлердің сыбайлас жемқор жергілікті мердігерлерге тәуелділігін байқайды. Садхудың қолшоқпашысы инспектор Бачча Ядав Садхудың тығырына барып, жергілікті жаман атты бандит Нунваны көреді. Нунва Баччаның бөліміндегі офицерді қызу даудан кейін өлтірген. Ядав Нунваны өлтіреді, оны қамау Нунва мен Тежпур полициясы арасындағы байланысты ашады деп қорқады және ол кездесу кезінде өлтірілгенін жұртқа хабарлайды. Амит Нунваның Садхумен байланысы болғандықтан өлтірілгенін түсінеді және Баччаны жаза ретінде қызметтен шеттетеді. Тежпурдан ауыстырылып кетеді деп уайымдаған Бачча Садхудың үйіне көмек сұрап барады, бірақ Садху оны тастап кеткенін біледі. Амит оқиғаға назар аударып, Сундердің жоғалған жас әйелді ұрлап кеткенін анықтайды. Амит әйелдің анасын полицияға шағымдануға көндіреді. Мүмкіндікті сезген Бачча Амиттен өзіне мүмкіндік беруді сұрайды. Бачча Сундерді Амит пен оның адамдары күтіп тұрған фабрикаға әкеледі. Ұзақ соққыдан кейін Сундер қамауға алынып, жергілікті сотқа жеткізіледі. Әйелдің анасы Садхуға адал ДИГ Верма оны шағымынан бас тартуға мәжбүрлегеннен кейін Сундерге қарсы куәлік беруден бас тартады. Сот дәлелдердің жетіспеуіне байланысты Сундерді ақтады. Садхудың адамдары Сундерге қарсы куәлік берген табақ сатушының дүкенін қиратуға тырысады, бірақ Амит оларды тоқтатып, түрмеге қамауға жібереді. Амит үйге қайтып бара жатқанда, Сундердің екі қолшоқпашысы Мунна Такур мен Кесари Бачча мен оның әріптестерімен сатқындық үшін ұрысады. Бачча ер адамдардың көздеріне қышқыл шашып, бұл оқиға жергілікті жерде "гангаджал" деп аталады. Оқиға қырқыс дау тудырып, полиция өз бастылығымен әрекет еткені үшін айыпталады. Осы оқиғадан шабыт алып, жергілікті полиция қызметкерлері түрмедегі қылмыскерлердің көздеріне қышқыл тастайды, бұл Тежпур қаласының барлық халқын қорқытып, қылмыстың азаюына әкеледі. Бұл әрекеттің зорлық-зомбылық сипаты жұртшылық тарапынан қолдау тапты. "Гангаджал" соттан тыс тез әділдіктің құралына айналады. Барлық офицерлер оқиғаға қатысқандарына жоқ деп мәлімдесе, Бачча өзінің мойындау хатын жазып, Амитқа тапсырады. Бачча үйіне келгенде, Сундер оның әйелі мен ұлын кепілге алғанын көреді. Ұзақ күрестен кейін Сундер Баччаны көзіне оқтап өлтіреді. Ашуға булыққан Амит Сундерді іздеу ордерін шығарып, Садхуға ұлын тапсыруды ескертеді. Садху Сундер үшін кепілдік алуға өтініш береді, бірақ Сундер сотқа жеткізілмес бұрын, ол қамауға алынып, түрмеге қамалады. Бұл жолы сот Сундердің кепілдікке шығу туралы өтінішін қабылдамайды және полицияға оны қамауда ұстауға бұйрық береді. Алайда Садху жергілікті министрге ұлын босатуға ықпал етеді, бірақ Амит бас тартады және шұғыл демалысқа жіберіледі. Сундер босатылып, ол ұрлаған әйелдің тойын бұзады және оның анасын өлтіреді. Қайғыға батқан әйел өзін-өзі өлтіреді. Амит Садху мен Сундерді ұстап, полиция бөліміне алып барады, бірақ ашуланған халық Амитті тоқтатып, олардың өлімін талап етеді. Амит халықтың оларды өлтіруіне жол бермейді, өйткені анархия тек әлеуметтік құлдырауға әкеледі дейді. Ол Садху мен Сундерді заңмен жазалауын қалайды, бірақ олар қашып кетеді. Олар Амиттен қорғану үшін отбасын кепілге алады, содан кейін олардың арасында ұрыс болады. Сундер мен Садху егіс құралдарына құлап, көздері тесіліп, қаза табады.
Өндіріс
1984 жылы шыққан «Дамул» атты саяси драма фильмін түсіріп жатқанда, Пракаш Джа өзінің келесі фильміне идея келді. Фильмнің аты «Гангажал: қасиетті қару» болып шешілді. «Screen» журналына берген сұхбатында Джа, көрермендерді қызықтыратын «жер бетіне жақын» атмосферасы болғандықтан, ауылдық қалаларда түсірілген фильмдерді түсіруді жөн санағанын айтты. Ол бұл фильмді түсіру үшін өзінің туған штаты Бихарды басты орын ретінде таңдады, себебі ол жергілікті мәдениет пен халықтың әдет-ғұрыптарын жақсы біледі. Ол сол кезде фильмге басқа тақырыпты таңдағысы келмеді, сондықтан келесі жиырма жыл бойы сценарийді жетілдіріп, содан кейін түсірілім жұмыстары басталды. Джаның сөзіне қарағанда, фильмнің атауы – «көрнекті, күшті және әсерлі» элементтермен рухани тазаруды білдіретін метафора. Оның көптеген достары «Полиция» сияқты басқа да қолайлы атауларды ұсынды, өйткені олар бастапқы атаудың тым абстрактілі екенін ойлады. Алайда Джа бастапқы атауын сақтап, оған бір әріп қосты. Дайындық жұмыстары барысында Джа бірнеше полицеймен сұхбаттасып, өзі сақтап қалған полицейлер туралы мақалаларды оқыды. Фильм Пракаш Джаның «Prakash Jha Productions» студиясы және «Entertainment One» компаниясының өкілі Манмохан Шеттинің бірлескен өндірісінде жасалады. Девгн Джамен жақсы қарым-қатынаста болғанын және оған бихар диалектінде сөйлеуге рұқсат берілгенін айтты. Джа Девгннің актерлік шеберлігінің өзін қайтадан оған жүгінуге итергенін, оны «табиғи таңдау» деп сипаттады. Джа былай деді: «Маған фильмде шынайы және адал көрінетін актер керек еді, ол оған толыққандай сай келеді. Оның кейіпкері көптеген сынақтардан өтеді, және ол осы рөлді жақсы орындай алады». Грейси Сингх Амиттың әйелі Анурада рөлін ойнауға бірден келісті. Джа Сингхті түсіргісі келді, өйткені ол Үндістан киноиндустриясы оның актерлік потенциалын толыққандай бағаламайды деп ойлады. Фильмде 87 актерлік құрам жұмыс істейді, Джаның айтуынша, олардың мақсаты – «атмосфераны бірлесіп құру».
Шығару
Жа "Гангажал" фильмінің шығу алдында үлкен үміттер арқалаған, оның коммерциялық сәттілікке жететініне және хинди киносында жаңа үрдіс қоятынына сенген. Фильмнің көрсетілімі 2003 жылдың шілдесіне жоспарланған, бірақ ол сол жылы 29 тамызда кинотеатрларда көрсетілді. Наразылар фильмнің плакаттарын қиратты және оны тыйым салу туралы Патна жоғары сотына шағым түсірді. Шарбуылдаушылар фильм таратушыларына штат ішінде көрсетпеуді талап етті; олар оны уақытша көрсетуді тоқтатуға шешім қабылдады. Дау Ядавтың өзінің есімін бөліскен жаман кейіпкерге ренжімейтінін Жаға айтқаннан кейін аяқталды: "Садху есімді мыңдаған адам бар. Бұл дау түсініспеушіліктен туды". "Гангажал" кассада орташа табыс тапты. Фильм бүкіл Үндістандағы 290 экранда көрсетілді және алғашқы күні кіріс әкелді, ал алғашқы аптадан кейін кіріс әкелді. Ол Үндістанда табыс тапты және шетелдегі кинотеатрларда көрсетілгеннен кейін кіріс жинады. Box Office India веб-сайтының бағалауынша, "Гангажал" фильмінің кірісі Үндістан мен шетелдегі нарықтардан жиынтығында 2003 жылғы ең табысты үнді фильмдерінің бірі болды. 2019 жылдың 11 сәуірінен бастап фильм Amazon Prime Video және Netflix платформаларында қолжетімді.
Сыни қабылдау
Сыншылар «Гангаджал» фильмін көбінесе жағымды бағалады, көптегені Девгнның полиция рөліндегі ойынын жоғары бағалап, бірақ сюжеттің жаңалыққа ие болмауына күмән келтірді. «Болливуд Хунгама» ойын-сауық порталына жазған мақаласында Таран Адарш фильмге екі жұлдыз берді, Девгн рөлін «өте жақсы орындап, фильмді мықты иықтарымен алып жүргенін» айтты, ал Сингх «нашар кейіпкерлік салдарынан қанағаттандыра алмайды» деді. Адарш Жаның қазіргі көрермендерге сәйкес келмейтін тақырыптарды көтергеніне сын көзбен қарады және фильмде «жиі қайталанатын тақырып» бар екенін қосты. Rediff.com сайтындағы Дипа Гумасте: «Ажай Девган өзінің ашулы кейіпкерлік бейнесін нығайтуға арналған рөлмен керемет өнер көрсетті. Ол рөліне стиль мен әдемілік сыйлады, көбінесе стереотиптік, адал кейіпкерді жақсы бейнеледі. Оның қатысуы фильмнің екінші жартысындағы кемшіліктерін жасырады». Indo Asian News Service Девгннің «жайбарақат дене тілі мен мазасыз, қайғылы мінезі ескірген рөлге жаңалық сыйлайды» деді. Filmfare журналында Доминик Феррао «кемшінсіз» сценарийді және Жаның «актерлерден ең жақсысын шығарғанын» мақтады. Ферраоның сөзінше, Девгн «өзінің талантын дәлелдеп, эмоциялық қабілеттері жағынан тіпті де жоғары деңгейге көтеріледі». Screen басылымы Жаның фильмге «ерекше қызығушылық» сыйлап, «батыры заңға адал болып, соңына дейін өз принципінен айырылмаған» екенін айтты. Нахта Джаның көрермендерді ойын-сауықпен қамтамасыз еткенін, бірақ фильмнің тақырыбы өнер фильміне ұқсас болса да, қазіргі көрермендерге ұнамайды деп ойлады. India Today басылымының Анупама Чопрасы Девгннің «жоғары деңгейдегі» өнерін Тивари мен басқа актерлердің қолдауымен орындалғанын айтты. Жітеш Пиллай үш жұлдыздық шолуында қосалқы актерлердің жақсы өнер көрсеткенін, ал Девгнді фильмнің «керемет» және «нәзік» орындаушысы деп сипаттады. Sify сайтының Лата Кхубчандани Джаның оқиғаны сенімді түрде баяндағанын және «көрерменге ұнайтынын» айтты. Кунал Шах веб-сайттың басқа мақаласында «Гангаджал» мазмұны «бай» және техникалық жағынан «жақсы» екенін жазды. Ол Девгннің «керемет» өнері көрермендерді «орындықтарына тікелей байланыстыратынын» айтты, бірақ фильмнің кейбір эпизодтарының «болжамды» екеніне сын танысты, бірақ оны әлі де «көруге тұрарлық» деді. Маянк Шехар Mid Day журналында Джаның бұрынғы фильмдеріндегідей қара юморды қолданбағанын атап өтті. Шекхар Девгнді ерекше атап өтті, ол «қазірдің өзінде танымал болған шағын шоу арқылы жарқырады» деді. Outlook журналына жазған хатында үш жұлдыз баға берген Нәмрата Жоши кейіпкерлердің егжей-тегжейлі баяндалуы фильмнің ең жақсы бөлігі екенін айтты. B4U-да Параг Чандрабала Маниар Джаның фильмде «шындықпен жұмыс істеуге» тырысқанын атап өтті, бірақ оқиғаның соңы «сәл сенімсіз» болды. Динеш Рахеджа: «Джа сыбайлас жемқорлық жүйесінде адал жұмыс істеуге тырысатын полиция қызметкеріне лайықты атмосфераны шеберлікпен қайта жасайды. Бұл көріністегі суреттер, әсіресе, қашқынды ұстаған офицерлердің көрінісі ерекше көзге түседі. Полицияның қатыгездігіне дейінгі аралықтағы көрініс - сотталғандардың соқырлығы - жүректі ауырлатады, бірақ тиімді». Халид Мохамед Девгннің өнерін «кемшінсіз, оттай қоздырғыш және мұздай салқын» деп атады, бірақ Сингхті фильмде «декорация» ретінде ғана қолданғанын айтты. NDTV телеарнасының режиссері Ражен Гурабуду Девгннің рөлін тамаша орындағаны үшін оны мақтады.
Марапаттар
Жүлде санаты Жеңімпаз(дар) және үміткер(лер) Нәтиже Сілтеме(лер) (Дереккөздер) Filmfare Awards Үздік актер Теріс рөлдегі үздік орындау Үздік фондық музыка International Indian Film Academy Awards Теріс рөлдегі үздік орындау National Film Awards Басқа әлеуметтік мәселелер туралы үздік фильм Гангаджал Кой Мил Гаямен тең. Producers Guild Film Awards Үздік фильм Гангаджал Үздік режиссер Басты рөлдегі үздік актер Үздік сценарий Үздік монтаждау Screen Awards Үздік фильм Гангаджал Үздік режиссер Үздік актер Үздік қосалқы актер Теріс рөлдегі үздік актер Үздік әңгіме Үздік диалог Үздік көркемдік безендіру Үздік экшн Stardust Awards Үздік режиссер Жылдың актері – еркек Бхут үшін де. Үздік актер – еркек Қосалқы рөлдегі үздік актер – еркек Теріс рөлдегі үздік орындау Үздік костюм дизайны, Үздік әңгіме Үздік көркемдік безендіру Үздік диалог Үздік экшн Үздік сценарий Үздік фондық музыка Үздік дыбыс жазу,
Жалғасы
2012 жылы Hindustan Times газеті Девгн фильмнің "Гангажал 2" деп аталған жалғасында түсетінін хабарлады. Екі жыл өткен соң, Девгнның орнын актриса басатыны туралы хабарлар тарады; ол өзінің осы жалғасты түсіруге лайықты емес деп ойлады. Басты рөлге Приянка Чопра шақырылды және фильмнің атауы "Джай Гангажал" деп өзгертілді. Жалғасы 2016 жылдың 4 наурызында кинотеатрларда көрсетілді; сыншылардың пікірлері әртүрлі болды және кассада үлкен табыс әкелмеді.