Кіріспе
Мақбол – 2004 жылы түсірілген үнді қылмыс драмасы, режиссері Вишал Бхардвадж. Фильмде Ирфан, Табу, Панкадж Капур, Насируддин Шах, Ом Пури, Пиюш Мишра, Мурали Шарма және Масумех Махиджа түскен. Бұл Шекспирдің «Макбет» пьесасы бойынша жасалған бейімдеу. Фильмнің сюжеті оқиғалар мен кейіпкерлерді сомдау тұрғысынан «Макбетке» негізделген. Фильм прокатта үлкен табыс әкелмеді, бірақ режиссер Вишал Бхардваджқа халықаралық деңгейде атақ әкелді. Ол фильмді режиссерлікпен қатар, музыкасын және әндерін де жазған. Бхардвадж 2006 жылы Уильям Шекспирдің «Отелло» пьесасын бейімдеген «Омкара» фильмін түсіріп, коммерциялық және сыншылар тарапынан мақтауға ие болды. Содан кейін 2014 жылы «Гамлет» пьесасын бейімдеген «Хайдер» фильмін түсірді, ол қазір оның Шекспир трилогиясы деп аталады. Фильмнің Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілімі 2003 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті. Үндістандағы кинотеатрларда көрсетілгенде фильм көп көрерменге ұнамаса да, сыншылар жоғары бағалады және Панкадж Капур «Үздік актер» (сарапшылар пікірі бойынша) номинациясында «Филмфэр» сыйлығын, ал «Үздік қосалқы актер» номинациясында Ұлттық кино сыйлығын жеңіп алды. Фильм 2004 жылғы Канн кинофестивалінің Marché du Film бөлімінде көрсетілді.
Maqbool is a 2004 Indian Hindi language crime drama film directed by Vishal Bhardwaj, starring Irrfan, Tabu, Pankaj Kapur, Naseeruddin Shah, Om Puri, Piyush Mishra, Murali Sharma and Masumeh Makhija in an adaptation of the play Macbeth by Shakespeare. The plot of the film is based on that of Macbeth with regard to events and characterisation. The film did not perform remarkably at the box office, but won director Vishal Bhardwaj international acclaim. Apart from directing it, he had also composed the background score and songs for the film. Bhardwaj then moved on to adapting William Shakespeare's Othello in his 2006 film Omkara which won him commercial as well as critical success. He then directed Haider in 2014 adapting Hamlet, leading to what is now called his Shakespeare trilogy. The film had its North American premiere at the 2003 Toronto International Film Festival. Though the film failed to garner much of an audience during its theatrical run in India, critics were appreciative and Pankaj Kapur went on to win a Filmfare Award for Best Actor (Critics) and a National Film Award for Best Supporting Actor. The film was screened in the Marché du Film section of the 2004 Cannes Film Festival.
Сюжет
Фильм Уильям Шекспирдің "Макбет" пьесасы негізінде түсірілген, оқиғасы Мумбаидің қылмыстық әлеміне арналған. Миян Мақбол (Ирфан Хан) – жер асты әлемінің қуатты доны Жахангир Ханның (Абба Джи) (Панкадж Капур) оң қолы. Мақбол ризашылықпен қатар, Абба Джиге деген жақындық сезімі мен жеке қарызын мойындайды. Олардың тығыз қарым-қатынасын көріп, сонымен бірге Мақболдың амбициясын сезінген екі жемқор полицей (Ом Пури мен Насеруддин Шах) Мақболдың Мумбаидің қылмыстық әлемінің басшылығын Абба Джиден жақын арада иеленетінін болжайды. Нимми (Табу) – Абба Джидің сүйіктісі, бірақ ол және Мақбол жасырын түрде бір-біріне ғашық. Нимми Мақболдың амбицияларын қолдайды және оны Абба Джиді өлтіріп, Дон болып билікке ие болуға көндіреді. Мақбол Ниммиге деген махаббаты мен Абба Джиге деген адалдығы арасында қылышта отырады, бірақ Дон болу үшін жағдай жасай бастайды, мұрагерлікке үміткерлердің кедергі келтірмеуіне көз жеткізеді. Ақырында, Мақбол түнде төсекте жатқан Абба Джиді, Ниммидің жанында суыққан қанмен өлтіреді. Мақбол қылмысынан құтылып, жоспарланғандай Дон болады; бірақ оның да, Ниммидің де санасын кінә жейді, Абба Джидің көлеңкесі көрінеді және олар қолынан қанды жуып тастай алмайды. Сонымен қатар, топ ішінде Абба Джидің өліміне Мақболтың қатысы бар деген күдік туады, нәтижесінде ғашықтар трагикалық соңына жетеді. Үш трагикалық кейіпкерді сомдаудан бөлек, фильмде Ом Пури мен Насеруддин Шах сияқты қосымша актерлердің де керемет ойыны көрсетілген. Екеуі де фильмді қара юморға толы, жемқор полиция инспекторлары және астрологтар рөлінде ашады, Абба Джидің құлдырауын және Мақболдың өрлеуі мен құлдырауын болжайды, оған жалақы төлейді. Бастапқы пьесадан өзгешелік, жемқор полицейлер тек болжам жасаумен шектелмейді. Олар "тепе-теңдікті сақтау" деп атаған нәрсені сақтау үшін оқиғаларды қалыптастыруға белсенді түрде араласады, мысалы, Абба Джидің қарсыласын жою үшін оның қылмыскерлеріне ақпарат беруге көмектеседі, Мақболды адалдығын өзгертуге итермелейді, Рияз Ботиге (Макдафф) жасалған "кездесу" әрекетін қасақана сәтсіз аяқтады және одан кейін Абба Джи қолдаған бұрынғы саясаткерге қарсы Гудду (Флеанс) мен Рияз Боти арасында одақ құрады.
Актерлік құрам
АктерКөлеңкедегі кейіпкерОйындағы кейіпкер Иррфан Миян Макбуол Макбет Табу Нимми Леди Макбет Панкаж Капур Жахангир Хан (Аббаджи) Шотландияның Дукан І Ом Пури инспектор Пандит Ведьма (Ерсі әйелдер) Насеруддин Шах инспектор Прухит Ведьма (Ерсі әйелдер) Пиюш Мишра Кака Банко Анкур Викал Рияз Боти Макдуф Аджэй Гехи Гудду Флеанс Масуме Махиджа Самира, Аббаджи қызы Малькольм Шамми Наранг Мистер Викас Бос Пубали Саньял Рияз Ботидің әйелі Леди Макдуф Мастер Радж Рияз Ботидің ұлы Макдуфтың ұлы Гьянчанд Рики Мугал Макдональд Манав Каушик Асиф Кодор Мурали Шарма Д. С. П. Давсаре Винод Нахардри Чинна Аббас Тиревала Садик Чикна Дипак Добриял Тапа Фирдаус Ирани Усман Вивек Мишра Тавде Мохини Матур Бади би Джайвант Вадкар Палекар Джитендра Шримали Палекардың П. А. Швета Менон Мохини Прасад Бхупиндер Шарма Мохинидің хатшысы Рамратан Сен Ахмед Шанкар Нихати Каканың өлтірушісі Дибйенду Бхаттачарья Чиннаның өлтірушісі Надим Хан Бадидің өлтірушісі Рича Найер Доктор Санджай Бхутияни Кеден офицері Даяшанкар Пандеи Мастерджи
Өндіріс
Қамал Хасан, Ақсай Кумар және Кей Кей Менонды шақыруға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталғаннан кейін Ирфан Хан басты рөлге таңдалды. 2023 жылы Вишал Бхардвадж команданың Қамал Хасанмен жан-жақты келіссөздер жүргізгенін, бірақ актер фильмді тамил және хинди тілдерінде екі тілде түсіруді және тамил нұсқасы үшін бөлек актерлерді тартуды қалағанын мәлімдеді. Вишал Бхардвадж фильмді тек хинди тілінде түсіруден бас тартты, ал Насеруддин Шах та Қамал Хасанмен жұмыс істеуге құлшынбайтынын жеткізді.
Қабылдау
"Мақбол" фильмі барлық сыншылардың бірауызды мақтауына ие болды. Rediff басылымы фильмді "қараңғы, трагикалық және комикалық, сатирикалық теңеулердің зиялы қоспасы" деп сипаттады. Variety газеті фильмнің визуализациясы керемет болғанымен, көрермендер фильмді толыққанды түсіну үшін Макбетті білуі қажет екенін жазды. India Today журналы оны "көңілді опералық трагедия" деп атады. Outlook журналы фильмнің "қазіргі Бомбей қылмыстық әлемінің ортасына оқиғаның мәнін тиімді жеткізгенін" мәлімдеді. Deccan Herald басылымы фильмді "ойлы, трагикалық және тамаша" деп сипаттады. "Мақбол" өзінің терең мағынасымен – киноның ең жақсы үлгісі".
Саундтрек
Саундтректе Вишал Бхардвадж жазған, Гүлзар сөздеріне жазылған 11 ән бар.