Кіріспе
1936А типті эсминдер, сондай-ақ Z23 класы деп те аталады, 1938-1943 жылдары нацистік Германияның Кригсмаринесі үшін салынған он бес эсминдерден тұратын топ. Одақтастар оларды "Нарвик" класы деп білген. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін құрылған басқа неміс эсминдері сияқты, "Нарвиктер" де ат қойылмаған, тек корпус нөмірлерімен белгілі болды – Z23-тен Z39-ға дейін.
Дизайн
Қару-жарақтары бойынша олар әдеттегі эсминецтерге қарағанда жеңіл крейсерлерге жақын болды. Олардың қару қолдануы эсминецтерге тән емес еді, себебі эсминецтер көбінесе шамамен бір калибрлі қару-жарақтармен жабдықталған. Олардың алдыңғы бөлігінде екі екі қабатты мұнажада екі пушканы орнату жоспарланған, бірақ екі қабатты мұнажалар уақытында дайын болмағандықтан, 1936A класының алғашқы кемелері алдыңғы бөлігінде бір пушкамен жабдықталды. Кемелер қуатты болғанына қарамастан, кемшіліктері де болды. Жаңа конструкцияланған кеме корпусының және алдыңғы бөлігіндегі ауыр артиллерияның салдарынан жоғары қысымды бу машиналарының сенімділігімен және күшті толқындарда теңізде жүзуімен мәселелер туды. 1936A типті сегіз кеме (Z23-ден Z30-ға дейін) 1938 және 1940 жылдар аралығында салынды. Z31-ден Z39-ға дейін нөмірленген жеті эсминец Zerstörer 1936A (Mob) деп жіктеліп, 1940 және 1941 жылдары салынды. Олар бастапқы жобаға қарағанда сәл үлкен болды және құрылыс уақытын қысқарту мақсатында бірқатар ішкі өзгерістерге (алдыңғы үлгілеріне қарағанда аз мәселе тудыратын қозғалтқыштарды қоса алғанда) ие болды.
Сипаттама
Кемелердің жалпы ұзындығы болды және су сызығы бойынша ұзындығы болды. Олардың ені , ал максималды суға бату тереңдігі болды. Стандартты жүктемеде олар ығыстырды, ал толық жүктемеде – . Кемелердің корпусы 16 су өткізбейтін бөлікке бөлінді және олардың орта бөлігінде 47% ұзындығын қамтитын қос түбі болды. Олардың экипажы 11–15 офицер және 305–20 теңізшіден тұрды; флагмандық кеме ретінде қызмет еткенде қосымша 4 офицер және 19 теңізші тағайындалды. 1936А типі екі Вагнер жасаған тісті бу турбиналық қондырғымен жабдықталған, әрқайсысы бір үш қанатты пропеллерді қоздырды, ал буды алты жоғары қысымды Вагнерлік су түтік қазандықтарымен қамтамасыз етті, олар қысымы және температурасы бар болды. Турбиналар жылдамдыққа жету үшін қуатты өндіруге арналған, ал кемелердің жанармай багында максималды жанармай мөлшері болды, бұл жылдамдықта шамамен қашықтыққа мүмкіндік берді.
Қару-жарақ пен сенсорлар
1936А типті кемелердің негізгі қарулануы алдыңғы жақтағы екі зеңбірек мұнарасында бес 45 калибрлі TbtsK C/36 зеңбірегі және негізгі суперқұрылымның артындағы жеке зеңбірек қалқандары бар үш басқа зеңбірек болуы тиіс еді, бірақ мұнараларды жеткізу кешіктірілді және 36А типті барлық кемелер төрт 15 см жеке зеңбірекпен, алдыңғы жағында біреуі және артқы жағында үшеуімен жеткізілді. Z28 – жалғыз ерекшелік болды, себебі оның қарулануы алдыңғы және артқы жақта екі жеке орнатылған зеңбірекпен жабдықталған. Z23, Z24, Z25 және Z29 кейіннен мұнарамен жабдықталды. Z31 кемесінен басқа 36A типті (Mob) кемелерінің барлығы мұнарамен салынды, ал бұл кеме кейіннен біреуін алды. Жеке орнатылған зеңбіректердің көтерілу бұрышы -10°-тан +30°-қа дейін, ал мұнарадағы зеңбіректерді 65°-қа дейін көтеруге болады. TbtsK C/36 зеңбірегі оқтарды бастапқы жылдамдықпен атып, оларға ең жоғары ұшу қашықтығын берді. Қолмен зарядталатын зеңбіректің максималды ату жылдамдығы минутына 7-8 оқ болды және кемелер олар үшін барлығы 480 снаряд тасыды. Олардың әуе шабуылына қарсы қарулануы екі екі зеңбіректік орнатылымдағы төрт 80 калибрлі SK C/30 зеңбірегінен тұрды. Электрмен жұмыс істейтін орнатылымдардың максималды көтерілу бұрышы 85° болды, бұл зеңбіректерге ең жоғары биіктік берді; көлденең қашықтық 37,5° бұрышта болды. SK C/30 жеке зеңбірегі минутына 30 оқ ату жылдамдығымен оқтарды атты. Орнатылымдар тұрақтандырылған, бірақ олардың гироскоптары кішкентай болды және күрт бұрылуларға немесе қатты тербеліске төтеп бере алмады. Сондай-ақ, олар төрт және жеке орнатылымдардағы 65 калибрлі C/30 автоматты зеңбіректермен жабдықталған. Кемелерде екі электрмен жұмыс істейтін орнатылымда сегіз су асты торпеда түтігі болды. Әр орнатылымға екі қосымша торпеда берілді. 36B типті эсминецтердің стандартты торпедасы G7a торпедасы болды. Оның жарылғыш бөлігі және үш жылдамдық диапазоны бар: ; ; және . Олар төрт тереңдік зарядтағышымен жабдықталған және артқы палубаға максималды 60 мина сыйымдылығымен миналар орнатылуы мүмкін. Су асты қайықтарды анықтау үшін «GHG» (Gruppenhorchgerät) пассивті гидрофондар орнатылған, сондай-ақ S Gerät сонары да орнатылған болуы мүмкін. Кемелер көпірдің үстінде орналасқан FuMO 24/25 радиолокациялық станциясымен жабдықталған.
The ships carried eight above water torpedo tubes in two power operated mounts. Two reloads were provided for each mount. The standard torpedo for the Type 36B destroyers was the G7a torpedo. It had a warhead and three speed range settings: at ; at and at They had four depth charge launchers and mine rails could be fitted on the rear deck that had a maximum capacity of 60 mines. 'GHG' (Gruppenhorchgerät) passive hydrophones were fitted to detect submarines and a S Gerät sonar was also probably fitted. The ships were equipped with a FuMO 24/25 radar set above the bridge.
Кемелер
36А (Моб) кемелерін қоса алғанда, бұл топта 15 кеме болды. Барлығы Бремендегі AG Weser кеме жасау шебінде (Deutsche Schiff und Maschinenbau AG/Deschimag компаниясының құрамында) салынды, Z37, Z38 және Z39 кемелерінен басқа, олар Германияда (Киль) салынды.
1936А
1936А типіндегі эсминецтер тізімі
Кеме салынған Көрсетілген Тағдыры
Неміс эсминеці Z23 15 қараша 1938 15 қыркүйек 1940 12 тамыз 1944 жылы бомбадан зардап шегіп, 21 тамызда қолданыстан шығарылды. Соғыстан кейін Франция басып алып, «Леопард» деп атады. 1951 жылы жойылды.
Неміс эсминеці Z24 2 қаңтар 1939 26 қазан 1940 25 тамыз 1944 жылы Ле-Вердон маңында британдық бомбалаушылармен батырылды.
Неміс эсминеці Z25 15 ақпан 1939 30 қараша 1940 Соғыстан кейін Франция басып алып, «Хош» деп қайта аталды. 1958 жылы жойылды.
Неміс эсминеці Z26 1 сәуір 1939 11 қаңтар 1941 29 наурыз 1942 жылы Баренц теңізінде PQ 13 конвойына шабуыл жасаған кезде британдық крейсер мен эсминецпен шайқаста батырылды.
Неміс эсминеці Z27 27 желтоқсан 1939 26 ақпан 1941 28 желтоқсан 1943 жылы Бискай шығанағында британдық жеңіл крейсерлермен шайқаста батырылды.
Неміс эсминеці Z28 30 қазан 1939 9 тамыз 1941 3 наурыз 1945 жылы Балтық теңізіндегі Сасниц маңында британдық бомбалаушылармен батырылды.
Неміс эсминеці Z29 21 наурыз 1940 25 маусым 1941 Соғыстан кейін Ұлыбританияға алынып, АҚШ-қа берілді. Жағдайы нашар болғандықтан 16 желтоқсан 1946 жылы Ютландия маңында АҚШ Әскери-теңіз күштерімен суға батырылды.
Неміс эсминеці Z30 15 сәуір 1940 15 қараша 1941 Соғыстан кейін Норвегияға алынып, Ұлыбританияға берілді. Мақсатты кеме ретінде пайдаланылып, 1949 жылы жойылды.
1936А (Моб)
+ 1936А типті (Моб) эсминстердің тізімі Кеме Салынған Қызметке кірген Тағдыры Неміс эсминшісі Z31 1 қыркүйек 1940 11 сәуір 1942 Соғыстан кейін Францияға өткен және Марсо деп аталған. 1958 жылы жойылған. Неміс эсминшісі Z32 1 қараша 1940 15 қыркүйек 1942 Канадалық эсминшілермен шайқаста зақымдалған және 9 маусым 1944 жылы Ушант шайқасында жағаға тірелген. Кейін әуе шабуылынан қираған. Неміс эсминшісі Z33 22 желтоқсан 1940 6 ақпан 1943 Соғыстан кейін Кеңес Одағына өткен және Проворный (Проворный) деп аталған. 1961 жылы нысана ретінде батырылған. Неміс эсминшісі Z34 15 қаңтар 1941 5 маусым 1943 Соғыстан кейін АҚШ-қа өткен. Жағдайы нашар болғандықтан АҚШ Әскери-теңіз күштері 26 наурыз 1946 жылы Ютландия маңында суға батырған. Неміс эсминшісі Z37 1940 16 шілде 1942 1944 жылдың 1 қаңтарында Z32 эсминшісімен соқтығысып, ауыр зақымдалған. 24 тамызда қызметтен шығарылған және сол күні Бордода батырылған. 1949 жылы жойылған. Неміс эсминшісі Z38 1940 20 наурыз 1943 Соғыстан кейін Ұлыбританияға өткен және қайта аталған. Су астындағы жарылыстардың әсерін сынау үшін пайдаланылған, күткеннен айырмашылығы, алғашқы сынақ кезінде екіге бөлініп, 1949-1950 жылдар аралығында жойылған. Неміс эсминшісі Z39 1940 21 тамыз 1943 Соғыстан кейін Ұлыбританияға өткен және АҚШ-қа берілген. DD 939 деп қайта аталған және сынақтар үшін пайдаланылған. 1947 жылы Францияға берілген және қызметтегі басқа неміс кемелері үшін қосалқы бөлшектер ретінде пайдаланылған. 1964 жылы жойылған.