ATI R300 графикалық процессоры: Radeon 9700 сериясының шолуы

Кіріспе

Видеокарталар сериясы

2002 жылдың тамызында ұсынылған және ATI Technologies компаниясымен әзірленген R300 GPU, Radeon графикалық карталарында қолданылатын үшінші буын GPU болып табылады. Бұл GPU Direct3D 9.0 және OpenGL 2.0 негізінде 3D үдеуді қамтамасыз етеді, бұл алдыңғы R200 дизайнымен салыстырғанда мүмкіндіктер мен өнімділікте маңызды жақсарту. R300 – Direct3D 9 мүмкіндіктеріне толыққанды қолдау көрсететін тұтынушыларға арналған алғашқы графикалық чип. Процессорлар 2D GUI үдеуі, бейне үдеуі және көп дисплейлік шығыстарды да қамтиды. R300 негізінде шығарылған алғашқы графикалық карталар Radeon 9700 болды. ATI өзінің GPU-ін алғаш рет Визуалды Өңдеу Блогы (VPU) ретінде таныстырды. R300 және оның туындылары 3 жылдан астам ATI-нің тұтынушылар мен кәсіби өнімдерінің негізін құрады. R300 негізіндегі интеграцияланған графикалық процессор – Xpress 200.

Даму

ATI Radeon 8500-мен біраз уақыт көшбасшылықты сақтап келді, бірақ Nvidia GeForce 4 Ti сериясын шығарғаннан кейін өнімділікте алдыңғы орынды қайтарып алды. Жаңа, жоғары деңгейдегі жаңарту – 8500XT (R250) NVIDIA-ның жоғары деңгейдегі ұсыныстарымен, әсіресе Ti 4600 ең жоғары деңгейлі моделімен бәсекелесуге дайын болды. R250 чипі үшін 300 МГц ядролық және RAM сағаттық жиілігі көрсетілген. ATI, бұрын 3dfx Rampage процессорына назар аударғанда не болғанын еске түсіріп, мүмкін, оны тоқтатып, келесі буын R300 картасын аяқтауға көшті. Бұл дұрыс шешім болды, себебі ол ATI-ге NVIDIA-дан қалыспай, алғаш рет дамуда көшбасшылықты алуға мүмкіндік берді. R300 жаңа архитектурасының арқасында бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктер мен өнімділікке ие болды, ол R250 жаңартуынан әлдеқайда жоғары болар еді. R3xx чипін ATI-дің Батыс жағалауындағы команда (бұрынғы ArtX Inc.) жасады, ал оны алғаш рет пайдаланған өнім – Radeon 9700 PRO (ATI-дің ішкі кодтық атауы: R300; ArtX-тің ішкі кодтық атауы: Khan) 2002 жылдың тамызында шығарылды. R300 архитектурасы Radeon 8500 (R200) алдыңғы моделінен барлық жағынан ерекшеленді. 9700 PRO өзегі Radeon 8500 сияқты 150 нм технологиясымен жасалды. Дегенмен, жақсартылған жобалау және өндіріс әдістері транзисторлардың санын екі есеге арттырып, сағаттық жиіліктің айтарлықтай өсуіне мүмкіндік берді. Өзекті өндірудегі маңызды өзгеріс – бұрын бейнекарталарда қолданылмаған флип-чип технологиясын пайдалану болды. Flip-chip технологиясы чипті кері бұрып, оны тікелей салқындату жүйесіне қою арқылы оны тиімді салқындатуға мүмкіндік береді. Осылайша ATI жоғары сағаттық жиіліктерге қол жеткізе алды. Radeon 9700 PRO бастапқыда күтілген 300 МГц-тен жоғары 325 МГц жиілікте жұмыс істеді. 110 миллион транзистордан тұратын бұл сол кездегі ең үлкен және күрделі графикалық процессор болды. Бірнеше айдан кейін 9700 чипі шығарылды, ол тек төмен ядролық және жад жиіліктерімен ерекшеленді. Дегенмен, Radeon 9700 PRO R300-ден бірнеше ай бұрын шығарылған және графикалық чиптер өндірісінің шегі деп саналған Matrox Parhelia 512-ден (80 миллион транзистор, 220 МГц) әлдеқайда жоғары жиілікте жұмыс істеді.

ATI had held the lead for a while with the Radeon 8500 but Nvidia retook the performance crown with the launch of the GeForce 4 Ti line. A new high end refresh part, the 8500XT (R250) was supposedly in the works, ready to compete against NVIDIA's high end offerings, particularly the top line Ti 4600. Pre release information listed a 300 MHz core and RAM clock speed for the R250 chip. ATI, perhaps mindful of what had happened to 3dfx when they took focus off their Rampage processor, abandoned it in favor of finishing off their next generation R300 card. This proved to be a wise move, as it enabled ATI to take the lead in development for the first time instead of trailing NVIDIA. The R300, with its next generation architecture giving it unprecedented features and performance, would have been superior to any R250 refresh. The R3xx chip was designed by ATI's West Coast team (formerly ArtX Inc.), and the first product to use it was the Radeon 9700 PRO (internal ATI code name: R300; internal ArtX codename: Khan), launched in August 2002. The architecture of R300 was quite different from its predecessor, Radeon 8500 (R200), in nearly every way. The core of 9700 PRO was manufactured on a 150 nm chip fabrication process, similar to the Radeon 8500. However, refined design and manufacturing techniques enabled a doubling of transistor count and a significant clock speed gain. One major change with the manufacturing of the core was the use of the flip chip packaging, a technology not used previously on video cards. Flip chip packaging allows far better cooling of the die by flipping it and exposing it directly to the cooling solution. ATI thus could achieve higher clock speeds. Radeon 9700 PRO was launched clocked at 325 MHz, ahead of the originally projected 300 MHz. With a transistor count of 110 million, it was the largest and most complex GPU of the time. A slower chip, the 9700, was launched a few months later, differing only by lower core and memory speeds. Despite that, the Radeon 9700 PRO was clocked significantly higher than the Matrox Parhelia 512, a card released but months before R300 and considered to be the pinnacle of graphics chip manufacturing (with 80 million transistors at 220 MHz), up until R300's arrival.

Сәулет

Чип 8 пикселдік конвейерден тұратын архитектураны қабылдады, әрқайсысында 1 текстуралық бейнелеу бірлігі бар (8x1 дизайн). Бұл ескі чиптердегідей, әр конвейерге 2 (немесе түпнұсқа Radeon үшін 3) текстуралық бірліктерді қолданғанмен салыстырылғанда, R300-дің көп текстуралауды тиімді орындай алмайтынын білдірмейді. Оның текстуралық бірліктері геометриялық өту кезінде 16 текстураға дейін үлгі алуға мүмкіндік беретін жаңа қайтару операциясын орындай алды. Текстуралар бір, екі немесе үш өлшемді болуы мүмкін, сондай-ақ билинейлік, трилинейлік немесе анизотроптық сүзгілеумен қолданылуы мүмкін. Бұл DirectX 9 спецификациясының жаңа бөлігі болды, сонымен қатар, жылжымалы нүктеге негізделген Shader Model 2.0+ пиксельдік және vertex шейдерлерін де қамтыды. 4 vertex шейдер бірлігімен жабдықталған R300, алдыңғы Radeon 8500 және GeForce4 Ti 4600-дың геометриялық өңдеу мүмкіндіктерін екі есе арттырды, сонымен қатар DirectX 8 шейдерлеріне қарағанда кеңейтілген мүмкіндіктер жиынтығын ұсынды. ATI пикселдік шейдер PS2.0 мүмкіндіктерінің бір бөлігін табиғи жарықпен көрсету демо-видеосы арқылы көрсетті. Демо 3D графика зерттеушісі Пол Дебевектің жоғары динамикалық диапазонды көрсету тақырыбындағы жұмысының нақты уақыттағы іске асырылуы болды. Бір ерекшелік – R300 ұрпағының барлық чиптері DirectX 9-дың максималды 128 биттік FP32 орнына, 96 биттік немесе FP24 максималды ауыспалы нүктелік дәлдікке арналған. DirectX 9.0 FP24-ті толық дәлдікке сәйкес келу үшін ең төменгі деңгей ретінде белгіледі. Сол кездегі өндіріс процесі үшін транзисторларды пайдалану мен бейне сапасының ең жақсы үйлесімін қамтамасыз ету үшін осы дәлдіктің төмендеуіне келісім берілді. Бұл ауыспалы нүктелік дәлдіктің төмендеуі ауыр араластыру кезінде көзге көрінбейтіндей сапаның жоғалуына әкелді. ATI-дің Radeon чиптері R520-ге дейін FP24-тен аспады. R300 256 биттік жад шинасын толыққанды пайдаланған алғашқы карта болды. Matrox бірнеше ай бұрын Parhelia 512-ді шығарған, бірақ бұл карта 256 биттік шинасымен айтарлықтай нәтижелер көрсетпеді. ATI болса, жад шинасын 256 битке дейін екі есе арттырып қана қоймай, NVIDIA-ның жад технологиясына ұқсас, озық қиылысты жад контроллерін де енгізді. Төрт жеке жүктеме теңгерілген 64 биттік жад контроллерін пайдалана отырып, ATI-дің жад іске асыруы жад операцияларының жеткілікті гранулярлылығын сақтап, жоғары өткізу қабілетін қамтамасыз ете алды, соның арқасында жадтың кідірісіне байланысты шектеулерді айналып өтуге мүмкіндік болды. "R300" сонымен қатар ATI-дің HyperZ жад жолақтығын және толтыру жылдамдығын үнемдейтін технологиясының – HyperZ III-нің соңғы жетілдірілген нұсқасын алды. 8x1 архитектурасының талаптары алдыңғы буынның 128 биттік шиналық дизайндарына қарағанда екі есе көп текстуралық және пикселдік толтыру жылдамдығын қажет етті. Radeon 9700 ATI-дің көп үлгілі гамма-түзетілген антиалиасинг схемасын енгізді. Чип 2×, 4× және 6× режимдерінде сирек үлгі алуды ұсынды. Көп үлгілі антиалиасинг ескі Radeon карталарындағы суперсэмпл әдісіне қарағанда әлдеқайда жоғары өнімділік пен сол кездегі NVIDIA ұсыныстарына қарағанда жоғары бейне сапасын қамтамасыз етті. Антиалиасинг алғаш рет сол кездегі ең жаңа және талапты ойындарда толыққанды қолдануға болатын мүмкіндікке айналды. R300 сонымен қатар GeForce4 және басқа бәсекелестер карталарының анизотроптық шешіміне қарағанда әлдеқайда аз өнімділікті қажет ететін озық анизотроптық сүзгілеуді ұсынды, сонымен қатар Radeon 8500-дың анизотроптық сүзгілеуімен салыстырғанда сапаны айтарлықтай жақсартты, ол бұрышқа тәуелді болды. 2008 жылдың 14 наурызында AMD R3xx үшін 3D Register Reference-ті шығарды.

The chip adopted an architecture consisting of 8 pixel pipelines, each with 1 texture mapping unit (an 8x1 design). While this differed from the older chips using 2 (or 3 for the original Radeon) texture units per pipeline, this did not mean R300 could not perform multi texturing as efficiently as older chips. Its texture units could perform a new loopback operation which allowed them to sample up to 16 textures per geometry pass. The textures can be any combination of one, two, or three dimensions with bilinear, trilinear, or anisotropic filtering. This was part of the new DirectX 9 specification, along with more flexible floating point based Shader Model 2.0+ pixel shaders and vertex shaders. Equipped with 4 vertex shader units, R300 possessed over twice the geometry processing capability of the preceding Radeon 8500 and the GeForce4 Ti 4600, in addition to the greater feature set offered compared to DirectX 8 shaders. ATI demonstrated part of what was capable with pixel shader PS2.0 with their Rendering with Natural Light demo. The demo was a real time implementation of noted 3D graphics researcher Paul Debevec's paper on the topic of high dynamic range rendering. A noteworthy limitation is that all R300 generation chips were designed for a maximum floating point precision of 96 bit, or FP24, instead of DirectX 9's maximum of 128 bit FP32. DirectX 9.0 specified FP24 as a minimum level for conforming to the specification for full precision. This trade off in precision offered the best combination of transistor usage and image quality for the manufacturing process at the time. It did cause a usually visibly imperceptible loss of quality when doing heavy blending. ATI's Radeon chips did not go above FP24 until R520. The R300 was the first board to truly take advantage of a 256 bit memory bus. Matrox had released their Parhelia 512 several months earlier, but this board did not show great gains with its 256 bit bus. ATI, however, had not only doubled their bus to 256 bit, but also integrated an advanced crossbar memory controller, somewhat similar to NVIDIA's memory technology. Utilizing four individual load balanced 64 bit memory controllers, ATI's memory implementation was quite capable of achieving high bandwidth efficiency by maintaining adequate granularity of memory transactions and thus working around memory latency limitations. "R300" was also given the latest refinement of ATI's innovative HyperZ memory bandwidth and fillrate saving technology, HyperZ III. The demands of the 8x1 architecture required more bandwidth than the 128 bit bus designs of the previous generation due to having double the texture and pixel fillrate. Radeon 9700 introduced ATI's multi sample gamma corrected anti aliasing scheme. The chip offered sparse sampling in modes including 2×, 4×, and 6×. Multi sampling offered vastly superior performance over the supersampling method on older Radeons, and superior image quality compared to NVIDIA's offerings at the time. Anti aliasing was, for the first time, a fully usable option even in the newest and most demanding titles of the day. The R300 also offered advanced anisotropic filtering which incurred a much smaller performance hit than the anisotropic solution of the GeForce4 and other competitors' cards, while offering significantly improved quality over Radeon 8500's anisotropic filtering implementation which was highly angle dependent. On March 14, 2008, AMD released the 3D Register Reference for R3xx.

Өнер көрсету

Radeon 9700 архитектурасы 2002 жылғы өзімен салыстырылатын карталардан өте тиімді және әлдеқайда жетілген болды. Қалыпты жағдайда Radeon 9700 Pro бұрынғы флагмандық карта GeForce4 Ti 4600-ден 4101% артық өнімділік көрсетті, ал антиалиазинг (АА) және/немесе анизотроптық сүзгілеу (АФ) қосылғанда 278% дейін артты. Бұл сол кезде ерекше жағдай болды және АА мен АФ мүмкіндіктерінің толыққанды қолданылуын қамтамасыз етті. Жоғары деңгейдегі архитектурадан өзге, сарапшылар ATI компаниясының стратегиялық өзгерісін де атап өтті. 9700 – ATI өндіретін барлық графикалық карталардың орнына, үшінші тарап өндірушілеріне жіберілген екінші чип (8500-ден кейін) болды, бірақ ATI өзінің ең қуатты чиптерінен карталар жасауын жалғастырды. Бұл инженерлік ресурстарды босатып, драйверлерді жақсартуға мүмкіндік берді, нәтижесінде 9700 шығарылғанда өте жақсы жұмыс істеді. id Software компаниясының техникалық директоры Джон Кармак E3 Doom 3 демонстрациясын Radeon 9700 арқылы жүргізді. R300 GPU ұсынған өнімділік пен сапаның артуы GeForce 256 және Voodoo Graphics жетістіктерімен бірге 3D графика тарихындағы ең маңызды жетістіктердің бірі деп есептеледі. Сонымен қатар, NVIDIA компаниясының GeForce FX 5800 жауабы нарыққа кешікті және әсері аз болды, әсіресе пикселдік көлеңкелеу қолданылғанда. R300 тарихындағы ең ұзақ қызмет ететін GPU-лардың біріне айналды, ол жаңа ойындарда шығарылғаннан кейін кем дегенде 3 жыл бойы ойнауға мүмкіндік берді.

Қосымша шығарылымдар

Бірнеше айдан кейін 9500 және 9500 PRO үлгілері шығарылды. 9500 PRO-ның жад шинасының ені 9700 PRO-ға қарағанда екі есе аз болды, ал 9500-де пикселдік өңдеу бірліктерінің жартысы және иерархиялық Z-буферді оңтайландыру бірлігі (HyperZ III құрамында) болмады. Толық 8 конвейері мен тиімді архитектурасының арқасында 9500 PRO, NVIDIA-ның барлық өнімдерін (Ti 4600-ден басқа) озып кетті. Сонымен қатар, 9500 әлдеқайда қуатты 9700 үлгісіне түрлендірілуі мүмкін болғандықтан танымал болды. ATI, 9500 сериясын 9600 шығарылғанға дейін 2002 жылғы Рождество маусымындағы үзілісті толтыру үшін уақытша шешім ретінде қарастырған. R300 чиптерінің барлығы бірдей физикалық кристалға негізделгендіктен, ATI-ның 9500 өнімдерінен түскен пайдасы төмен болды. Radeon 9500 – ATI-ның ең аз уақытқа сатылған өнімдерінің бірі, кейіннен Radeon 9600 сериясымен алмастырылды. 2004 жылы 9500 логотипі мен қаптамасы, байланысы жоқ және өнімділігі төмен Radeon 9550 (9600 үлгісінің туындысы) сату үшін қайта қолданылды.

Жаңартылған

2003 жылдың басында 9700 карталары 9800 (немесе R350) карталарымен алмастырылды. Бұл R300-дің жоғары сағат жылдамдығымен, шейдерлік блоктар мен жад контроллеріндегі жақсартулармен ерекшеленді, бұл антиалиасинг өнімділігін арттырды. Олар жақында шығарылған GeForce FX 5800 Ultra-дан өнімділік бойынша озып кету үшін жасалды, және бұл оңайлықпен орындалды. 9800 әлі де жаңартылған FX 5900-ге қарсы тұра алды, негізінен (және маңыздысы) ауыр SM2.0 пикселдік көлеңкелеуді қажет ететін тапсырмаларда. 9800-дің тағы бір артықшылығы – ол FX 5800 және FX 5900 екі слотты қажет ететін карталармен салыстырғанда, әлі де бір слотты карта болып табылды. 9800 Pro-ның 256 МБ жады бар кейінгі нұсқасы GDDR2 технологиясын қолданды. Қалған екі нұсқасы – төмен сағатталған 9800 Pro болған 9800 және пикселдік өңдеу бірліктерінің жартысы өшірілген (бірақ кейде қайта қосуға болатын) 9800 SE болды. ATI-нің ресми сипаттамалары 9800 SE үшін 256 биттік жад шинасын талап етеді, бірақ көптеген өндірушілер 128 биттік шинаны қолданды. Әдетте, 256 биттік жад шинасы бар 9800 SE "9800 SE Ultra" немесе "9800 SE Golden Version" деп аталды. 9800 сериясымен бірге 2003 жылдың басында 9600 (RV350) сериясы да шығарылды. 9600 PRO алмастыруға тиіс 9500 PRO-дан артық өнімділік көрсетпесе де, 130 нм процесі (ATI-нің барлық карталары 7500/8500-ден бастап 150 нм болды) және қарапайым конструкциясының арқасында ATI үшін өндіруге әлдеқайда тиімді болды. Radeon 9600 RV350 өзегі негізінен 9800 Pro-ның жартысына бөлінген, дәл сол функционалдық бірліктердің жартысынан тұрды, бұл оны 2 vertex шейдері бар 4×1 архитектураға айналдырды. Сондай-ақ, Radeon 9500 сияқты, иерархиялық z-буферін оңтайландыру блогын алып тастау арқылы HyperZ III-дің бір бөлігін жоғалтты. 130 нм процесін қолдану ядролық сағат жылдамдығын арттыруға да мүмкіндік берді. 9600 сериясының барлық карталары жоғары стандартты сағаттауышпен жабдықталған, оверклокерлер олардың мүмкіндіктерін (Pro үлгісіндегі 400 МГц-тан 500 МГц-тан астам) толыққанды пайдаланды. 9600 сериясы 9500 және 9500 Pro-дан нашар болса да, NVIDIA-ның GeForce FX 5600 Ultra-ға қарағанда 9500-нің басымдығын сақтап қалды, және бұл ATI-нің GeForce4 Ti 4200 негізгі өнімділік картасына тиімді жауабы болды. 2003 жылдың жазында RV350 өзегіне негізделген Mobility Radeon 9600 шығарылды. DirectX 9.0 шейдерлерін ұсынған алғашқы ноутбук чипі болғандықтан, ол бұрынғы Mobility Radeon карталары сияқты сәтті болды. Mobility Radeon 9600 бастапқыда GDDR2 M деп аталатын жад технологиясын пайдалануды жоспарлаған, бірақ бұл жадты дамытатын компания банкрот болды және жад жеткізілмеді, сондықтан ATI кәдімгі DDR SDRAM пайдалануға мәжбүр болды. GDDR2 M технологиясы қуатты үнемдеуге және өнімділікті арттыруға мүмкіндік берген болар еді. 2004 жылдың күзінде сәл жылдам нұсқасы, Mobility Radeon 9700 шығарылды (ол әлі де RV350-ге негізделген, десктоптық Radeon 9700-дің ескі R300-і емес, атаудың ұқсастығына қарамастан). 2003 жылдың соңында үш жаңа карта шығарылды: 9800 XT (R360), 9600 XT (RV360) және 9600 SE (RV350). 9800 XT 9800 PRO-дан сәл жылдам болды, ал 9600 XT жаңадан шыққан GeForce FX 5700 Ultra-мен жақсы бәсекелесті. 9600 XT-дегі RV360 чипі ATI-нің төменгі K чиптерін пайдаланған және 9600 өзегінің (әдетте 500 МГц) одан да жоғары сағатталуына мүмкіндік берген алғашқы графикалық чипі болды. 9600 SE ATI-нің NVIDIA-ның GeForce FX 5200 Ultra-ға берген жауабы болды, ол 5200-ден артық өнімділік көрсетіп, сонымен қатар арзан болды. 2004 жылдың басында Radeon 9550-де тағы бір "RV350" тақтасы пайда болды, ол төменгі ядролық сағаты бар Radeon 9600 болды (бірақ жад сағаты мен шинасының ені бірдей). R300 негізделген буын карталарының барлығы бір слотты салқындату шешімдерін қолданғанын атап өткен жөн. Тек R420 буынының Radeon X850 XT Platinum Edition картасы 2004 жылдың желтоқсанында ATI ресми түрде екі слотты салқындату дизайнын қабылдады.

In early 2003, the 9700 cards were replaced by the 9800 (or, R350). These were R300s with higher clock speeds, and improvements to the shader units and memory controller which enhanced anti aliasing performance. They were designed to maintain a performance lead over the recently launched GeForce FX 5800 Ultra, which it managed to do without difficulty. The 9800 still held its own against the revised FX 5900, primarily (and significantly) in tasks involving heavy SM2.0 pixel shading. Another selling point for the 9800 was that it was still a single slot card, compared to the dual slot requirements of the FX 5800 and FX 5900. A later version of the 9800 Pro with 256 MB of memory used GDDR2. The other two variants were the 9800, which was simply a lower clocked 9800 Pro, and the 9800 SE, which had half the pixel processing units disabled (could sometimes be enabled again). Official ATI specifications dictate a 256 bit memory bus for the 9800 SE, but most of the manufacturers used a 128 bit bus. Usually, the 9800 SE with 256 bit memory bus was called "9800 SE Ultra" or "9800 SE Golden Version". Alongside the 9800, the 9600 (a. k. a. RV350) series was rolled out in early 2003, and while the 9600 PRO didn't outperform the 9500 PRO that it was supposed to replace, it was much more economical for ATI to produce by way of a 130 nm process (all ATI's cards since the 7500/8500 had been 150 nm) and a simplified design. Radeon 9600's RV350 core was basically a 9800 Pro cut in half, with exactly half of the same functional units, making it a 4×1 architecture with 2 vertex shaders. It also lost part of HyperZ III with the removal of the hierarchical z buffer optimization unit, the same as Radeon 9500. Using a 130 nm process was also good for pushing up the core clock speed. The 9600 series, all with high default clocking, was shown to have quite a bit of headroom by overclockers (achieving over 500 MHz, from 400 MHz on the Pro model). While the 9600 series was less powerful than the 9500 and 9500 Pro it replaced, it did largely manage to maintain the 9500's lead over NVIDIA's GeForce FX 5600 Ultra, and it was ATI's cost effective answer to the long time mainstream performance board, GeForce4 Ti 4200. During the summer of 2003, the Mobility Radeon 9600 was launched, based upon the RV350 core. Being the first laptop chip to offer DirectX 9.0 shaders, it enjoyed the same success of the previous Mobility Radeons. The Mobility Radeon 9600 was originally planned to use a RAM technology called GDDR2 M. The company developing that memory went bankrupt and the RAM never arrived, so ATI was forced to use regular DDR SDRAM. Undoubtedly there would have been power usage savings, and perhaps performance gains with GDDR2 M. In fall 2004, a slightly faster variant, the Mobility Radeon 9700 was launched (which was still based upon the RV350, and not the older R300 of the desktop Radeon 9700 despite the naming similarity). Later in 2003, three new cards were launched: the 9800 XT (R360), the 9600 XT (RV360), and the 9600 SE (RV350). The 9800 XT was slightly faster than the 9800 PRO had been, while the 9600 XT competed well with the newly launched GeForce FX 5700 Ultra. The RV360 chip on 9600 XT was the first graphics chip by ATI that utilized Low K chip fabrication and allowed even higher clocking of the 9600 core (500 MHz default). The 9600 SE was ATI's answer to NVIDIA's GeForce FX 5200 Ultra, managing to outperform the 5200 while also being cheaper. Another "RV350" board followed in early 2004, on the Radeon 9550, which was a Radeon 9600 with a lower core clock (though an identical memory clock and bus width). Worthy of note regarding the R300 based generation is that the entire lineup utilized single slot cooling solutions. It was not until the R420 generation's Radeon X850 XT Platinum Edition, in December 2004, that ATI would adopt an official dual slot cooling design.

Жаңа интерфейс

Сондай-ақ 2004 жылы ATI Radeon X300 және X600 тақталарын шығарды. Олар RV370 (110 нм технологиясы) және RV380 (130 нм төмен K технологиясы) графикалық процессорларына негізделген. Олар Radeon 9550 және 9600 чиптеріне өте ұқсас болды, ерекшелігі – олар тікелей PCI Express интерфейсін қолдады. Бұл Dell және басқа OEM компаниялары үшін әртүрлі жиынтылымдарда сатуға өте ыңғайлы болды; қосылыстар: DVI және DMS 59, картаның биіктігі: толық және жартылай биіктік. Кейін Radeon X550 шығарылды, ол Radeon X300 графикалық картасындағы (RV370) чипті пайдаланды.