Кіріспе

1948 жылы түсірілген американдық фильм, Стив Секелидің туындысы.

"Қаңтарлық жеңіс" (алғашқы атауы "Өзін-өзі өлтірген адам", АҚШ-та қайта шығарылғанда "Із") – 1948 жылы түсірілген американдық нуар жанрындағы қылмыстық фильм. Режиссері – Стив Секели, басты рөлдерде Пол Хенрид, Джоан Беннет және Лесли Брукс. Фильм Мюррей Форбстың 1946 жылы жазылған, осы аттас романы негізінде Eagle Lion Films компаниясымен шығарылған. Фильмнің декорацияларын көркемдік режиссер Эдвард Л. Илу жасаған.

Сюжет

Түрмеден жаңа ғана шыққан Джон Мюллер Рокки Стэнсик басқаратын заңсыз казинодағы тонаудың авторы. Ұрылық сәтсіз аяқталады, бұзақылар Мюллердің кейбір адамдарын тұтқындап, оларды өлтіруден бұрын қалғандарын анықтауға мәжбүрлейді. Стансик өзінің жауларын іздеп тауып, қанша уақыт қажет болса да өлтіреді, сондықтан Мюллер қаладан кетіп, жасырынуды шешеді. Ол заңға мойынсұнатын ағасы Фредерик ұсынған кеңсе жұмысына кіріседі, бірақ ол өмір сүру үшін жұмыс істеу оған жатпайтынын тез шешеді. Тіс дәрігері доктор Свангронмен кездейсоқ кездесу Мюллер дәл сол ғимаратта жұмыс істейтін психоаналитик доктор Бартокқа ұқсайтынын көрсетеді, жалғыз айырмашылығы дәрігердің бетінің сол жағындағы үлкен таңба. Мүмкіндігін пайдаланып, Бартокты іздестіре бастайды, тіпті оның кеңсесіне кіріп, оның жазбаларын тексереді. Оны дәрігердің хатшысы Эвелин Хан тауып алады. Ол оны жұмыс берушісі деп ойлап, оны сүйеді, бірақ ол басқа біреу екенін тез түсінеді. Ол қызды өзімен бірге шығуға көндіреді, бірақ ол ашуланып, махаббат табу туралы кез-келген арманын тастады дейді. Мюллер Бартоктың кейіпкерін боп шығады, оған медицинадан кетер алдында психоанализ оқығаны көмектеседі. Ол дәрігердің суретін түсіріп, оны өзінің оң жағындағы дәл осындай жарақатты кесу үшін қолданады. Бартокты өлтіріп, денесін өзенге тастауға дайындалғаннан кейін ғана Бартоқтың бетінің сол жағында шабы бар екенін, ал фотосурет басылған кезде негативтің байқаусызда кері бұрылуы керектігін, сондықтан Мюллердің шабы дұрыс емес жағында екенін біледі. Ол жоспарды қалай болса да орындайды, ал (жұмысын күдіксіз етіп, күдіктерін жоюға тырысқан кеңсе тазалаушысынан басқа) ешкім айырмашылықты байқамайды, тіпті Эвелин мен Бартоктың пациенттері де. Мюллер "оның" Вирджиния Тейлор деген қыз досы бар екенін және олар жоғары класты казино Максвеллге жиі баратынын біледі. Бартоктың да көп ұпай жоғалтып жатқаны белгілі болды. Фредерик Мюллер ағасымен байланысуға тырысқанда, оның іздері Бартоққа апарады. Ол Фредерикке өзінің көрген адамы тек қана оның кейпіне ұқсайтынына сендіреді. Эвелин бұған дейін ауысу туралы білмейтін (бірақ қазір өте күдікті), Джон Мюллер Парижге баратынын айтқандығын айтады. Фредерик Мюллер "Бартокқа" ағасының енді жасырынудың қажеті жоқ екенін айтады, өйткені Стансик "табыс салығы проблемалары" үшін сотталды және депортациялануы жоспарланған. Кейін Эвелин Мюллер - алдамшы екенін және психоаналитикті ол өлтірген болуы керектігін түсінеді. Ол оған мойындаса да, ол оны полицияға тапсырмайды, оның орнына Гонолулуға жүзуге билет сатып алады. Мюллер бұл туралы біліп, онымен бірге баратынын уәде етеді, бірақ ол өзін байыту үшін осындай мүмкіндікті тастап кетеді деп сенбейді. Мюллер пациенттерін басқа дәрігерлерге тапсырып, кемеге барады. Алайда, Бартокты ойын-сауықпен 90 000 доллар қарызын талқылауды қалаған екі адам тосады. Мюллер қашып құтылуға тырысқанда, олар оны өлтіреді. Эвелин Мюллер оған берген уәдесін орындағысы келетінін білместен, кетіп қалады.

Өндіріс

Хенрид Warner Bros. компаниясымен келісімшарттан кейін өндіріспен айналысқысы келді. Ол режиссер Стив Секели ұсынған романды сатып алып, жаңа құрылған Eagle Lion компаниясында жобаны іске қосты. Хенрид басты рөлді, гангстер рөлін ойнауға ниеттенді, себебі бұл оған жаңаша келген рөл болды. Ол сценарий жазу үшін Дэниел Фушты шақырды, өйткені ол соңғысының "Between Two Worlds" жұмысына қызығушылық танытқан. Ол Эвелин Кизді басты рөлге алуды қалаған, бірақ ол Columbia компаниясымен келісімшартта болды және Гарри Кон оны жіберуден бас тартты, сондықтан оның орнына Джоан Беннет таңдалды. Хенридтің сөзінше, Eagle Lion Секелидің режиссерлігіне қанағаттанбағандықтан, оны Хенридпен алмастырды. Ален Сильвер "Фильм-нуар: Американдық стильге энциклопедиялық анықтама" кітабында: "Көптеген B-сыныптағы триллерлердегідей, сюжет ойдан шығарылған, бірақ фильмнің соңы "Скарлет-стриттен" кейінгі кез келген нуар фильмідей көңіл көншітпейді".