Кіріспе

Поэзияның метрі. Ямбикалық триметр – классикалық грек және латын поэзиясында бір жолға үш ямбикалық метрден (әрқайсысы екі будан) тұратын поэзия метрі. Ағылшын поэзиясында ол үш ямбикалық буы бар метрді білдіреді. Ежелгі грек және латын поэзиясында ямбикалық триметр – сандық метр, онда бір жол үш ямбикалық метрден тұрады. Әрбір метр | x – u – | үлгісінен құралады, мұнда "–" ұзын буды, "u" қысқа буды, ал "x" анцепсті (ұзын немесе қысқа) көрсетеді. Резолюция, әсіресе жолдың алғашқы екі метрінде жиі кездеседі, сондықтан соңғысынан басқа кез келген ұзын немесе анцепт буы екі қысқа бумен алмастырылуы мүмкін (мысалы, Эврипидтің «Хронологиясын» қараңыз), нәтижесінде 13 немесе одан да көп бу пайда болады. Бұл ежелгі грек трагедиясы, комедиясы және сатиралық пьесаларының сөйленетін бөлімдері (жырланған бөлімдерге қарағанда) үшін ең көп қолданылатын метр. Бұл жанр үшін жалғыз метр болмаса да, ямбуста немесе «сөгіс поэзиясында» да жиі кездеседі. Латын тілінде ямбикалық триметр римдік пьесалардың, әсіресе римдік комедияның сөйленетін бөлімдеріне бейімделген. Римдік комедияда қолданылатын форма әдетте ямбикалық сенарий деп аталады. Ямбикалық триметр Хорацийдің «Эподы», Федрдың аңыздары, Публилий Сирдың мақал-мәтелдері және Кенже Сенеканың трагедияларында да қолданылған. Алайда, ағылшын, неміс және басқа тілдердегі акцентті-сылбырлы өлеңдерде ямбикалық триметр – бұл бір жолда үш ямбтан (екінші сылбырға баса назар аударған екі будан тұратын бірліктер) тұратын метр, нәтижесінде алты будан тұратын жол пайда болады.

Қаулы

Гректің иамбикалық триметрі шешімге мүмкіндік береді, осы арқылы әртүрлілікті арттырады. Трагедияда, екіұшты элементтерді шешу сирек кездеседі, есімді орналастыру үшін қажет болған жағдайларды қоспағанда, бірақ ұзын элементтерді шешу сәл жиі кездеседі. Комедияда, күнделікті тілге жақын болғандықтан, шешім жиі кездеседі. Дегенмен, трагедияда да, комедияда да үшінші метр көбінесе өзгеріссіз қалдырылады; жолдың соңғы метрін шешу сирек. Трагедияда шешімдер ешқашан тікелей бірінен соң бірі келмейді, және бір жолда екі рет кездесуі де сирек. Шешім болған кезде, пайда болатын екі қысқа буын көбінесе бір сөз бірлігінің ішінде болады.