Джон Луис Лей: Торпедоның алғашқы жасаушысы және өмірінің тағдыры
John Louis Lay
Джон Луис Лей: Американдық өнертапқыш, торпедоның негізін қалаушы. Оның жасаған спар-торпедосы АҚШ Тәуелсіздік соғысында маңызды рөл атқарды. Жаңалықтар, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джон Луис Лей (14 қаңтар 1833 - 17 сәуір 1899) - американдық өнертапқыш және торпеданы алғашқылардың бірінен жасаған адам.
John Louis Lay (January 14, 1833 – April 17, 1899) was an American inventor, and a pioneer of the torpedo.
Өмірбаян
Лей Нью-Йорк штатының Баффало қаласында дүниеге келген. 1862 жылдың 8 шілдесінде Одақ теңіз флотында 2-ші көмекші инженер болып тағайындалды, ал 1863 жылдың 15 қазанында 1-ші көмекші инженер болып жоғарылатылды. Ол лейтенант Уильям Б. Кушингтің 1864 жылдың 27 қазанында Плимут қаласында Конфедерацияның темір кемесі CSS Albemarle-ді жою үшін қолданған шпар торпедасын жасады. 1865 жылы Ричмонд қаласы түскеннен кейін Лей адмирал Дэвид Д. Портердің флотынан бұрын Джеймс өзеніндегі кедергілерді жою үшін жіберілді. Оның ұзындығы 7,6 метр, диаметрі 600 мм, тиімді қашықтығы 1,25 миль, жылдамдығы 6 түйін, 100 фунт динамит жүктемесі және жалпы салмағы 2800 фунт болды. Лей торпедасы – АҚШ Теңіз күштерінің Род-Айленд штатындағы Ньюпорттағы Торпеда станциясында сынақтан өткен бірнеше үлгілердің бірі. 1880 жылы ол "Лей-Хайт" торпедасының жақсартылған нұсқасын жасады. Бұл 3 цилиндрлі "Братерхуд" (Brotherhood) қозғалтқышын көмірқышқыл газымен (көмір қышқылы мен кальций қоспасы) отынмен қамтамасыз етіп, жылдамдығын 8 түйінге дейін арттырып, қашықтығын 2300 метрге жеткізді. Бастапқы сынақтардан сәтті өткеннен кейін, АҚШ және Ресей империясы оның өндіріс құқығын сатып алды. Лей Ресейде 10-нан астам ірі торпедалар өндірілген зауыт құрды. Алайда, ол ешқашан тиімді қолданылмады. Лейдің өнертабыстары оны бай адам етті, бірақ ол барлық байлығын спекуляцияда жоғалтты және өмірінің соңғы жылдарын кедейлікте өткізді. 1899 жылдың сәуір айында Нью-Йорк қаласындағы Беллвью ауруханасында қайтыс болды.
Lay was born in Buffalo, New York. He was appointed 2nd assistant engineer in the Union Navy on July 8, 1862, and was promoted to 1st assistant engineer on October 15, 1863. He designed the spar torpedo which was used by Lieutenant William B. Cushing to destroy the Confederate ironclad ram CSS Albemarle at Plymouth, North Carolina, on October 27, 1864. After the fall of Richmond in 1865, Lay was sent in advance of Admiral David D. Porter's fleet to remove obstructions from the James River. It had a length of 7.6 m and a diameter of 600 mm and with an effective range of 1.25 miles, speed of 6 knots, 100 pound dynamite load and 2,800 pound total weight. The Lay torpedo was one of several designs tested by U. S. Navy at the Naval Torpedo Station at Newport, Rhode Island. In 1880, he produced an improved version – the Lay Haight Torpedo. This used a 3 cylinder Brotherhood engine fuelled by carbon dioxide (a mixture of carbonic acid and calcium), to increase its speed to 8 knots, with a range of 2,300 meters. Having passed the initial tests, the governments of the United States and the Russian Empire bought its manufacturing rights. Lay himself set up a manufacturing plant in Russia where more than 10 large torpedoes were reportedly manufactured. However, it never had successful application. Lay's inventions made him a rich man, but he lost it all in speculation, and he spent his final years in poverty. He died at Bellevue Hospital, New York City, in April 1899.