Кіріспе

Charlevoix County, Michigan аймағындағы бұрынғы ядролық электр станциясы

Big Rock Point – АҚШ, Мичиган штаты, Шарлевуа қаласының жанында орналасқан ядролық электр станциясы. Big Rock 1962 жылдан 1997 жылға дейін жұмыс істеді. Оған Consumers Power компаниясы ие болған және оны басқарған, қазір Consumers Energy деп аталады. Оның қайнаған су реакторы General Electric (GE) компаниясымен жасалған және 67 мегаватт электр энергиясын өндіруге қабілетті болған. Басты мердігер – Bechtel Corporation.

Тарих

Биг-Рок – Мичиган штатының алғашқы және елдің бесінші атом электр станциясы. 1971 жылдан 1982 жылға дейін медицина саласы үшін кобальт-60 өндірді. Құрылыс жұмыстары 1960 жылдың 20 шілдесінде басталды. 29 айдың ішінде 27,7 миллион долларға құрылысы аяқталды. Ядролық реттеу комиссиясынан лицензия 1962 жылдың 29 тамызында алынды. Реактор алғаш рет 1962 жылдың 27 қыркүйегінде іске қосылды, ал алғашқы электр энергиясы 1962 жылдың 8 желтоқсанында өндірілді. Станицаның жарнамалық бейнесінде сол кездегі GE өкілі Рональд Рейган түсірілген.

Жабу және пайдаланудан шығару

Consumers Energy компаниясы Big Rock Point-тің лицензиясы 2000 жылдың 31 мамырында аяқталып, оны жаңартпайтынын бұрын хабарлаған болатын. Алайда, 1997 жылдың қаңтар айында Big Rock Point станциясын лицензия мерзімі біткенше жұмыс істеудің тиімді еместігі анықталды. Реактор 1997 жылдың 29 тамызында, лицензия берілген күнінен дәл 35 жыл өткен соң, EDT уақытымен сағат 10:33-те соңғы рет тоқтатылды. Соңғы отын 20 қыркүйекте реактордан алынып шығарылды. 1999 жылы станцияны зарарсыздандыру жұмыстары аяқталды. Пайдаланудан шығару процесінде станцияның қосымша қауіпсіздік жүйесі кем дегенде соңғы 14 жыл бойы істенбей келгені анықталды. Сұйық у жүйесі (LPS) борлы ерітіндісімен толтырылған резервуардан тұрады, бор – нейтронды сіңіретін зат. Реакторда басқару таяқшаларының жұмысы тоқтап қалған жағдайда, LPS жүйесі бор ерітіндісін реакторлық өзекке құйып, ядролық тізбекті реакцияны тоқтатуға тиіс болған. Алайда, станцияны пайдаланудан шығару кезінде техникалық қызметкерлер резервуарды босатуға тырысқанда, тот басқан құбырдың кесірінен мұны істей алмады. Ядролық және медициналық салаға қосқан үлесі үшін Америкалық ядролық қоғам Big Rock Point-ті Ядролық тарихи ескерткіш деп жариялады. Реакторлық ыдыс 2003 жылдың 25 тамызында демонтаждалып, 2003 жылдың 7 қазанында Оңтүстік Каролина штатындағы Барнуэлл қаласына жөнелтілді. Big Rock Point аймағының барлық құрылыстары бұзылып алынды. Құрылғаннан кейін пайдаланылған отын контейнерлерінен басқа, бұл жерде ядролық электр станциясы болғандығын көрсететін ешқандай белгі жоқ. Станцияны пайдаланудан шығаруға кеткен шығындар 390 миллион долларды құрады.

Мүлікті қайта пайдалану

2006 жылдың шілдесінде Мичиган штаты Мичиган көлінің жағалауындағы бір шақырымдық аумақты мемлекеттік саябаққа айналдыру мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлады. "Consumers' Palisades" ядролық электр станциясын сату барысында, жаңа иесі Entergy Big Rock аумағындағы баскетбол алаңындай ғана жерге, онда станцияның пайдаланылған отынының сегіз контейнері орналасқан, жауапкершілікті қабылдады.

Даулы оқиғалар

Биг Рок Пойнт маңында АҚШ Әуе күштерінің Стратегиялық Әуе командасының 6-шы бөлімшесі үшін әскери база орналасқан. B-52C ұшақтары төмен биіктіктегі ұшулар арқылы қауіпті бомбалау миссияларын имитациялады. 1971 жылдың 7 қаңтарында Массачусетс штатының Спрингфилд қаласына жақын Вестовер әуе базасынан B-52C (радио шақыру белгісі «Хирам 16») ұшағы, Бай-Шор РБС тобымен бірлесіп, Бай-Шор РБС учаскесінде радарлық бомбалау сынағын жүргізу үшін ұшып шықты. Сағат 18:33-те үш сәтті электрондық бомбалаудан кейін, Бай-Шор РБС экипажы B-52C ұшқыштарымен байланысты жоғалтты. Көзі куәгерлері аспаннан құлаған от шары мен оған ілесе келген күшті жарылысты көрді, нәтижесінде B-52C Биг Рок Пойнт ядролық электр стансасынан солтүстікке қарай 5 миль жердегі Литтл Траверс шығанағының суына құлады. Борттағы тоғыз адамның барлығы қаза тапты. Бұл оқиға 1971 жылғы Мичиган көліндегі B-52C апаты ретінде белгілі болды.