Кіріспе

Уэльстік францискан монах және католик шейіті (шамамен 1530 – 1598)

Джон Джонс (шамамен 1530 12 шілде 1598), сондай-ақ Джон Бакли, Джон Гриффит, Годфри Морис (дінде) немесе Гриффит Джонс – францискан монах, рим-католик діни қызметкері және шейіт. Ол Уэльстегі Клинног-Фавр қаласында (Кернарфоншир (Гвинедд) облысында) дүниеге келді және 1598 жылғы 12 шілдеде Англияның Саутварк қаласында өлімге кесілді. Ол Англия мен Уэльстің қырық шейітінің бірі.

Өмір

Джон Джонс Уэльстің Клинног-Фawr, Кернарфоншир (Гвинедд) қаласында дүниеге келді. Ол протестанттық реформация кезінде Рим-католик дінінде берік болған, қалыс қалған уэльс отбасынан шыққан. Ол епархиялық діни қызметкер болып тағайындалды және 1582 жылдан 1585 жылға дейін Роберт Бакли деген атпен Маршалсиа түрмесіне қамалды. 1586 жылдың жазында ол кепілмен босатылды, бірақ 1587 жылы Висбех қамалына қайта қамалды. 1590 жылы ол Англиядан қашып кетті немесе жер аударылды, ал алпыс жасында Понтуаздағы Конвентуал францискандар қауымына қосылды. Кейін ол Римге барып, Ара Коэлидегі бақылаушы францискан монахтарының арасында өмір сүрді. Бір уақыттан соң жоғары жағынан ағылшын миссиясына жіберілді. Римнен кетер алдында VIII Климент папасымен кездесіп, оның құшағына ілініп, бата алды. Джонс 1592 жылдың соңында Лондонға келді және Джон Джерардтың миссионерлік діни қызметкерлерге берген үйінде уақытша тұрды, осы үйді Анна Лина басқарды. 1596 жылы қамауға алынғанға дейін Джонс Англияның ауылдық жерлерінде католиктерге қызмет етті. 1596 жылы «пастырды ұстаушы» Ричард Топклифке бір тыңшы Джонстың екі католикке барып, олардың үйінде мисса оқығанын хабарлады. Кейіннен сол екі католик айыпталып, қылмыс жасаған кезде түрмеде болғаны анықталды. Дегенмен Джонс тұтқындалды, қатты азапталды және қамшымен сауатталды. Топклифф одан әрі азаптау үшін Джонсты өз үйіне алып барды, «Оған (Топклиффке) Англия заңдарында немесе, мүмкін, кез келген елде бірегей құқық берілді – тұтқындарды тексеру үшін өз үйінде жеке азаптау құрылғысын ұстауға». Азапталғаннан кейін Джонс екі жылға жуық түрмеде отырды. Осы уақыт ішінде Джонс Джон Ригбидің сенімін нығайтуға көмектесті, ол да кейіннен Англия мен Уэльстің Қырқ Мучениктерінің бірі болды. Оның аяғындағы жарасын 1595 жылдың желтоқсанында түрмеде болған Джейн Вайзман жазды. 1598 жылдың 3 шілдесінде Джонс «Оның мәртебелігі билік құрған алғашқы жылы (1558) теңізден өтіп, Рим билігімен діни қызметкер болып дайындалды, содан кейін заңға қайшы Англияға оралды» деген айыппен сотталды. Ол мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп танылды және асылып, сүйреп, төрт бөлікке бөлінетін жазаға кесілді. Джон Бодей мен Джон Слэйдтің 1583 жылы аталған жазаға кесілуі туралы жазбада «R. Б.» деген әріптер болды. Тарихшы Джон Хангерфорд Полен бұл жазбаны католик жазғанын айтады және «R. Б.» Роберт Барнс болуы мүмкін деп болжайды, ол Джон Джонсты жасырғаны үшін он бес жылдан кейін сотталып, асылды. Сондай-ақ, діни қызметкерлерді баспанаға бергені үшін Джейн Вайзман да тұтқындалды, оның екі ұлы иезуиттер болды. Маргарет Клитероу сияқты Вайзман да айыпталудан бас тартты, сондықтан ол кешірілсе де, peine forte et dure жазасына кесілді.

Атқару

Халық осы қанішерліктерден жалыққандықтан, жазалау таңертең ерте сағатқа белгіленді. Бұл орын – Сент-Томас суаруы, Некингер арнасынан өтетін және Ескі Кент жолымен қиылысатын, Лондонға дейінгі ескі римдік жол мен Уотлинг көшесінің басты бағытының қосылған жері. Бұл Лондон қаласының билігінің шекарасын көрсететін және дарға асу орындарымен белгілі болған жер еді. Ату жазасы бір сағатқа кешіктірілді, себебі дарға асушы арқанды әкеп ұмытып қалған. Джонс бұл уақытты адамдарға уағыз айтуға және олардың сұрақтарына жауап беруге пайдаланды. Арабаны жылжытуға уақыт келгенде, дарға асушы жылқыны қамшылады, бірақ үш-төрт адам Джонс сөзін аяқтағанша оларды тоқтатты. Джон Джонстың денесінің бөліктері Ньюингтон және Ламбетке (қазір Табард көшесі және Ламбет жолы) апаратын жолдарға тігіліп қойылды. Кейіннен оның денесін кем дегенде екі католик ағылшын алып кеткен, олардың бірі осы ісі үшін ұзақ уақыт түрмеде отырды. Оның бір бөлігі Джонс діни уада берген Понтуаз қаласына жетті.

Құрмет

Джон Джонс Папа Лео XIII-тің құрметті деп мойындаған және 1929 жылы Папа Пий XI оны мақұлданған, мерекесі 12 шілде күні. Ол 1970 жылы 25 қазанда Папа Павел VI-тар Англия мен Уэльстің қырық шейітінің бірі ретінде қасиетті деп жарияланды, олар сол күні еске алынады.