HMS York – британдық York классының жетекші крейсері. Солтүстік Америка, Жерорта теңізінде қызмет етті. 1941 ж. Криетте итальяндық шабуылдан зардап шекті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық "Йорк" класының бас кемесі.
Lead ship of British York class
HMS York – 1920 жылдардың соңында Корольдік теңіз күштері үшін салынған екі ауыр крейсердің бас кемесі. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол негізінен Солтүстік Америка және Батыс Үндістан стансасында қызмет етті. Соғыстың басында кеме Атлантика мұхитында конвойларды сүйреп жүрді және 1940 жылы Норвегия операциясына қатысты. 1940 жылдың соңында "Йорк" Жерорта теңізіне ауыстырылды, онда ол конвойларды және Жерорта теңізі флотының ірі кемелерін сүйреп жүрді. 1941 жылдың наурыз айында Критідегі Суда шығанағында 10-шы MAS флотилиясының итальяндық жарылғыш моторлы қайықтарының шабуылынан қирады. Кеменің құлғындары 1952 жылы құтқарылып, кейіннен металлға тапсырылды.
HMS York was the lead ship of her class of two heavy cruisers built for the Royal Navy in the late 1920s. She mostly served on the North America and West Indies Station before World War II. Early in the war the ship escorted convoys in the Atlantic and participated in the Norwegian Campaign in 1940. York was transferred to the Mediterranean theatre in late 1940 where she escorted convoys and the larger ships of the Mediterranean Fleet. She was wrecked in an attack by Italian explosive motorboats of the 10th Flotilla MAS at Suda Bay, Crete, in March 1941. The ship's wreck was salvaged in 1952 and subsequently scrapped.
Дизайн және сипаттама
Йорктың дизайны бұрынғы Каунти класына негізделген, бірақ кішірек және арзан болуы тиіс еді, бірақ жақсы броньдалған. Ол өзінің бауырласы, "Мэри" кемесінен оңай ажыратуға болады, өйткені соңғысының тік мачталары мен түтікшелері болды, ал "Йорк" кемесі артқы жағынан бұрышталған. Сонымен қатар, Йорк әуе кемесінің катапультін орнату үшін арналған өте биік көпiрге ие болды, ол бастапқыда суперфитинг ("B") қару мұнарасында алға орналастырылатын болды. Йорк стандартты жүктемеде және толық жүктемеде орын ауыстырды. Кеменің жалпы ұзындығы 575 фут (175 м), ені 57 фут (17 м) және суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Ол Parsons тораптық бу турбиналарымен қозғалды, төрт валға қуат берді, олар жалпы алғанда және максималды жылдамдығына қол жеткізді. Турбиналарға бу сегіз Admiralty 3 барабанды су құбырлы қазандықтармен берілді. Йорк максималды жанар майы бар еді, бұл оған жылдамдығында қамтамасыз етті. Кеменің экипажы 628 офицер мен сарбаздан тұрды. Йорк толық су сызығы бойынша броньды белдеуге ие болмады. Оның қазандық және машина бөлмелерінің қабырғалары броньмен қорғалған, ал қоймалардың қабырғалары броньмен қорғалған. Машина бөлмелерінің соңғы көлденең бөлімдері қалыңдығында болды. Қоймалардың жоғарғы және шеткі бөліктері үш дюйм қалыңдығында болды. Машиналар мен рульдік механизмдердің үстіндегі төменгі палубаның қалыңдығы болды. "B" мұнарасына орнатылатын екінші катапульта құрылыс кезінде жобадан алынып тасталды.
Yorks design was based on the earlier County classes but was intended to be smaller and cheaper, although better armoured. She was easily distinguishable from her sister ship, , as the latter had straight masts and funnels, while those of York were angled to the rear. In addition, York also had a very tall bridge designed to clear the aircraft catapult originally planned to be carried on the superfiring ('B') gun turret forward. York displaced at standard load and at deep load. The ship had an overall length of 575 feet (175 m), a beam of 57 feet (17 m) and a draught of 20 feet (6 m). She was powered by Parsons geared steam turbines, driving four shafts, which developed a total of and gave a maximum speed of Steam for the turbines was provided by eight Admiralty 3 drum water tube boilers. York carried a maximum of of fuel oil that gave her a range of at The ship's complement was 628 officers and men. York lacked a full waterline armor belt. The sides of her boiler and engine rooms were protected by of armour and sides of the magazines were protected by of armour. The transverse bulkheads at the end of her machinery rooms were thick. The top and ends of the magazines were three inches thick. The lower deck over the machinery spaces and steering gear had a thickness of A second catapult, intended to be mounted on 'B' turret, was deleted from the design during construction.
Қызмет
"Йорк" кемесі 1927 жылғы 18 мамырда "Палмерс" кеме құрылысы және темір компаниясы (Жарроу) компаниясымен салынды, 1928 жылғы 17 шілдеде суға түсіріліп, 1930 жылғы 1 мамырда құрылысы аяқталды. Ол вице-адмирал сэр Реджинальд Дракстың флагманы болды, содан кейін оның орнын бастан кешкен вице-адмирал Мэтью Р. Бест, іске қосылғаннан кейін Отандық флоттың 2-ші крейсерлік эскадрильясының флагманы атанды. 1931 және 1934 жылдар аралығында капитан Ричард Беван кемені басқарды, ол Бермудада капитан Х. П. Боксермен ауыстырылды. "Йорк" Бермудадағы Ирландия аралында орналасқан Корольдік теңіз кемежайындағы Америка және Батыс Үндістан станциясының 8-ші крейсерлік эскадрильясының флагманы болды. 1934 жылғы 29 сәуірде Колумбияның Картахена қаласынан шығып, 4 мамызда алғаш рет Бермудаға (Ямайкадан келген бауырлас кемесімен бірге) келді, содан кейін жөндеу жұмыстарын бастады. 1935 және 1936 жылдары екінші итальяндық-абиссиниялық соғыс үшін "Йорк" Жерорта теңіз флотына жіберілді. 1939 жылы HMS Berwick (бас қолбасшы, вице-адмирал сэр Сидни Мейриктің туы 29 наурызда ауыстырылды, бірақ қатты жаңбырлар салдарынан Корольдік теңіз кемежайы Бермудадағы салтанатты парадта Корольдің туын беру 30 наурызға дейін кешіктірілді) станциясының флагманы ретінде ауыстырылғанға дейін американдық станциясына қайтып оралды. "Йорк" 1939 жылғы 2 тамызда Чатемнен шығып, Спитхедте Корольдің қарауына қатысқаннан кейін Америка және Вест-Индия станциясында капитан Р.Х. Порталдың басшылығымен Атлантиканы кесіп өтіп, одан әрі қызмет етті. 1939 жылғы 13 тамызда "Йорк" Бермудадағы базасына оралды. Ұлыбритания 1939 жылғы 3 қыркүйекте Германияға соғыс жариялады. Кеме сол айда ХАЛИФАКС, Новая Шотландияға конвойлерді сүйемелдеуге жіберілді (бір үлкен конвойдің периметрі екі кіші конвойге қарағанда оның ауданы үшін салыстырмалы түрде кішірек болғандықтан, аздап сүйемелдеу кемелерін қажет етеді. Бермуда мен Халифакстан шыққан конвойлар, сәйкесінше BHX және HX кодтарымен, Атлантиканы HX конвойлары ретінде кесіп өтер алдында біріктірілді, көбінесе соғыстың басында, мысалы, ХАЛИФАКС 84 конвойы сияқты, тек бір ғана сүйемелдеумен болды). 1939 жылдың қазан айында "Йорк" Халифакстағы F күшіне қосылды, ол коммерциялық рейдкерлерді іздеумен айналысты. 10 сәуірде эсминец әуе шабуылынан ауыр зақым алды және "Йорк" оны жөндеу үшін Лервикке сүйреуге тағайындалды. Кеме, жеңіл крейсерлер мен , 24-25 сәуірде Розиттен Андальснес пен Молдеге Грин Ховардтардың 1-ші батальонын және басқа да әскерлерді тасымалдады. 26 сәуірде "Йорк" үйіне оралды. "Йорк" кемесі 1/2 мамыр күні кешке Намсостан ағылшын және француз әскерлерін, үш француз көлігін және бірнеше ағылшын эсминецтерін эвакуациялауға қатысты.
York was laid down by Palmers Shipbuilding and Iron Company, Jarrow, on 18 May 1927, launched on 17 July 1928 and was completed on 1 May 1930. She became the flagship of Vice Admiral Sir Reginald Drax, then his successor, Vice Admiral Matthew R. Best, of the 2nd Cruiser Squadron of the Home Fleet upon commissioning. Between 1931 and 1934 she was commanded by Captain Richard Bevan, who was succeeded in Bermuda by Captain H. P. Boxer. She served as the flagship of the 8th Cruiser Squadron on the America and West Indies Station based at the Royal Naval Dockyard on Ireland Island in Bermuda. She left Cartagena, Colombia, on 29 April 1934, arriving in Bermuda for the first time (along with her sister ship from Jamaica) on 4 May to begin a refit. York was detached to the Mediterranean Fleet in 1935 and 1936 for the Second Italo Abyssinian War, before returning to the American Station until replaced as station flagship in 1939 by HMS Berwick (the flag of the Commander in Chief, Vice Admiral Sir Sidney Meyrick was transferred on 29 March, but due to heavy rainfall the transfer of the King's Colour at a ceremonial parade in the Royal Naval Dockyard Bermuda was delayed til 30 March), departing Bermuda on 31 March to refit and recommission at Chatham. York left Chatham on 2 August 1939 to take part in the review by the King at Spithead before crossing back over the Atlantic for further service on the America and West Indies Station under the command of Captain R. H. Portal, D. S. C. (her other officers included the future Captain Sir David Stanley Tibbits, DSC). York arrived back at her base in Bermuda on 13 August 1939. The United Kingdom declared war on Germany on 3 September 1939. The ship was transferred to Halifax, Nova Scotia that same month for convoy escort duties (as the circumference of the perimeter of one large convoy was relatively smaller for its area than those of two smaller convoys, requiring fewer escort vessels, convoys originating at Bermuda and Halifax, coded BHX and HX respectively, merged prior to crossing the Atlantic as HX convoys, often with only a single escort early in the war, as was the case with the ill fated Convoy HX 84). In October 1939, York was assigned to Force F at Halifax, which was active in hunting for commerce raiders On 10 April the destroyer was badly damaged by air attack and York was detailed to tow her to Lerwick for repairs. The ship, and the light cruisers and , ferried the 1st Battalion of the Green Howards and other troops from Rosyth to Åndalsnes and Molde on 24–25 April. York returned home on 26 April. York was one of the ships used to evacuate British and French troops from Namsos, along with three French transports and a number of British destroyers, on the evening of 1/2 May.
Жерорта теңізінде
1940 жылдың тамызында Йорк Жерорта теңіз флотына тағайындалды және Кейп-Тауын айналып өткен конвойды сүйемелдегеннен кейін қыркүйек айының соңында Александриядағы 3-ші крейсерлік эскадрильяға қосылды. Екі күннен кейін ол MB.5 операциясына қатысты, онда Жерорта теңіз флоты жеңіл крейсерлерді Мальтаға әскер тасымалдағанда сүйемелдеді. Кейп Пассеро шайқасы кезінде 13 қазанда "Йорк" бұрынғы күні жеңіл крейсермен шайқасқаннан кейін зақымдалған және тастап кетілген итальяндық "Артиглиере" эсминцін баттырды. Бір айдан кейін Йорк және Жерорта теңіз флоты MB8 операциясын орындады, бұл күрделі маневрлер сериясы, соның ішінде "Judgment" операциясы, онда кеме 11/12 қараша күні кешке Тарантода итальяндық флотқа шабуыл жасаған ұшақтармен бірге әуе кемесін сүйемелдеді. Бірнеше күннен кейін Йорк британдық әскерлерді Александриядан (Египет) Пирейге (Грекия) жеткізді. 26 қарашада "Йорк" және 3-ші крейсерлік эскадрильяның қалған бөлігі Мальтаға шағын конвойды сүйемелдеді. Йорк қоса алған Жерорта теңіз флоты 16 желтоқсанда итальяндық кемелерге, Родос аралындағы әуе базаларына шабуыл жасау және Валонаны бомбалау үшін теңізге шықты. 1941 жылдың қаңтар айының басында кеме RFA Brambleleaf және төрт танкерді Криттегі Суда шығанағына сүйемелдеді және "Excess" операциясы кезінде Шығыс Жерорта теңізіндегі операцияларды қамтамасыз етті. Наурыз айында "Lustre" операциясы кезінде ол Египеттен Грекияға бағытталған әскер конвойларын қорғады.
In August 1940 York was assigned to the Mediterranean Fleet, joining the 3rd Cruiser Squadron in Alexandria in late September, after escorting a convoy around the Cape of Good Hope. Two days later she participated in Operation MB.5, where the Mediterranean Fleet escorted the light cruisers and as they ferried troops to Malta. During the Battle of Cape Passero, York sank the disabled and abandoned destroyer Italian destroyer Artigliere on 13 October after the destroyer's engagement with the light cruiser the previous evening. A month later York and the Mediterranean Fleet executed Operation MB8, a complex series of manoeuvers, including Operation Judgment, where the ship escorted the aircraft carrier as her aircraft attacked the Italian Fleet at Taranto on the evening of 11/12 November. A few days later York ferried British troops from Alexandria, Egypt, to Piraeus, Greece. On 26 November, York, and the rest of the 3rd Cruiser Squadron, covered a small convoy to Malta. The Mediterranean Fleet, including York, sortied on 16 December to conduct air strikes on Italian shipping, airbases on Rhodes and to bombard Valona. In early January 1941 the ship escorted the tanker RFA Brambleleaf and four s to Suda Bay, Crete, and covered operations in the Eastern Mediterranean during Operation Excess. During Operation Lustre in March, she protected troop convoys from Egypt to Greece.
Суға бату
"Йорк" кемесі 1941 жылғы 26 наурызда Критідегі Суда шығанағында итальяндық "Франческо Криспи" және "Квинтино Селла" эсминдерінен ұшырылған итальяндық "Регия Марина" шабуыл флотилиясының екі жарылғыш моторлы қайығымен зақымдалды. Екі ескі эсминдер шабуылдық техниканы қолдану үшін арнайы крандармен жабдықталған. Алты моторлы қайық, Tenente di vascello Луиджи Фаджони басшылығымен, шығанаққа еніп, үш нысанаға жұптап шабуыл жасады: біріншісі – "Йорк", екіншісі – "Перикл" танкері, ал үшіншісі – аңкерде тұрған тағы бір кеме. Шабуылдаған үш қайықтағы үш түрлі техникалық немесе адам факторына байланысты мәселелер туды, бірақ қалған үшеуі өз мақсаттарына сәтті шабуыл жасады. Кемелердің алғы бөлігіне жарылғыш заттар толтырылған екі моторлы қайық "Йорк" кемесіне орта тұсында соқтығысып, екі қазандық және бір машина бөлімін су басты. Екі британдық теңізші қаза тапты. Барлық итальяндық теңізшілер шабуылдан аман қалды және британдықтардың қолға түсті. Кеме батып кетпеуі үшін жағаға тірелді. 18 мамырда неміс бомбалаушыларынан келген қосымша зақымдар кемеге күрделі зақым келтірді, оны жөндеу мүмкін болмады. 1941 жылғы 22 мамырда одақтастар Критіні эвакуациялауды бастағанда, кеменің бас қарулары жарылғыш заттармен жойылды. "Йорк" кемесінің қалдықтары 1952 жылғы ақпанда итальяндық кеме бөлгіштермен құтқарылып, 3 наурызда Бариге сүйреліп әкелінді.
York was disabled at Suda Bay in Crete by two Italian explosive motorboats of the Italian Regia Marina assault Flotilla Decima Flottiglia MAS, launched by the destroyers Italian destroyer Francesco Crispi and Italian destroyer Quintino Sella on 26 March 1941; the two old destroyers were fitted with special cranes to operate assault craft. Six motorboats entered the bay, led by Tenente di vascello Luigi Faggioni, and attacked three targets in pairs; the first was York, second the tanker Pericles and last another ship at anchor. Three of the attacking boats had various problems, either mechanical or human, due to the extreme temperature conditions, but the other three successfully attacked their targets. Two motorboats, packed with charges in the bows, struck York amidships, flooding both boiler rooms and one engine room. Two British seamen were killed. All Italian sailors survived the attack and fell into British hands. The ship was run aground to prevent her from sinking. On 18 May, further damage was inflicted by German bombers and the ship was damaged beyond repair. Her main guns were wrecked by demolition charges on 22 May 1941 when the Allies began to evacuate Crete. Yorks wreck was salvaged in February 1952 by an Italian shipbreaker and towed to Bari to be broken up, beginning on 3 March.