Штейн Роккан: Норвеж ғалымының өмірбаяны мен ғылыми еңбектері

Кіріспе

Норвегиялық әлеуметтанушы (1921–1979)

Штайн Роккан (4 шілде 1921 – 22 шілде 1979) – норвегиялық саясаттанушы және әлеуметтанушы. Ол Берген университетінде әлеуметтану саласының алғашқы профессоры және салыстырмалы саясат ғылымын қалыптастырушылардың бірі болды. Ол Берген университетінде социология, экономика және саясаттану салаларын біріктірген, сондай-ақ Норвегиядағы соғыстан кейінгі әлеуметтік ғылымдардың дамуында маңызды рөл атқарған көпсалалы әлеуметтану факультетін құрды.

Мансап

Штайн Роккан Норвегияның солтүстігіндегі Лофотен архипелагында дүниеге келіп, жақын орналасқан Нарвик қаласында өсті. Роккан 1939 жылы гимназияны бітірді, ал 1948 жылы Осло университетінен саяси философиядан магистр дәрежесін алды. Рокканның оқуы 1943 жылы неміс оккупациясы Осло университетін жапқанда тоқтап қалды. Ол 1945 жылы азаттыққа шыққаннан кейін университетке қайта оралды. Содан кейін Роккан эмпирикалық зерттеулерге көшті және 1949 мен 1951 жылдар аралығында Колумбия университетінде, Чикагода және Лондон экономика мектебінде оқыды. АҚШ-та Роккан 1948-1950 жылдары Колумбия мен Чикагода Рокфеллер қорының стипендияты болды. Колумбия университетінде Пауль Лазарсфельдпен бірлескен жұмысы оны қазіргі заманғы әлеуметтік зерттеу әдістерімен таныстырды. Лондон экономика мектебінде ол Т. Х. Маршаллмен танысты. Кейін ол 1951 жылдан 1957 жылға дейін Норвегияның әлеуметтік зерттеулер институтында (ISF) жұмыс істеді, ал 1958 жылы Бергенге көшіп, 1958 жылдан 1966 жылға дейін Chr. Микельсен институтында жұмыс істеді. 1966 жылы Берген университетінде саяси социология профессоры болды. Роккан жылдар бойы үш рет Мінез-құлық ғылымдарының жоғары білікті орталығының стипендияты және әртүрлі университеттерде (Манчестер, Стэнфорд, Женева, Лондон экономика мектебі, Париждегі саяси зерттеулер институты) қонақ профессор болды. Ол сонымен қатар Йель университетінде тұрақты қонақ профессор лауазымын иеленді. 1960 жылы Шмуэль Айзенштадт, Моррис Яновиц және Сеймур Мартин Липсетпен бірге Халықаралық социологиялық қауымдастықтың (ISA) Саяси социология комитетін (CPS) құрды және 1960 жылдан 1970 жылға дейін оның хатшысы қызметін атқарды. Ол 1966 жылдан 1970 жылға дейін Халықаралық социологиялық қауымдастықтың вице-президенті, 1970 жылдан 1973 жылға дейін Халықаралық саясаттану қауымдастығының президенті, 1970 жылдан 1976 жылға дейін Еуропалық саяси зерттеулер консорциумының (ECPR) төрағасы және негізін қалаушысы, ал 1973 жылдан 1977 жылға дейін ЮНЕСКО құрған Халықаралық әлеуметтік ғылымдар кеңесінің (ISSC) президенті болды.

Stein Rokkan was born on the Lofoten archipelago in the far north of Norway and raised in the nearby town of Narvik. Rokkan completed his gymnasium years in 1939, and he received a magister artium in political philosophy from the University of Oslo in 1948. Rokkan's studies were interrupted in 1943 when the German occupation closed the University of Oslo and he returned to the university after the liberation in 1945. Rokkan then turned to empirical research, and studied at Columbia University, Chicago and the London School of Economics between 1949 and 1951. In the United States, Rokkan was a Rockefeller Foundation fellow at Columbia and Chicago from 1948 to 1950. At Columbia University, his work with Paul Lazarsfeld acquainted him with modern social research methods. At the London School of Economics, he met T. H. Marshall. He subsequently worked at the Norwegian Institute for Social Research (ISF) from 1951 until 1957, and moved to Bergen in 1958, where he worked at the Chr. Michelsen Institute from 1958 to 1966. In 1966 he became Professor of Political Sociology at the University of Bergen. Over the years Rokkan was three times a fellow of the Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences, and a visiting professor at various universities (Manchester, Stanford, Geneva, the London School of Economics, the Instituts d'études politiques in Paris. He also held a permanent appointment as Visiting Professor at Yale University. Rokkan co founded, with Shmuel Eisenstadt, Morris Janowitz, and Seymour Martin Lipset, the Committee on Political Sociology (CPS) of the International Sociological Association (ISA) in 1960 and served as its secretary from 1960 to 1970. He was vice president of the International Sociological Association from 1966 to 1970; president of the International Political Science Association from 1970 to 1973; chairman (from 1970 to 1976) and co founder of the European Consortium for Political Research (ECPR); and president of the International Social Science Council (ISSC), which was founded by UNESCO, from 1973 to 1977.

Марапаттар

Роккан көптеген марапаттарға ие болды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі, Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі, Финляндия және Норвегия ғылым академияларының мүшесі болды. Ол 1970 жылы Уппсала университетінен, 1971 жылы Хельсинки университетінен, ал 1979 жылы Женева және Орхус университеттерінен құрметті ғылыми дәреже алды. Рокканның 1966 жылы жарық көрген "Норвегия: Сандық демократия және корпоративтік плюрализм" еңбегі 2009–2011 жылдары Норвегия социологиясының канонына еніп, "Норвегия социологиясына ең зор әсер еткен" 25 жұмыстың қатарында таңдалды. "Норвегия социологиясының каноны".

Академиялық зерттеулер

Жеке сайлаушыларға назар аударғаннан кейін, ол саясатты зерттеуге, әсіресе саяси партиялардың қалыптасуы мен еуропалық ұлттық мемлекеттердің құрылуына көшті. Питер Флораның Рокканның туындыларына жасаған шолуында, "Рокканның еңбектерінің біртүтастығы еуропалық ұлттық мемлекет және оның демократиялануы туралы үнемі алаңдауынан туындайды" делінген.

Еуропаның тұжырымдамалық карталары

1970 жылдары Роккан Еуропаның тұжырымдық карталарын жасаумен айналысты. Бұл карталар бірнеше тарауда баяндалған. Бұл тұжырымдық карталар Еуропа ішіндегі геосаяси ерекшеленудің қағидаларын қорытындылады. Тилли осы тұжырымдық карталардың "ескі парадоксқа жаңаша түсінік бергенін" айтады: капитализм мен ұлттық мемлекеттер бірге дамыған және бірін-бірі қандай да бір жолмен қолдаған, бірақ капиталистер мен капитал жинақтау орталықтары мемлекеттік биліктің кеңеюіне жиі қарсылық көрсеткен.

Ықпал

Роккан Екінші дүниежүзілік соғыстан бері әлемдегі жетекші әлеуметтік ғалымдардың бірі, салыстырмалы саясаттың көрнекті шебері және соғыстан кейінгі әлеуметтік ғылымның екінші кезеңіндегі макро зерттеулер мен халықаралық салыстыруларға бағытталған маңызды халықаралық ғалым ретінде танымал. Ол сонымен қатар сайлауды зерттеудегі әлемдегі ең ірі зерттеушілердің бірі және Норвегияның барлық уақыттағы ең ықпалды әлеуметтік ғалымы деп есептеледі. Роккан оқшаулану, салыстырмалы тарих, партиялық жүйелер және каталондық ұлтшылдық сияқты мәселелер бойынша ой-пікір қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Ол өзекті кезеңдерді зерттеу дәстүрін қалыптастыруға көмектесті. Роккан Еуропадағы мемлекет және ұлт құрылымының бірнеше моделін жасады. Т. Х. Маршаллмен бірге, Роккан заманауи демократиялық азаматтықтың қалыптасуы туралы қалыптасқан түсінікке негіз салды. Ол сондай-ақ әлеуметтік ғылымдарда компьютерлік технологияны қолданудың алғашқы қадамдарын жасаушы ретінде белгілі.

Мұра

Салыстырмалы әлеуметтік ғылымдар зерттеулері үшін Stein Rokkan сыйлығы 1981 жылдан бері МКҚК, ЭКЖЖ және Берген университеті тарапынан табыс етілуде. Салыстырмалы саясат кафедрасы 1981 жылдан бері оның естелігін құрметтеу үшін жыл сайынғы Stein Rokkan естелік лекциясын ұйымдастырып келеді. Берген университетінде Nygårdsgaten 5 мекенжайында Stein Rokkan әлеуметтік зерттеулер орталығы мен Stein Rokkan ғимараты орналасқан.

Таңдалған шығармалар

МакКеон, Ричард, с Штайн Рокканом (ред.). 1950. Демократия в мире напряженности. Париж: ЮНЕСКО. Роккан, Штайн (ред.). 1962. Подходы к изучению политического участия (ред.), Берген: CMI. Роккан, Штайн. 1966. "Норвегия: численная демократия и корпоративный плюрализм". В Р. А. Даль (ред.), Политические оппозиции в западных демократиях, с. 70–115. Нью-Хейвен: Йельский университетский пресс. Роккан, Штайн. 1966. "Избирательная мобилизация, партийная конкуренция и национальная интеграция", с. 241–265, в ЛаПаломбара, Дж. и Вайнер, М. (ред.), Политические партии и политическое развитие. Принстон: Princeton Univ. Press. Меррит, Ричард Л. и Штайн Роккан (ред.). 1966. Сравнительный анализ наций. Нью-Хейвен: Йельский университетский пресс. Роккан, Штайн (ред.). 1966. Архивы данных для социальных наук. Париж: Mouton. Липсет, Сеймур М. и Штайн Роккан (ред.). 1967. Партийные системы и электоральные союзы: межстрановые перспективы. Нью-Йорк: Free Press. Роккан, Штайн. 1968. "Структурирование массовой политики в небольших европейских демократиях. Развивающая типология". Comparative Studies in Society and History 10: 173–210. Роккан, Штайн (ред.). 1968. Сравнительные исследования в области культуры и наций. Париж: Mouton. Роккан, Штайн и Жан Мейриат (ред.). 1969. Международный справочник по избирательной статистике. Париж: Mouton. Доган, Маттей и Штайн Роккан (ред.). 1969. Количественный экологический анализ. Кембридж: MIT Press. Роккан, Штайн. 1970. Граждане, выборы, партии. Подходы к сравнительному изучению процессов развития (Universitetsforlaget, Осло; переиздано в серии European Classics of Political Science, Колчестер, 2009). Аллард, Эрик и Штайн Роккан (ред.). 1970. Массовая политика; исследования в области политической социологии. Нью-Йорк: Free Press. Айзенштадт, С. Н. и Штайн Роккан (ред.). 1973–1974. Формирование государств и наций. Т. I–II. Беверли-Хиллз: Sage. Роккан, Штайн. 1973. "Города, государства и нации: размерная модель для изучения контрастов в развитии", с. 73–97, в С. Н. Айзенштадт и Штайн Роккан (ред.), Формирование государств и наций. Модели и ресурсы данных. Т. 1. Лондон: Sage. Роккан, Штайн. 1974. "Входы, голоса, выходы: к возможному обобщению модели Хиршмана". Social Science Information 13 (1): 39–53. Роккан, Штайн. 1975. "Измерения формирования государства и строительства нации: возможная парадигма для исследования вариаций в Европе", в Чарльз Тилли (ред.), Формирование национальных государств в Европе. Принстон, Нью-Джерси: Princeton University Press. Роккан, Штайн. 1981. "Территории, нации, партии: к геоэкономической и геополитической модели для объяснения вариаций в Европе", с. 70–95, в Ричард Меррит и Брюс Рассетт (ред.), От национального развития к глобальному сообществу. Лондон: George Allen & Unwin. Роккан, Штайн и Дерек Урвин (ред.). 1982. Политика территориальной идентичности. Нью-Йорк: Sage. Роккан, Штайн и Дерек Урвин. 1983. Экономика, территория, идентичность: политика европейских периферий. Лондон: Sage. Роккан, Штайн. 1999. Формирование государства, строительство нации и массовая политика в Европе: теория Штайна Роккана. Под редакцией Питера Флоры. Оксфорд: Oxford University Press. [Сборник различных работ Роккана.]

McKeon, Richard, with Stein Rokkan (eds.). 1950. Democracy in a World of Tensions. Paris: UNESCO. Rokkan, Stein (ed.). 1962. Approaches to the Study of Political Participation (ed. ), Bergen: CMI. Rokkan, Stein. 1966. "Norway: Numerical democracy and corporate pluralism." In R. A. Dahl (ed. ), Political Oppositions in Western Democracies, pp. 70–115. New Haven: Yale University Press. Rokkan, Stein. 1966. "Electoral Mobilization, Party Competition and National Integration", pp. 241–265, in LaPalombara, J. and Weiner, M., eds., Political Parties and Political Development. Princeton, Princeton Univ. Press. Merritt, Richard L. and Stein Rokkan (eds.). 1966. Comparing Nations. New Haven: Yale University Press. Rokkan, Stein (ed.). 1966. Data Archives for the Social Sciences. Paris: Mouton. Lipset, Seymour M. and Stein Rokkan (eds.). 1967. Party Systems and Voter Alignments: Cross National Perspectives. New York: Free Press. Rokkan, Stein. 1968. "The Structuring of Mass Politics in the Smaller European Democracies. A Developmental Typology." Comparative Studies in Society and History 10: 173 210. Rokkan, Stein (ed.). 1968. Comparative Research across Cultures and Nations. Paris: Mouton. Rokkan, Stein, and Jean Meyriat (eds.). 1969. International Guide to Electoral Statistics. Paris: Mouton. Dogan, Mattei, and Stein Rokkan (eds.). 1969. Quantitative Ecological Analysis. Cambridge: MIT Press. Rokkan, Stein. 1970. Citizens Elections Parties. Approaches to the Comparative Study of the Processes of Development (Universitetsforlaget, Oslo; reprinted in European Classics of Political Science Series, Colchester. 2009). Allardt, Erik, and Stein Rokkan (eds.). 1970 Mass politics; studies in political sociology. New York: Free Press. Eisenstadt, S. N., and Stein Rokkan (eds). 1973 1974. Building States and Nations Vol. I II. Beverly Hills: Sage. Rokkan, Stein. 1973. "Cities, States, and Nations: A Dimensional Model for the Study of Contrasts in Development", pp. 73–97, in S. N. Eisenstadt and Stein Rokkan (eds), Building States and Nations. Models and Data Resources Vol. 1. London: Sage. Rokkan, Stein. 1974. "Entries, Voices, Exits: Towards a Possible Generalization of the Hirschman model". Social Science Information 13 (1): 39 53. Rokkan, Stein 1975. "Dimensions of State Formation and Nation Building: a Possible Paradigm for Research Variation within Europe", in Charles Tilly (ed.) The Formation of National States in Europe. Princeton, NJ: Princeton University Press. Rokkan, Stein. 1981. "Territories, Nations, Parties: Toward a Geoeconomic Geopolitical Model for the Explanation of Variation Within Europe", pp. 70–95, in Richard Merritt and Bruce Russett (eds. ), From National Development to Global Community. London: George Allen & Unwin. Rokkan, Stein, and Derek Urwin (eds.). 1982. The Politics of Territorial Identity. New York: Sage. Rokkan, Stein, and Derek Urwin. 1983. Economy, Territory, Identity: The Politics of the European Peripheries. London: Sage. Rokkan, Stein. 1999. State Formation, Nation Building, and Mass Politics in Europe: The Theory of Stein Rokkan. Edited by Peter Flora. Oxford: Oxford University Press. [A compilation of various works by Rokkan.]

Роккан мен оның зерттеулері туралы ресурстар

Аллард, Эрик, "Штейн Роккан және ХХ ғасырдың әлеуметтік ғылымдары", Штейн Роккан әлеуметтік зерттеулер орталығы, Берген университетінің ғылыми-зерттеу қоры. 2003 ж. Жұмыс құжаты № 14. Барриентос дель Монте, Фернандо, "Салыстырмалы саясат, мемлекет және демократия теориясы Штейн Роккан", REVISTA DE SOCIOLOGÍA № 26 (2011) 9–36 бб. Бернцен, Эйнар және Пер Сель, "Штейн Рокканның жұмысындағы құрылым және әлеуметтік әрекет". Теориялық саясат журналы 2(2) (1990): 131–149. Бернцен, Эйнар және Пер Сель, "Құндылықтар есептеледі, бірақ институттар шешеді: Салыстырмалы саяси социологиядағы Штейн Роккан тәсілі". Скандинавиялық саяси зерттеулер, том 15, № 4 (1992): 289–306. Борншиер, Саймон, "Ескі және жаңа демократиялардағы бөліну саясаты". Демократия жөніндегі шолулар 1 (2009): 1–13. Карамни, Даниэле, "Штейн Роккан: Еуропадағы мемлекет, ұлт және демократияның макросоциологиялық фрескасы", М. Булл және басқалар (ред.), Саясаттану магистрлері, 2-том. Лондон: Routledge/ECPR сериясы, 2011. Карамни, Даниэле, "Роккан, Штейн", Куриан, Г. (ред.), Саяси ғылым энциклопедиясы. Вашингтон, округ Колумбия: CQ Press, 2010. Даалдер, Ханс, "Штейн Роккан 1921–1979: Естеліктер". Саяси зерттеулер жөніндегі Еуропалық журнал 7 (1979): 337–355. Даалдер, Ханс, "Еуропаның норвегиялық шетіндегі салыстырмашыл. Штейн Роккан 1921–1979", Даалдер (ред.), Салыстырмалы еуропалық саясат. Кәсіптің тарихы. Лондон: Pinter, 1997, 26–39 бб. Даль, Р., және Лорвин, В. (1980). "Штейн Роккан". PS: Political Science & Politics 13(1), 110–111. doi:10.1017/S1049096500008234 Эртман, Томас, "Отто Хинтце, Штейн Роккан және Чарльз Тиллидің еуропалық мемлекет құру теориясы", 52–70 бб., Ларс Бо Касперсен және Йеппе Страндсбьерг (ред.), Соғыс мемлекет құрай ма?: Чарльз Тиллидің тарихи социологиясын зерттеу (2017). Флора, Питер, "Кіріспе және түсіндіру", 1–91 бб., Питер Флора (ред.), Мемлекеттің қалыптасуы, ұлтты құру және Еуропадағы жаппай саясат: Штейн Рокканның теориясы. Оксфорд, Ұлыбритания: Оксфорд университетінің баспасы, 1999. Флора, Питер, "Роккан, Штейн (1921–79)", 744–747 бб., Әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарының халықаралық энциклопедиясы, 2-басылым, 20-том (2001). Мюсет, Ларс, "Штейн Рокканның қалың салыстырулары". Acta Sociologica 43(4) (2000): 381–397. doi:10.1177/000169930004300411 Мюсет, Ларс, "Штейн Рокканның макротарихи салыстыру әдістемесі", Comparative Sociology 14(4) (2015): 508–547. Сален, К., "Штейн Роккан: Библиография", 525–553 бб., П. Торсвик (ред.), Мобилизация, орталық-шеттік құрылымдар және ұлтты құру. Осло: Universitetsforlaget, 1981. Сейлер, Дэниел Луис, "Штейн Рокканның еуропалық саясаттағы мұрасы: қысқаша құрмет". Хосе М. Магоне (ред.), Еуропалық саясат жөніндегі Рутледж нұсқаулығы (2015). Стубауг, Арилд, Штейн Роккан. Шеттен ортаға. [Штейн Роккан: Бірнеше әлемнің адамы]. Берген: Vigmostad & Bjørke. [Штейн Рокканның өмірбаяны]. Тилли, Чарльз, "Штейн Рокканның Еуропаның тұжырымдамалық картасы", 1981 02. Тилли, Чарльз, Үлкен құрылымдар, үлкен процестер, үлкен салыстырулар. Нью-Йорк: Рассел Сейдж қоры, 1984; 8-тарау. Тилли, Чарльз, "Штейн Роккан және саяси сәйкестіктер", Чарльз Тилли, әңгімелер, сәйкестіктер және саяси өзгерістер. Роуман және Литтлфилд, 2002. Торсвик, Пер (ред.), Мобилизация, орталық-шеттік құрылымдар және ұлтты құру: Штейн Рокканның құрметіне арналған том. Берген, Норвегия: Universitetsforlaget және Нью-Йорк: Колумбия университетінің баспасы, 1981.

Allardt, Erik, "Stein Rokkan and the Twentieth Century Social Science", Stein Rokkan Centre for Social Studies, Bergen University Research Foundation. 2003, Working Paper 14 2003. Barrientos del Monte, Fernando, "Política comparada, Estado y democracia en la teoría de Stein Rokkan", REVISTA DE SOCIOLOGÍA Nº 26 (2011) pp. 9–36. Berntzen, Einar, and Per Selle, "Structure and Social Action in Stein Rokkan's Work." Journal of Theoretical Politics 2(2) (1990): 131 149. Berntzen, Einar, and Per Selle, "Values Count but Institutions Decide: The Stein Rokkan Approach in Comparative Political Sociology". Scandinavian Political Studies vol. 15, no. 4 (1992): 289–306. Bornschier, Simon, "Cleavage Politics in Old and New Democracies." Living Reviews in Democracy Vol. 1 (2009): 1 13. Caramani, Daniele, "Stein Rokkan: The Macro Sociological Fresco of State, Nation and Democracy in Europe", in M. Bull et al. (eds. ), Masters of Political Science Volume 2. London: Routledge/ECPR series, 2011. Caramani, Daniele, "Rokkan, Stein", in Kurian, G. (ed. ), The Encyclopedia of Political Science. Washington, DC: CQ Press, 2010. Daalder, Hans, "Stein Rokkan 1921–1979: A Memoir." European Journal of Political Research 7 (1979): 337–355. Daalder, Hans, 'Europe's comparatist from the Norwegian periphery. Stein Rokkan 1921 1979', in Idem (ed. ), Comparative European Politics. The Story of a Profession. London: Pinter, 1997, pp 26–39). Dahl, R., & Lorwin, V. (1980). "Stein Rokkan." PS: Political Science & Politics 13(1), 110 111. doi:10.1017/S1049096500008234
Ertman, Thomas, "Otto Hintze, Stein Rokkan and Charles Tilly's theory of European state building", p. 52 70, in Lars Bo Kaspersen and Jeppe Strandsbjerg (eds. ), Does War make States? : Investigations of Charles Tilly's Historical Sociology (2017). Flora, Peter, "Introduction and Interpretation", pp. 1–91, in Peter Flora (ed. ), State Formation, Nation Building, and Mass Politics in Europe: The Theory of Stein Rokkan. Oxford, UK: Oxford University Press, 1999. Flora, Peter, "Rokkan, Stein (1921–79)", pp. 744–47, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences 2nd edition, Volume 20 (2001). Mjøset, Lars. "Stein Rokkan's Thick Comparisons." Acta Sociologica 43(4)(2000): 381 397. doi:10.1177/000169930004300411
Mjøset, Lars. "Stein Rokkan's Methodology of Macro Historical Comparison", Comparative Sociology 14(4)(2015): 508 547. Saelen, K. "Stein Rokkan: A bibliography", pp. 525–553, In P. Torsvik (ed. ), Mobilization, Center Periphery Structures and Nation Building, Oslo: Universitetsforlaget, 1981. Seiler, Daniel Louis, "The legacy of Stein Rokkan for European polities: a short tribute." In: José M. Magone (ed. ), Routledge Handbook of European Politics (2015). Stubhaug, Arild, Stein Rokkan. Fra periferi til sentrum. [Stein Rokkan: A Man of Several Worlds] Bergen: Vigmostad & Bjørke. [A biography of Stein Rokkan]
Tilly, Charles, "Stein Rokkan's Conceptual Map of Europe" 1981 02. Tilly, Charles, Big Structures, Large Processes, Huge Comparisons. New York: Russell Sage Foundation, 1984; Chapter 8. Tilly, Charles, "Stein Rokkan and Political Identities", in Charles Tilly, Stories, Identities, and Political Change. Rowman & Littlefield, 2002. Torsvik, Per (ed. ), Mobilization, Center Periphery Structures and Nation Building: A Volume in Commemoration of Stein Rokkan. Bergen, Norway: Universitetsforlaget, and New York: Columbia University Press, 1981.