Кіріспе

Неміс астрономы Фридрих II. Граф фон Хан (27 шілде 1742 – 9 қазан 1805) – Германияның Хольштайн аймағындағы Нейхаус қаласында туған неміс ақсұлтаны, философ және астроном. Ол Доплерден бұрын Доплер эффектісін ұсынған.

Бақылау орталығы

1793 жылы фон Хан Мекленбургтегі алғашқы жеке обсерваторияның құрылысын бастады, ол жақсы жабдықталған болатын. Ол Уильям Гершель жасаған ең ірі айналарға және жұлдыздардың орнын анықтауға арналған жоғары дәлдік аспаптарға ие болды. Ол өз аспаптарын Күн, планеталар және тұмандықтарды қоса алғанда, түрлі жұлдыздарды бақылау үшін пайдаланды.

Ашылулар мен байқаулар

Фон Ханн бастапқыда Уильям Гершель ашқан NGC 3242 тұмандығын бақылауға көп уақыт жұмсады. Ол бір жыл ішінде тұмандықтың орны мен пішінінің өзгергенін тіркеді. Сонымен қатар, ол Мира жұлдыз жүйесін де байқады, оны бұрыңғыда тұмандық деп жаңылысқан. Фон Ханнның ең белгілі ашылуы – 1800 жылы Лира шоқжұлдызындағы М 57 сақиналы тұмандығының орталық жұлдызын ашқандығы.

Өлім және естелік

Ол 1805 жылы 9 қазанда 63 жасында Германияның Мекленбург аймағындағы Ремплин қаласында қайтыс болды. Оның өлімінен кейін оның ұлы, "театр графы" және жазушы Ида, фон Хан графшасының әкесі, байлығын ысырап етті, ал барлық кітаптары мен құралдары сатылды. Ең жақсы құралдарды Фридрих Вильгельм Бессель Кенигсбергтегі жаңа обсерватория үшін сатып алды. Бір құрал Мюнхендегі Неміс мұражайында көрсетілуде. Оның гершельдік телескобын 1812 жылы неаполитандық астроном Федериго Зуккари жаңа Каподимонте обсерваториясы үшін сатып алды. Қазір осы телескоптың айнасы Обсерватория мұражайының коллекциясына кіреді. Ол Ото Ханмен бірге Ай кратері Ханмен құрметтеледі.