Кіріспе

Математикада, функционалдық талдау саласында, Минковский функционалы (Герман Минковскийдің есімімен) немесе өлшегіш функциясы – сызықтық кеңістікте қашықтық ұғымын қалпына келтіретін функция. Егер – нақты немесе комплекс сандар кеңістігінің ішкі жиыны болса, онда Минковский функционалы немесе өлшегіші кеңейтілген нақты сандармен бағаланатын функция ретінде анықталады, яғни:

мұнда бос жиынның инфимумы оң шексіз деп анықталады (бұл нақты сан емес, сондықтан нақты мәнді болмайды). Көбінесе жинатының қасиеттері бар деп есептеледі, мысалы, кеңістігінде сіңіретін диск болуы, бұл нақты мәнді семинарма болатынын кепілдендіреді. Шындығында, кеңістігіндегі кез келген семинарма жинатының кез келген ішкі жиынының Минковский функционалына (яғни, ) тең, егер ол жиын шартын қанағаттандырса (осы үш жиынның барлығы сіңіретін болып табылады және біріншісі мен соңғысы да дисктер). Осылайша, кез келген семинарма (таза алгебралық қасиеттермен анықталған функция) сіңіретін дискпен (геометриялық қасиеттері бар жиын) байланыстырылуы мүмкін, және керісінше, кез келген сіңіретін диск өзінің Минковский функционалымен байланыстырылуы мүмкін (ол міндетті түрде семинарма болады). Семинармалар, Минковский функциялары және сіңіретін дискілер арасындағы осы қатынастар Минковский функцияларының функционалдық талдауда зерттелуінің және қолданылуының басты себебі болып табылады. Атап айтқанда, осы қатынастар арқылы Минковский функциялары жинатының геометриялық қасиеттерін функциясының алгебралық қасиеттеріне «айналдыруға» мүмкіндік береді.

Минковский функциясы әрқашан теріс емес болады (яғни ). Теристік емес болу қасиеті басқа функциялар кластарынан, мысалы, сызықтық емес функциялардан және нақты сызықтық функционалдардан өзгеше, олар теріс мәндерге рұқсат етеді. Алайда, нақты мәнді болуы міндетті емес, себебі кез келген берілген үшін мәні нақты сан болады, тек қана егер бос емес болса. Сәйкесінше, жинатының қасиеттері бар деп есептеледі (мысалы, кеңістігінде сіңіретін болуы), бұл нақты мәнді болатынын кепілдендіреді.

Семинормалар болып табылатын Минковский функционалдарын сипаттау

Келесі теорема, жоғарыда айтылғандардан тікелей туындайды, онда сіңіруші деп қарастырылмайды, керісінше, егер - семинарм болса, сіңіруші екені шығарылады. Сондай-ақ, теңгерімді деп ескерілмейді (бұл көбінесе қажет болатын қасиет); оның орнына, барлық скалярлар үшін орындалатын әлсіз шарт қолданылады. -ның дөңес болуының жалпы талабы да әлсіретіліп, тек -ның дөңес болуы талап етіледі.