Кіріспе

Ashfork Bainbridge Steel Dam, әлемдегі алғашқы ірі болат бөгеттерінің бірі және АҚШ-та салынған үш бөгеттің бірі, 1898 жылы Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы (ATSF) Аризона штатының Эш-Форк қаласы маңындағы теміржол операцияларын сумен қамтамасыз ету үшін салынды. Бөгет Аш-Форк қаласының және Фрэнсис Х. Бэйнбридждің – азаматтық инженер, Ренсселер политехникалық институтының (RPI) түлегі, Ренсселер инженерлер қоғамының мүшесі және ATSF инженерінің құрметіне аталған. Бөгет 1976 жылдан бері Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Бұл бөгет суды көп мөлшерде пайдаланды. Көбінесе, жер бетіндегі суды сақтау үшін бөгет салу немесе бірнеше құдықтарды бұрғылап, суды су резервуарында сақтау әдісі қолданылатын. Теміржол қауымдастықтары көбінесе осы резервуарлардың немесе су тоқтау пункттерінің маңында өркендеген. Эш-Форк ATSF бірнеше жыл бұрын алғаш келген кезде осындай қала болған, бірақ бұрын пошта вагондарының бағыты болған. АҚШ және басқа елдердегі теміржолдар құрылыс саласында жетекші роль атқарды. 19 ғасырдың басындағы тас аркалы көпірлер мен виадуктардың орнына көбінесе болаттан жасалған көпірлер келді, бұл материалды, құрылыс шығындарын және уақытты үнемдеуге мүмкіндік берді, ал Бэйнбридж бөгеттер үшін де ұқсас үнемдеуге қол жеткізуге болатынын болжады. Бұл бөгет әдеттегі тас құрылыстан ерекшеленді. ATSF-тің көптеген болат көпірлерін салу тәжірибесі бар Бэйнбридж болат конструкциясы бөгеттердегі тас қабырғаларды да алмастыра алатынын анықтауға шешім қабылдады. Бөгеттің жеңіл салмағы және жиналмалы бөліктері тас қазу және орнату сияқты ауыр жұмыстарға қарағанда құрастыруды оңайлатты. Болат бөгеттер су бетімен жанасатын салыстырмалы түрде жұқа болат плиталарды пайдаланады, ал плиталардың артындағы болат қаңқа жүктемені жерге жеткізеді. Плиталар су ағысы бағытында жоғары көлбеу орналасқан, сондықтан судың салмағы плиталарды ұстап тұратын арқалықтарға қысым күшін түсіреді. Бұл күшті тік қабырға сияқты иілу моментінсіз жерге жеткізеді. Мұндай бөгеттерді тас бөгеттерге қарағанда жылдамдап және арзан салуға болады деп есептелді.

Орналасқан жері

Плотина Аш-Форктан шамамен 5 шақырым шығысқа қарай, Джонсон каньонында және Уильямстан шамамен 24 шақырым батысқа қарай орналасқан. Ол бұрынғы 66-шы АҚШ тас жолы мен 40-шы мемлекетаралық тас жолының жанында. Өзен ағысымен бір шақырымдай жоғарырақ жерде 13 жылдан кейін салынған тас бөгет орналасқан. Гранд-Каньон темір жолы Уильямстан басталады, бұл плотинаға қызмет еткен ATSF магистралінен бөлініп, солтүстік-шығысқа қарай Гранд-Каньонға дейін созылады.

Құрылыс егжей-тегжейі

Даманы Висконсин көпір және темір компаниясы жасап, орнату үшін бөліктерге бөлініп құрылыс алаңына жеткізілді. Дамбаның құрылысы 1897 жылы басталды және 1898 жылдың 5 наурызында 63 519 АҚШ долларына аяқталды (1898 жылғы 0,063519 доллар қазіргі күндерде шамамен миллионға тең). Құрылымның тісті пішіні 24 иілген болат пластиналардың ағысқа қарай еңісуінен пайда болған. Болат пластиналардың еркін және бекітілген түрлері температура диапазонына төтеп беру үшін кезектестірілген. Орталық болат бөлігінің ұзындығы 184 фут (56 м), биіктігі 46 фут (14 м) және салмағы шамамен. Су төгілетін арна қарастырылмаған; керісінше, бөгет 6 фут (2 м) судың тікелей төбесінен ағып өтуіне төтеп беру үшін жобаланған. Толық толғанда ол шамамен суды сақтайды.

Тарих

Плотина Аризона штатының тарихи құрылыс инженерлік ескерткіші болып табылады. 1902 жылы бір мамандық журналда "Аш-Форк бөгеті жаңалыққа толы және тәжірибелік сипаттас көптеген ерекшеліктері бар, сондықтан ол инженерлер үшін ерекше қызығушылық тудырады және оқуға мүмкіндік береді" деп жазылған. 1955 жылы Джордж Лэмб "ол жаңа салынғандай жақсы күйде тұрғандай көрінеді" деді. АҚШ-тағы басқа екі болат бөгеттен өзгеше, ол әлі де пайдаланылуда. Қазір бөгеттің иесі Кейбаб ұлттық орман қоры (АҚШ Орман шаруашылығы қызметінің бір бөлігі), ол жер ауыстыру арқылы оны сатып алған. 1976 жылы ол #76000373 нөмірімен Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді.