Кіріспе

Албандық австриялық теміржол жобалаушысы (1802–1860)

Карл Риттер фон Гега немесе Карл фон Гега (10 қаңтар 1802 – 14 наурыз 1860) – албандық тегі бар ақсүйек және Глоггництен Мүрццушлагқа дейінгі Семеринг темір жолын жобалаған адам. Өзінің заманында ол Австрияның ең көрнекті теміржол инженері және сәулетшісі болды.

Өмірбаян

Венецияда албан отбасында Карло Гега дүниеге келді. Оның әкесі, Антон Гега, Австрия әскери-теңіз флотында офицер болып қызмет еткен. Падуада оқып, 18 жасында математика ғылымдарының докторы атағын алды. Бүкіл Еуропа бойынша теміржол құрылысы басталганда, ол осы салаға қызығушылық танытты. Инженерлік мансабын Венецияда жол және гидротехникалық инженерлік саласында бастады. Басқа істермен қатар, Кортина-д'Ампеццодан Тоблахқа дейінгі жолдың салынуына үлес қосты. 1836 жылдан 1840 жылға дейін Брнодан Бржеклавқа дейінгі теміржол құрылысын басқарды, бұл «Император Фердинандтың Солтүстік теміржолы» деп аталды. Осы кезеңде, 1836 және 1837 жылдары Англия мен басқа да Еуропа елдерінің теміржол жүйелерін зерттеді. 1842 жылы болашақ мемлекеттік теміржолдың жоспарлау жұмысын жүктегеннен кейін, Солтүстік Америкаға оқу сапарына барды. Мемлекеттік теміржолға оралған соң, Мюрцушлагтан Грац пен Триестке дейінгі оңтүстік бағытты теміржол желісін жоспарлаумен айналысты. Семеринг тауларын кесіп өту мүмкін емес деп есептелді, бірақ 1844 жылы ол Семерингтің үстінен өту жоспарын ұсынды, онда тісті дөңгелектері үшін қосымша рельс қажет емес локомотивтер қолданылатын болды. Құрылыс туралы толық шешім қабылданбас бұрын, ол осындай тік көтерілуді жеңе алатын локомотивтерді жасауды талап етті. Семерингбан құрылысы 1848 жылы басталды және 1854 жылы аяқталды. 1856 жылы фон Геганың жоспары бойынша салынған Боровница виадугі, сол дәуірдегі ең әсерлі теміржол көпірлерінің бірі, Венадан Триестке дейінгі Австрияның Оңтүстік теміржолының бөлігі болды. 1851 жылы Гега елге қызметтері үшін рыцарь атағын алды, ал 1853 жылы Австрия империясының барлық теміржол желісін жоспарлау басшысы болып тағайындалды. Карл фон Гега Трансильванияда теміржол салуға жіберілді, бірақ туберкулезден Венада қайтыс болғандықтан, жобаны аяқтау мүмкін болмады.