Кіріспе

1993 жылы 2-санатты Тынық мұхитының дауылы «Кальвин» шілде айында Мексика жағалауына соққан үш Тынық мұхитының дауылының бірі болды. 1993 жылғы Тынық мұхитының дауыл маусымындағы төртінші тропикалық циклон, үшінші аталған дауыл және екінші дауыл болған «Кальвин» 4 шілдеде Мексиканың оңтүстігіндегі конвекция аймағынан пайда болды. Келесі күні жүйе «Кальвин» деп аталды. Бастапқы батысқа қарайғы бағытынан солтүстікке бұрылған «Кальвин» 6 шілдеде дауылға дейін күшейді. Содан кейін «Кальвин» солтүстік-батысқа бұрылып, Саффир-Симпсон дауыл желінің шкаласы бойынша (SSHWS) 2-санатты дауылға жетті. 7 шілдеде «Кальвин» дауылы Мансанильо маңындағы құрлыққа ең жоғалғы күшімен соқты. Құрлыққа соққаннан кейін «Кальвин» тез әлсіреді және 8 шілде күні таңертең Тынық мұхитына қайта шыққанда тропикалық дауылға айналды. Бұл тұста дауыл қайта күшеймеді және солтүстік-батысқа қарай жылдам қозғалғанда әлсіреуін жалғастырды. 8 шілде күні кешке «Кальвин» Баха-Калифорния түбегінің оңтүстік ұшына жақын жерде Мексикаға екінші рет соққанда тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. 9 шілде күні таңертең депрессия Тынық мұхитына үшінші рет енгеннен кейін таратылды. «Кальвин» Мексиканың батыс жағалауына соққан үшінші шілде дауылы болды. Мексиканың барлық аймағында, әсіресе елдің оңтүстік-батыс бөлігінде, қатты жаңбыр жауды. Жаңбырдың көп болуы су тасқынына әкеп соқты, одан кейін топырақ көшкіні болды. «Кальвин» салдарынан 37 адам қаза тапты. Қаза болғандардың көп бөлігі су тасқынынан немесе көлік апаттарынан туындады. Мичоакан штатында 700 үй қирады. Сонымен қатар, 5 метрлік дауыл толқыны тіркелді. Акапулькодан Мансанильоға дейінгі жағалаудағы көптеген қайықтар мен құрылыстар зақымдалды. Мексиканың батысындағы Лазаро Карденас маңындағы күшті толқындар күкірт қышқылы бар кеменің зақымдануына себеп болды. Тазалау жұмыстары бір айға созылды. Барлығы 30 000 адам дауылдан зардап шегіп, үйлерінен қоныс аударды. Жалпы, «Кальвин» 32 миллион доллар (1993 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірді.

Өмірбаян

Кальвин солтүстікке қарай бағытталды және шілде айында Мексикаға ураган ретінде соқты. Қолайлы атмосфералық жағдайда күшейіп, 5 шілдеде сағат 00:00 UTC-де тропикалық дауыл мәртебесіне ие болды, осылайша Кальвин деп аталды. Ұзақ өтпей, қарқынды күшею кезеңі басталды, содан кейін күнінің соңында Кальвинмен байланысты жолақты көз пайда болды. Кейіннен сол күні NHC желдің күшеюін жалғастыратынын хабарлады. Жүйе 6 шілдеде сағат 00:00 UTC-де ураганға дейін жаңартылды, бұл маусымның екінші ураганы болды, бірақ операциялық түрде үш сағат бұрын ураганға айналған деп есептелді. Ураганға айналғаннан кейін NHC болжамын қайта қарады және енді Кальвиннің SSHWS бойынша 3-санатты ураганға айналуын күтті. Осы шақта Кальвин ураганы Мексиканың оңтүстік-батысына қарай созылатын, мұссондық сипаттағы терең қабатты ортаның солтүстік-шығыс бөлігінде орналасты. Сол күні NHC Кальвиннің санатын 2-санатқа көтерді. 7 шілдеде сағат 12:00 UTC-де Кальвин ең жоғары қарқындылығына және ең төменгі барометриялық қысымына жетті. Ұзақ өтпей, Кальвин Мансанильодан батысқа қарай шамамен 64 км жерде құрлыққа шықты. Дауыл құрлықта тез әлсіреді және кешке қарай тропикалық дауылға айналды. Мексиканың таулы жерімен байланысқа түсуінен әлсірегеннен кейін, Кальвин 8 шілдеде сағат 00:00 UTC-де Тынық мұхитына қайта кірді. Одан кейін Кальвин солтүстік-батысқа қарай жылдамдығын арттырып, Калифорния шығанағына шықты. 8 шілдеде Баха-Калифорния түбегінің оңтүстігінде екінші рет құрлыққа шыққанда Кальвин тропикалық депрессияға айналды. Жағалаудан өткеннен кейін, Кальвин тропикалық депрессиясы келесі күні суық теңіз температурасының үстінде тарады. Ескертулермен және еңкейтулермен қатар, су тасқыны мен ластану қаупі болды. Акапулькода жүздеген полиция және жедел жәрдем қызметкерлері дауылға дайындалып тұрды. Сонымен қатар, қаланың әуежайы мен порттары жабылды. Оңтүстікке қарай, Оахакада Пуэрто-Эскондидо, Пуэрто-Анхель, Бахиас-де-Хуатулько және Салина-Круз порттары жабылды, көптеген демалысшылар қиын жағдайда қалды. Акапулько, Пуэрто-Анхель және Хуатулько қалаларында бірнеше қонақүй жабылды. Әлсірегенімен, дауыл Калифорния шығанағының жағалауындағы Мазатлан сияқты порттарға да қауіп төндірді. Су тасқыны сазды құлауға әкеліп, құрлықта 28 адамның қаза болуына және 30 000 адамның үйлерін тастауына себеп болды. Қаза болғандардың көп бөлігі тікелей емес себептерден болды. Елі бойынша 42 063 адам үйлерінен эвакуацияланды. Теңіз жағасындағы көптеген мейрамханалардың негіздері сумен жуылды. Банан, манго және жүгері плантациялары да қатты желдің салдарынан қирады. Кокос ағаштарының да құлағаны хабарланды. Пуэбла облысында бір шаруа қаза тапты. Соңғысында екі өзен арнасынан асып, 11 адамның қаза болуына себеп болды, ал біріншісінде бес адам қайтыс болды. Наярит облысы бойынша Кальвин қатты жаңбыр әкелді. Кейінірек Кальвин Баха-Калифорния түбегіне соқты, бірақ дауыл сол кезде едәуір әлсіреген еді. Теңізде үш кемеде 659 иммигрант болды, бірақ кемелер зардап көрмеді. Барлығы, Кальвин ураганынан келген зиян 100 миллионнан астам жаңа песоға немесе 32 миллион долларға (1993 жылғы АҚШ доллары) бағаланды.

Оахака

Геррероға әсер етуден бұрын, «Кальвин» дауылы Оахакада ауыр жаңбыр мен кең аумақты су басуға себеп болды. Оахака жағалауында және Техуантепек аймағында шамамен 7000 адам үйсіз қалды. Сонымен қатар, Панамерикан тас жолының бір бөлігін балшық көшкіндері жапқаннан кейін аймақтан қарым-қатынас үзілді. 3000-ға жуық адам паналауға барып, бір адам қаза тапты. Қала айтарлықтай зардап көрмегенімен, көптеген шатырлар зақымданды және 1600 адам баспанасыз қалды. Қала бойынша алты адам қаза тапты. Балшық көшкінінен бір ер адам мен оның ұлы қаза болды, ал кемесін батып кетпеуден құтқаруға тырысқан бір адамның қаза болғаны хабарланды. Сонымен қатар, жоғары толқындардан 13 кеме батып, жағалау бойындағы барлық теңіз шаруашылығы тоқтап қалды. Зиуатанехо қаласында ауыр жаңбыр көшелерді су басып, кейбір жерлерде су "белге дейін" жеткені хабарланды. Осының салдарынан туристер жоғарырақ жерге эвакуацияланды. Барлығы 2000 адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Ағаш құлаған кезде екі адам жеңіл жарақат алды. Акапульконың көптеген аудандары суға батты. Жалпы алғанда, бірнеше жағажай елді мекендері қирады, шамамен 1000 тұрғын үй жойылды, мыңдаған адам үйсіз қалды және көптеген аудандарда электр қуаты болмады.

Колима

Кальвин Мансанильоға ең жақын келгеннен кейін, Мексиканың ауа райы қызметі станциясы қаладағы ең төменгі барометрлік қысымды тіркеді, сондай-ақ Кальвин орталығы батысқа қарай сәл өткен кезде жер бетіндегі желдерді де тіркеді. Мансанильодағы Тынық мұхиты институты орталық қысымның ең төменгі деңгейі екенін хабарлады, сонымен қатар күшті желдерді де тіркеді. Штат бойынша, 1300 UTC шамасында тұрақты желдер байқалды. Одан кейін, шамамен 1545 UTC-де, Мансанильода тұрақты желдер, соққысымен бірге тіркелді. Теңізде бірнеше кеме Кальвиннің бар болған кезінде ауа райының нашар болғанын хабарлады, ал "Pacific Sandpiper" кемесі толқын биіктігінің максималды деңгейі 44 фут (13 метр) екенін хабарлады. Акапулькодан Мансанильоға дейін қайықтар мен жағалау құрылыстарына зақым келді. Бірнеше порттар да жабылды. Мичоакан штатында барлығы 4000 адам үйлерін тастап кетті, оның ішінде Ласаро Карденаста 3000 адам жекелеп. Көптеген қауымдар толығымен эвакуацияланды. Кальвиннің өткенінен кейін Мексиканың кем дегенде он штатында төтенше жағдай жарияланды. Лос-Анджелес тұрғындарының көптегені мұқтаждарға көмек берудің жолдарын іздеді. Содан кейін Мексика президенті Карлос Салинас де Гортари үкімет ең көп зардап шеккен үш штатқа 11,4 миллион доллар бөлетінін мәлімдеді. Үкімет Геррероға ғана 2,7 миллион доллар (оның жартысы Акапулькоға берілді) жұмсады. Мичоакан штаты 4,7 миллион доллар көмек күтіп отыр, ал Колима штаты 4 миллион доллар алуы күтілуде. Дауыл жағалаудан алыс кеткеннен кейін әуежайлар тез арада қайта ашылды. Сонымен қатар, Плая Азуль балықшылары химиялық төгілу салдарынан балық аулауға тыйым салынғандықтан, олардың күнкөрісіне қауіп төнді деп наразылық білдірді; нәтижесінде Ласаро Карденаста 28 адам тұтқындалды, ал 526 адамды тұтқындауға ордер берілді. Бұл екі экологиялық ұйым мен мексикалық суретшілер тобының наразылығын тудырды. Балықшылар 1 миллион доллар өтемақы талап етті. Дауылдан кейін бір апта ішінде аймаққа қосымша жаңбырлар келді, одан әрі зақымдарға және сегіз адамның қаза болуына әкелді.