Кіріспе

Хазарганжи Чильтан ұлттық паркі – Пәкістанның Балучистан провинциясының батысындағы Мастунг ауданында орналасқан ұлттық парк. Ол батысында Чильтан және шығысында Хазарганжи аралығында жатыр. Парк 1980 жылы осы аймақта кездесетін сирек Чильтан ибекстеріне қолайлы тіршілік ортасын қамтамасыз ету мақсатымен құрылды. 1980 жылы құрылған бұл парк 325 000 акр жерді алып жатыр және Кветта қаласының шетіндегі Кох-и Чильтан тауына жақын орналасқан. Парк Сулейман тауларында, шөл және орманды жерлерде, Кветта қаласының оңтүстік-батысында шамамен орналасқан.

Этимология

Атауы "Хазарганжи" деп аталатын таулар арасындағы саяхат жолынан шыққан, бұл жергілікті тілде "мың қазыналы" деген мағынаны білдіреді, себебі бұл Грек-Бактриялықтар, моңғолдар, скифтер және көшіп жүретін балух тайпалары үшін тарихи өткел болған.

Биологиялық әртүрлілік

Бұл саябақтың биологиялық әртүрлілігі 30 түрлі сүтқоректілерді (9 ірі және 21 ұсақ сүтқоректілер), 120 түрлі құстарды (36 тұрақты және 84 көшпенді) және 30 түрлі бауырымен жорғалаушыларды қамтиды.

Флора

Ормандағы ағаштардың ішінде паштундық арша (Juniperus macropoda), фисташка, бадам және емен ағаштары бар.

Фауна

Парк аумағында 300-400 сирек кездесетін Сүлеймен маркхоры және 800-ге жуық Чилтан шоқбақтары қорғалып сақталады. Батыстағы 1500-2100 метр биіктіктегі беткейлерде әлі де аз ғана шұбарлар кездеседі. Басқа жануарлардың ішінде үнді қасқыры, жолақты гиена, Белуджистан барысы, қарақал, қара шакал және үнді шошқасы бар. Құстар қатарында өте сирек Хоубара бустард, грифон бүркіті, Египет бүркіті, тасқұйрық балқұсы (тек қыста), лаггар соколы, саяхатшы соколы, кәдімгі кестер, еуразиялық көкпар (тек қыста), үнділік соу, үнділік көкек, еуропалық аражегіш (тек көбейту маусымында), чукар қаз, еуропалық түнгі құс (тек көбейту/жаз маусымында), ұзын мүңкілді пипит, шығыс орфеялық сойқы, өзгермелі бидайқұс, көк таушаңырау, винчат, ақ қасты бұталы сымбаз және Лихтенштейн шөлінің қарғасы кездеседі. Сонымен қатар, монитор кескелдері, Расселдің уы, тісті жыландар және тікенек құйрықты кескелдер сияқты жорғалаушылар да табылған.

Чилтан экспресі

Бұл пойыз бұрын Кветта-Лахор бағытымен, Дера Гази Хан және Кот Аду станциялары арқылы қатынайтын. Бұл бағыт 1973 жылы ашылған, демек Чилтан экспресі осы жылдан бастап немесе одан кейін жұмысын бастаған болуы мүмкін. Соңғы жылдарда Чилтан экспресінің бағыты көп рет өзгертілді: Фейсалабад арқылы Кветта мен Пешавар, Лахор арқылы Кветта мен Равалпинди және қазір Фейсалабад арқылы Кветта мен Лахор арасында.