Нан-Монктон: Солтүстік Йоркширдегі тарихы бар ауыл
Nun Monkton
Нан Монктон – Солтүстік Йоркширдегі шағын ауыл, Йорк қаласынан 13 км қашықтықта Оуз және Нид өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. Тарихымен танысыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Йоркширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия.
Village and civil parish in North Yorkshire, England
Нун Монктон – Солтүстік Йоркширдің Харрогейт ауданындағы ауыл және азаматтық приход. Ол Йорк қаласынан солтүстік-батысқа қарай 8 миль (13 км) жерде, Оуза және Нидд өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. Коттедждер мен үйлер ауылдың жасыл алаңының маңында, қаз құйылымы мен май ағашымен топтастырылған. Оуза өзені арқылы тағы да қатынай берілетін болған, және өзен көлігі ауылдың өмірінде ХХ ғасырдың ортасына дейін маңызды рөл атқарды. 1974 жылға дейін Нун Монктон Йоркширдің Батыс Ридингіне қарасты.
Nun Monkton is a village and civil parish in the Harrogate district of North Yorkshire, England. It is situated 8 mile (13 km) northwest of York at the confluence of the rivers Ouse and Nidd. Cottages and houses are grouped around a village green of with a duck pond and a maypole. The Ouse is navigable for another and river traffic played an important part in the village's life until the middle of the twentieth century. Until 1974 Nun Monkton was in the West Riding of Yorkshire.
Тарих
Бұл жерде ежелгі заманнан бері қоныс болған болуы мүмкін. "Монктон" атауы 8-ші және 9-шы ғасырлардағы викингтерге дейінгі немесе англдерге дейінгі қонысты көрсетеді. Ауыл 11-ші ғасырдың соңындағы "Domesday Book" кітабында еске алынады, онда ол – Солтүстік Йоркширдегі көптеген ауылдар сияқты – vastatus деп тіркелген, яғни оларға қарсы көтерілістерді болдырмау үшін шапқыншы нормандар тарапынан қасақана қиратылған.
Some sort of settlement has probably existed since the earliest times. The name "Monkton" appears to reflect a pre Viking or Anglian settlement in the 8th and 9th centuries. The village is mentioned in the late 11th century Domesday Book where it is referred to – like most villages in northern Yorkshire – as vastatus i. e. deliberately wrecked by the invading Normans to prevent uprisings against them.
Ортағасырлық бенедиктиндік монастыр
Нортумбриядағы Англия дәуірінде, викингтер келгенге дейін Нун Монктон ауылында шағын шіркеу немесе монастырь қонысы болған болуы мүмкін, осының нәтижесінде ауылдың атындағы "Монктон" бөлігі пайда болды. Монахинялар Норман жаулап алуынан кейін шамамен бір ғасырдан соң келді. 1172 жылы англо-нормандық жер иесі Ивета Арчи, Йорк пен Мур Монктоннан оңтүстікке, ал Бенингброу мен Шиптоннан солтүстікке өтетін, өзеннен өтетін маңызды арна жолындағы шағын бенедиктиндік монастырға мүлік дарыды. Бұл жолдар 20-ғасырдың ортасында паром тоқтатылғанда жойылды. Монастырь 1536 жылға дейін болды, содан кейін Генрих VIII оны таратып жіберді, оның екінші әйелі Анна Болейн оны сақтап қалуға шақырып өтініш білдіргеніне қарамастан. Мұрағаттарда көрсетілгендей, монастырь жабылуынан кейін кейбір монахтар жылына 4 фунт зейнетақымен отбасына оралды, бірақ монахтық парыз бойынша бойдақ болуға ант бергендіктен, қиын жағдайларға тап болды.
A hermitage or small monastic settlement may have existed at Nun Monkton during the Anglian period in Northumbria, prior to the arrival of the Vikings, giving rise to the 'Monkton' part of the village's name. The arrival of the nuns came about a century after the Norman Conquest. In 1172 an Anglo Norman landowner, Ivetta of the Arches, endowed a small Benedictine nunnery which owned the village and stood on the important ford route from York and Moor Monkton to the south and Beningbrough and Shipton to the north, coming across the river. These routes ended when the ferry was discontinued in the middle of the 20th century. The Priory existed until 1536 when it was dissolved by Henry VIII, despite a plea from his second wife, Anne Boleyn, that it be spared. Records suggest that some of the nuns, returned to their families with small pensions of £4 a year and still under monastic vows of celibacy, endured considerable hardship as a result of the closure of the convent.
Реформациядан кейінгі ауыл мен усадьба
Нун Монктон ауылы 1930 жылға дейін бір иемдену болып қала бергенімен, протестанттық реформациядан кейін бірнеше рет иелігін ауыстырды. Оның алғашқы иесі Джон Невилл, 3-ші барон Латимер және Генри VIII-дің соңғы әйелі Кэтрин Паррдың екінші күйеуі болды. 1538 жылы иелігіне алған Латимер, 1543 жылы қайтыс болғаннан кейін оны және Хаммертон жерлерін қызына мұра етті. 17 ғасырдың аяғы мен 18 ғасырдың бірінші жартысында ол Пайлер (немесе Пайлор) отбасына тиесілі болды. 1644 жылдың 2 шілдесінде Марстон Мур шайқасы, Англия топырағында болған ең ірі шайқастардың бірі, ауылдан оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жерде өтті. Принц Руперттің басқаруымен роялистік әскерлер Оуза өзенін Бенингбро мен Нун Монктон аралығында кешіп, Скип көпіріне қарай беттеп, онда Нидд өзенін кешіп, парламенттік армиямен шайқасқа түсті. Шайқас алаңына жақын болғандықтан, Нун Монктон тікелей әсер көрген болуы керек, бірақ ешқандай дәстүрлер сақталмаған, бірақ 20 ғасырдың соңында ескі ауыл тұрғындары құлаған сарбаздардың Сент-Мария шіркеуінің маңына жерленгені туралы айтқан. 1748 жылы оның ағасы Натаниел Пейлер қайтыс болғаннан кейін, иелік және оны қоршаған ауылдар Уильям Туфнелл Джоллиффке өтті. 1773 жылы салынған суретте Сквайр Уильям Туфнелл ұлымен бірге атқа мінген күйі, иттер үйірмесінің арасында, Моур Монктонның Нидд өзенінің жағалауынан Нун Монктон монастырі мен шіркеуіне қарап тұр. Осыдан 251 жыл өткенімен, көрініс бүгінгі күні де көп өзгермеген. Туфнелл отбасына арналған 19 ғасырдың басындағы әсем ескерткіш бүгінде шіркеудің солтүстік жағындағы сакристияда орналасқан. 1871 жылға дейін ол шіркеудің ескі киелі орында болған және оны көшіру кезінде зақымдалған сияқты. Георг IV, Уэльс ханзадасы кезінде Йоркширге сапары барысында Приорияда түскі ас ішкен деген болжам бар. 1840 жылдары ауылға келген қонақтардың бірі – романист Анна Бронте және оның ағасы Бранвелл болды. Бронте Торп Гриндегі Робинсон отбасының гувернанты болып жұмыс істеген кезінде, Нун Монктон шіркеуінің пасторының балаларын оқытқан. 1860 жылы Даремде туған Исаак Краухолл Тюфнелл отбасынан Нун Монктонды сатып алды және оның отбасы 1920 жылдарға дейін иелік етіп, монастырда тұрды, содан кейін оны Уитворт отбасы сатып алды. Краухолл 1871-1875 жылдар аралығында шіркеутің қайта жобалануына және жаңа шатыр мен ғибадатхананың салынуына жауапты болды. 2009 жылдың қаңтар айында Кристис аукционында пейзаж суретшісі Джон Генри Леонардтың Сент-Мария шіркеуінің сыртында тұрған ауыл тұрғындарының суреті сатылды. Ол 1860 жылдарға қарай жасалған және оны Исаак Краухолл тапсырыс берген болуы мүмкін. 1898 жылдың жазында болашақ Итон провосты және қорқынышты әңгімелер жазушысы М. Р. Джеймс Йорктен қайықпен келген сапары барысында Нун Монктонға тоқтады. Джеймс монастырь үйі мен бағына және өзен жағасындағы қытай үлгісіндегі жазғы павильонға қызығушылық танытты. Ол хатта былай деп жазды: "Нун Монктонда шіркеудің жанында әдемі үй орналасқан – Королева Анна дәуірінен қалған, әдемі бағы мен қорғасыннан жасалған мүсіндері, сондай-ақ жазғы павильоны бар". Кейіннен Нун Монктон оның "Күл ағашы" атты қорқынышты әңгімесінің кейбір көріністерін жасауға ықпал еткен сияқты, бірақ әңгімедегі үй Саффолк графтығында орналасқан. Нун Монктондағы ең ірі зайырлы ғимарат және сәулеттік жағынан шіркеуден кейін ең әдемісі – бұл сарай немесе әулет үйі, ресми түрде Приория деп аталады және "Қауіпсіз түрлер" атты телесерияның бір эпизодында түсірілім алақаны ретінде пайдаланылды. Орынды білетін көрермендер Джек Фрост (Дэвид Джейсон сомдаған) Приорияға келгенде, мал торабының сол жағындағы қақпаны көрсететінін байқайды, оның үстіне телебағдарлама үшін уақытша қабырға орнатылған. Приория аумағында 18 ғасырда салынған және II дәрежелі тізімге енген Авеню коттеджі орналасқан.
Though Nun Monkton village remained a single estate until the 1930s, it changed hands several times after the Protestant Reformation. Its first owner was John Neville, the 3rd Baron Latimer and the second husband of Katherine Parr the last wife of Henry VIII. Latimer, who had been granted in 1538, bequeathed it and lands in Hammerton to his daughter at his death in 1543. During the later 17th century and the first half of the 18th century, it was owned by the Payler (or Paylor) family. On 2 July 1644 the Battle of Marston Moor, one of the largest battles ever fought on English soil, took place in fields some miles to the south west of the village. Royalist troops under Prince Rupert crossed the Ouse between Beningbrough and Nun Monkton and proceeded on to Skip bridge where they crossed the river Nidd and joined battle with the Parliamentarian army. Because of its proximity to the battlefield, Nun Monkton must have been directly affected but there seem to be no traditions, though older villagers in the late twentieth century reported claims that fallen soldiers were buried around St Mary's Church. In 1748 the estate and those in surrounding villages passed to William Tufnell Jolliffe upon the death of his uncle Nathaniel Payler. A painting dated to 1773 shows Squire William Tufnell with his son on horseback amid a pack of hounds, looking across from the Moor Monkton bank of the Nidd at Nun Monkton Priory and Church. Despite the passage of 251 years, the view is relatively unchanged today. An elaborate early nineteenth century monument to the Tufnell family is today in the sacristy on the north side of the church. Before 1871 it was in the old sanctuary of the church and seems to have been somewhat damaged during while being moved. George IV while Prince of Wales, is believed to have had lunch at the Priory during a visit to Yorkshire. In the 1840s one visitor to the village would have been the novelist Anne Brontë, and her brother Branwell. During her time as a governess to the Robinson family at Thorpe Green, Little Ouseburn, Brontë taught the children of the rector of Nun Monkton. In 1860, Isaac Crawhall, a Durham born gentleman, bought Nun Monkton from the Tufnell family and his family owned the estate and lived at the Priory until it was bought by the Whitworth family in the 1920s. Crawhall was responsible for the redesigning of the church and the building of the new roof and chancel between 1871 and 1875. A painting of villagers standing outside St. Mary's church by the landscape artist John Henry Leonard was sold at Christies in January 2009. It appears to date from the 1860s and may have been commissioned by Isaac Crawhall. Nun Monkton was visited in the summer of 1898 by the future Provost of Eton and ghost story writer, M. R. James on a boat trip from York during a meeting of Convocation. James was enchanted by the Priory house and gardens and its chinoiserie summer house near the river. He wrote in a letter: "At Nun Monkton a beautiful house adjoins the church — Queen Anne with a sweet garden and leaden statues and a summerhouse." Nun Monkton later appears to have provided some of the background for his gruesome ghost story "The Ash Tree", though in the story the house is situated in Suffolk. The largest secular building in Nun Monkton and architecturally by far the finest after the church, is the hall or manor house formally known as the Priory, and used as a location in the television series A Touch of Frost in an episode entitled "Endangered Species". Observant viewers who know the location will note that when Jack Frost (played by David Jason) drives up to The Priory it shows the gate to the left of the cattle grid, over which a temporary wall was erected for the TV programme. In the grounds of the Priory is Avenue Cottage, an 18th century grade II listed building.
Шіркеу
Сент-Марияның ауыл шіркеуі – Англия шіркеуінің приход шіркеуі. Бұл бұрынғы монастырдан қалған жалғыз ғимарат және англо-нормандық сәулетті зерттеушілер үшін үлкен қызығушылық тудырады. "Петір күні, 29 маусым – Нун Монктондағы мереке күні. 1868 жылы Daily Herald газетінде жарияланған хат бойынша, бұрынғы жылдары "Петірдің қайта тірілуі" деп аталатын фестивальді тойлау дәстүр болған, бірақ 1868 жылы ол дерлік жойылған. Автордың сөзіне сүйенсек, "Мереке бір аптаға созылды және әр жыл сайын бірдей рәсімдер орындалды". 29-шы күніне дейінгі сенбі күні кешке, приход мүшелері скрипкашылар мен басқа да музыкалық аспаптарда ойнаушылардың бастауымен үлкен ортақ жерге, ескі сикомор ағашы тұрған Мейпол төбесіне процессиямен жүріп өтті. Мақсат – өткен Петір күнінен кейін ағаш астына жерленген "Петірді қайта тірілту". Санкт-Петердің бұл мүсіні ағаштан кесек ойылып жасалған және ерекше киіммен киіндірілген, қорапқа салынып, көрші үйге (мүмкін, қонақ үйге) жеткізілді. Ол онда көрсетіліп, келесі сенбіге дейін сақталды, содан кейін тағы бір процессия құрылып, Санкт-Петер қайта жерленді. Бұл "Петірді жерлеу" деп аталды. Мерекенің алғашқы күнінің кешінде жас жігіттер үлкен себеттермен ауылды аралап, пісірілген торттар, ірімшік торттары және қыздырылған сыраға арналған жұмыртқаларды жинады, барлығы жоғарыда аталған рәсімдерде пайдаланылды. Содан кейін мереке аяқталғанша ауылда күн сайын билер, спорттық жарыстар мен кешкі ас өткізілді.
The village church of St Mary's is the Church of England parish church. It is the sole surviving structure from the former priory and of considerable interest for students of Anglo Norman architecture. "St. Peter's Day, 29 June, is the Feast Day in Nun Monkton and a correspondent writing in the Daily Herald in 1868 stated that it was customary in former years to observe a Festival known as "Rising Peter", but that it was almost obsolete in 1868. According to the writer – "The Festivities extended over a week, and the same procedure was observed year after year." On the Saturday evening preceding the 29th a company of parishioners headed by fiddlers and players of other instruments went in procession across the Great Common to Maypole Hill where there was an old sycamore tree, for the purpose of "Rising Peter", who had been buried under the tree after the last St. Peter's Day. This effigy of St. Peter, rudely carved in wood and clothed in a fantastic fashion was placed in a box and conveyed to the neighbouring house (possibly the Inn) where it was exposed to view and kept there until the following Saturday, when another procession formed and St. Peter was reinterred. This was called "burying Peter". On the evening of the first day of the feast, young men went through the village with large baskets for the purpose of collecting tarts and cheese cakes and eggs for mulled ale, all being consumed at the above ceremonies. Afterwards – dancing, sports, and suppers took place in the village every day while the feast lasted.
Виддингтон
Виддингтонның шағын қауымы еншінің солтүстігінде жатыр. Виддингтон тарихи тұрғыдан Кіші Оусберн ежелгі приходының бір бөлігі болған. 1866 жылы ол жеке азаматтық приходқа айналды. 1988 жылы бұл приход Нун Монктон азаматтық приходының құрамына енді.
The small community of Widdington lies in the north of the parish. Widdington was historically a township in the ancient parish of Little Ouseburn. It became a separate civil parish in 1866. In 1988 the parish was absorbed into the civil parish of Nun Monkton.
Монктон монахинясы бүгінгі күні
Нун Монктон 1934 жылы ауылдық меншік ауылы болуын тоқтатты, осы кезде ауылдың иелік үйлері сатылды. Бүгінгі күні шамамен 250 тұрғыны бар, бұл 1890 жылдардағы шамамен 350 тұрғыннан кем, және олардың көп бөлігі Йорк, Харрогейт және Лидс қалаларына күнделікті сапарлайтын жұмыскерлер мен зейнеткерлерден тұрады. Ауылдағы соңғы дүкен 1986 жылы жабылды. Алайда, ауылдың жасыл алаңы әлі де сиырлар мен басқа да жануарлардың жайылымдық жері болып табылады және Йоркширдегі жұмыс істеп тұрған соңғы алаңдардың бірі. Элис Хоторн паби 1840 жылдары Донкастер кубогы мен Королева вазасын жеңіп алған жылқының құрметіне аталған, бұрын The Blue Bell Inn деп аталған. "Алиса" 220 жылдық тарихтан кейін 2007 жылы жабылды, бірақ 2009 жылдың қыркүйегінде жаңа басқарумен қайта ашылды. Кейіннен ол 2013 жылдың жазында жаңа басқарумен жабылып, қайта ашылды. Йоркшир Heart Vineyard and Brewery 2000 жылы Нун Монктонда құрылды және Халықаралық шарап сынағында Cellar Door of the Year сыйлығында алтын медаль жеңіп алды.
Nun Monkton ceased to be an estate village in 1934 when the estate houses of the village were sold off. The population today, of around 250, is well below its high point of about 350 in the 1890s and consists largely of commuters travelling daily to York, Harrogate and Leeds and retired people. The last shop in the village closed in 1986. The village green, however, continues to be grazed by cows and other animals and is one of the last working greens in Yorkshire. The Alice Hawthorn public house was named after the 1840s equine winner of the Doncaster Cup and Queen's Vase and was formerly The Blue Bell Inn. The Alice closed in 2007 after 220 years, but reopened after refurbishment under new management in September 2009. It has since closed and reopened under new management in summer 2013. The Yorkshire Heart Vineyard and Brewery was founded in Nun Monkton in 2000 and won a gold medal in the International Wine Challenge Cellar Door of the Year awards.
Нун Монктон қоры бастауыш мектебі
Нун Монктон ауылында кем дегенде 18 ғасырдың басынан бері мектеп болған, Дороти Уилсон қоры Йорк қаласында ауылдағы ұлдар мен қыздарға білім беру мақсатында құрылған. Қазіргі мектеп ғимараты 1905 жылы салынды және бұрынғы мектептің ойын алаңында орналасқан. Басқа ауылдар бастауыш мектептерін жоғалтып жатқан кезде, Нун Монктон қауымдастығы 1990 жылдары мектебін сақтап қалу үшін күшпен күресті. Қазіргі таңда мектептің негіздік мәртебесі бар.
There has been a school in Nun Monkton at least since the early 18th century when the Dorothy Wilson Trust was set up in York to endow education for both boys and girls in the village. The current school building dates from 1905 and was built on the playground of the earlier school. While other villages were losing their primary schools the Nun Monkton community fought hard in the 1990s to preserve its school. The school currently has Foundation status.
Май бағанасы
Нан Монктон ауылында кем дегенде 1790 жылдан бері май бағанасы болған. 1871 жылы сол кездегі ауылдың иесі Исаак Краухолл норвегиялық қарағайдан май бағанасын орнатқан. Май бағанасын сақтау үшін үздіксіз күтім қажет, сондықтан 1920 жылдары бағана қысқартылып, қайта орнатылды. 1975 жылы британдық армия да осындай жұмыс жасады. Бірақ 2004 жылдың наурыз айында Исаак Краухоллдың 78 фут (24 м) биіктігіндегі, жасыл-ақ жолақты май бағанасы қатты желде сынды да құлап кетті. Қазір ауыл бұл май бағананы 88 фут (27 м) биіктігіндегі бағанамен алмастырды, ол Англиядағы ең биік бағана деп есептеледі, алайда бұрынғысына қарағанда екі бөліктен құралған.
Nun Monkton has had a maypole at least since the 1790s. A Norwegian pine maypole was erected in 1871 by the village squire of the time, Isaac Crawhall. Constant work is needed to preserve a maypole and in the 1920s the pole had to be shortened and re erected. A similar operation was carried out by the British Army in 1975. But in March 2004, Isaac Crawhall's 78 feet (24 m) green and white striped maypole finally snapped and fell down in a gale. The village has now replaced the maypole with an 88 feet (27 m) pole, reportedly the tallest in England, though unlike its predecessor it is a two piece construction.