Кіріспе

155 мм-лік зеңбірек тасымалдағыш M12 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әзірленген АҚШ-тың өзі жүретін артиллериялық құралы. Ол француздық 155 мм GPF далалық зеңбірегінен алынған 155 мм зеңбірекпен жабдықталған.

Даму

M12 идеясы алғаш рет 1941 жылы ұсынылды, ал T6 GMC прототипі 1942 жылдың басында жасалып, сынақтан өтті. Әскери жер күштері бастапқыда бұл конструкцияны қажетсіз деп санады, бірақ Артиллерия кеңесі Артиллерия департаментінің 50 дана сұрауын қолдағаннан кейін, 100 данаға рұқсат беріліп, 1943 жылдың наурызына дейін салынды. Бұл көліктер алғашқыда оқу мақсатында пайдаланылды. Сақтау орнының шектеулі болуына байланысты, көлікте тек 10 дана 155 мм снаряд және оқ зарядтарын тасымалдауға болады. Артында бульдозер пышағына ұқсас жер қашау құрылғысы орнатылып, зеңбілік күшті жұтады. Осы конструкция (артында ашық түрде орнатылған үлкен зеңбірек, қашаумен) көп жылдар бойы басқа да ауыр өзі жүретін артиллериялар үшін үлгі болып табылды.

M30 жүк тасымалдаушы

М12-дегі оқ-дәрінің мөлшері шектеулі болғандықтан, сол шассидің негізінде, қалған қарулы құрамды, батареялық жабдықтарды және оқ-дәріні тасымалдау үшін M30 жүк көлігі ретінде көмекші машина жасалды. M12-нің зеңбірегі мен кері соққы қағылымынан басқа барлық жағынан M12-ге ұқсас, ол 155 мм калибрлі 40 оқ-дәрі тасымалдай алатын және .50 калибрлі (12,7 мм) M2 Браунинг пулеметімен қаруланған болатын.

Қолдану

1943 жылы көліктер оқу үшін немесе сақтауға қойылды. 1944 жылдың ақпаннан мамырға дейін, Францияға басып кіруге дейін, 74 М12 машинасы теңіз арқылы жауынгерлік операцияларға дайындалу үшін күрделі жөндеуден өтті. Америкалық операторлар оның қуатты қаруына байланысты оны "Кинг Конг" деп атады. 1945 жылы Еуропада M12 машинасы M40 Gun Motor Carriage машинасымен толықтырылды, ол соғыстың соңында M4A3 Sherman шассиіне орнатылған 155 мм M1 зеңбірегімен жасалған, ол 155 мм M1918 зеңбірегінің ізбасары болды. Соғыстан кейін M12 қызметтен алынып, оның орнына M40 машинасы қойылды.

Құрамында қалған көлік

Тек бір ғана M12 GMC сақталды, ол Оклахома штатындағы Форт-Силл мұражайында қойылған. Бұрын ол АҚШ-тың Мэриленд штатындағы Абердин қаласындағы АҚШ Армиясының қару-жарақ мұражайында сақтаулы болған, кейін 2010 жылдың қараша айында Форт-Силлге ауыстырылды.