Америкалық трубашы және композитор: Теренс Бланшардың өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық трубашы және композитор

Теренс Оливер Бланшард (13 наурыз 1962 жылы туған) – американдық трубашы, пианист және композитор. Джаз музыканты, сонымен қатар киноға және операға музыка жазады. Ол 1982 жылы Лайонел Хэмптон оркестрінің, содан кейін The Jazz Messengers тобының мүшесі ретінде карьерасын бастады. Ол қырықтан астам фильмге музыка жазды және елуден астам фильмде орындады. Режиссер Спайк Лимен жиі бірлесіп жұмыс істейді, Лидің "BlacKkKlansman" (2018) және "Da 5 Bloods" (2020) фильмдеріне музыка жазғаны үшін екі рет "Оскар" сыйлығына ұсынылды. Ол он төрт номинациядан бес рет "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. 2000 жылдан 2011 жылға дейін Бланшард Телоний Монк джаз институтының көркемдік директоры қызметін атқарды. 2011 жылы Майами университетінің Генри Манчини институтының көркемдік директоры болып тағайындалды, ал 2015 жылы Беркли музыка колледжінде джаз композициясы бойынша қонақ ғалым болды. 2019 жылы Калифорния университеті Лос-Анджелесте (UCLA) Бланшардты джаз зерттеулері кафедрасының профессоры етіп тағайындады, ол 2023 жылға дейін осы қызметте болды. Нью-Йорктегі Метрополитен Операсы 2021–2022 жылғы маусымда Бланшардтың "Fire Shut Up in My Bones" операсын қойды, бұл ұйым тарихында афроамерикалық композитордың алғашқы операсы болды.

Ерте өмір

Бланшар Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласында Вильгельмина мен Джозеф Оливер Бланшардың жалғыз баласы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі сақтандыру компаниясының менеджері және қатар опера әншісі болған. Бланшар бес жасында фортепианода ойнауды бастады, ал сегіз жасында Альвин Алкорнның ойнағанын естігеннен кейін трубада ойнай бастады. Ол балалық шағының досы Уинтон Марсалиспен және досы Бранфорд Марсалиспен бірге жазғы музыка лагерьлерінде трубада ойнады. Ол Сент-Огастин орта мектебінде, Джон Ф. Кеннеди орта мектебінде және Нью-Орлеан шығармашылық өнер орталығында оқыды; соңғысында ол композициядан сабақ берген Роджер Дикерсоннан және Бланшардың фортепианошы болғанын қалаған Эллис Марсалисден білім алды. 1980 жылдан 1982 жылға дейін ол Ратгерс университетінде джаз саксофонисі Пол Джеффри мен трубашы Билл Филдерден сабақ алды.

Мансап

Джазды оқып жүріп, Бланшар Лайонел Хэмптон оркестрімен гастрольдік сапарларға шықты. 1982 жылы Уинтон Марсалис Бланшарды Арт Блэкидің Jazz Messengers тобында оның орнын басатын музыкант ретінде ұсынды. Бланшар 1986 жылға дейін топтың музыкалық жетекшісі болды. Ол Блэки, Дональд Харрисон және Малгрю Миллермен бірге 1984 жылдан 1988 жылға дейін бес альбом жазды. 1986 жылы Дональд Харрисонмен бірге Арт Блэкиден шығып, «Теренс Бланшард/Дональд Харрисон Квинтеті» квинтетін құрды және CBS Records компаниясымен келісімшарт жасады. 1990 жылы Jazz Messengers тобынан шығып, жеке мансапты бастады. 1990-жылдары, ауыздық құрылысын (эмбушюр) өзгертуден кейін, Бланшар Columbia Records үшін өзінің тұңғыш альбомын жазды, ол Billboard Jazz тізімінде 3-орынға ие болды. Спайк Ли фильмдерінің саундтректерінде орындағаннан кейін, соның ішінде «Do the Right Thing» (1989) және «Mo' Better Blues» (1990), Ли Бланшардың өзінің фильмдеріне музыка жазуын қалады, бастапқыда «Jungle Fever» (1991) фильмінен бастап. Бланшар Спайк Лидің көптеген фильмдеріне музыка жазды, соның ішінде «Malcolm X» (1992), «Clockers» (1995), «Summer of Sam» (1999), «25th Hour» (2002), «Inside Man» (2006), «BlacKkKlansman» (2018) және «Da 5 Bloods» (2020). Бланшар Спайк Лидің «Харрикан Катрина» тақырыбындағы төрт сағаттық HBO деректі фильміне музыка жазды. Бланшар анасымен бірге камера алдында үйі қираған жерге қайту жолын бөлісті. Ол сондай-ақ 2007 жылы «Құдайдың еркі туралы әңгіме (Катринаға реквием)» атты альбом шығарды, онда ол деректі фильмде пайдаланылған кейбір музыкалық шығармаларды қайта жазды, сондай-ақ өзінің тобымен бірге жаңа шығармалар жасады, көрермендерге «Харрикан Катринадан» зардап шеккендерге көңіл жасытуға мүмкіндік берді. Бланшар басқа да режиссерлерге, соның ішінде Джина Принс-Байтвудқа, Рон Шелтонға және Каси Леммонсқа да музыка жазды. Entertainment Weekly Бланшарды «киноға жаз композициясының жалпы жандануының орталық тұлғасы» деп жариялады. 1994 жылы DownBeat журналына берген сұхбатында Бланшар: «Фильмге музыка жазу қызықты, бірақ джаз музыканты болуға, клубта ойнауға, концертте ойнауға теңесе алмайды» деді. Ол Columbia, Sony Classical және Blue Note Records үшін бірнеше марапатталған альбомдарды жазды, соның ішінде «In My Solitude: The Billie Holiday Songbook» (1994), «Romantic Defiance» (1995), «The Heart Speaks» (1996), «Wandering Moon» (2000), «Let's Get Lost» (2001) және «Flow» (2005), оны пианист Герби Хэнкок өндірді және екі «Грэмми» сыйлығына ұсынылды. Бланшардың 2001 жылғы «Let's Get Lost» альбомында Джимми МакХью жазған классикалық әндердің аранжировкалары болды және оны әншілер Диана Кралл, Джейн Монхайт, Дианна Ривз және Кассандра Уилсонмен бірге оның квинтеті орындады. 2005 жылы Бланшар Маккой Тайнердің «Illuminations» альбомына қатысқаны үшін «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған ансамбльдің құрамында болды, бұл сыйлықты Тайнер, Гэри Бартц, Кристиан Макбрайд және Льюис Нэшпен бөлісті. Бланшар тәуелсіз музыканттардың мансабын қолдау үшін 5-ші жыл сайынғы Independent Music Awards байқауының төрешісі болды. Диснейдің 2009 жылғы «Принцесса мен жабақ» фильмінде Бланшар аллигатор Луидің барлық трубалық бөліктерін орындады. Ол сондай-ақ өзен қайығы тобындағы оркестр жетекшісі Эрлдің рөлін де білдірді. Сонымен қатар, Бланшар «Принцесса мен жабақтан» шабыттанған «Tiana's Bayou Adventure» аттракционына музыка жазды. Бланшардың «От менің сүйектерімде тынышталсын» операсы Каси Леммонс либреттосымен 2019 жылы Сент-Луис опера театрында дүниежүзілік премьерасын өткізді, ал 2021 жылдың 27 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында премьерасы болды, бұл компанияның 2021–22 маусымын ашты. Бұл компанияның 138 жылдық тарихында қара нәсілді композитордың тұңғыш операсы.

While studying jazz, Blanchard began touring with the Lionel Hampton Orchestra. In 1982, Wynton Marsalis recommended Blanchard as his replacement in Art Blakey's Jazz Messengers. Blanchard was the band's music director until 1986. He played alongside Blakey, Donald Harrison, and Mulgrew Miller, recording five albums from 1984 to 1988. He and Donald Harrison left Art Blakey in 1986 to form their quintet 'The Terence Blanchard/Donald Harrison Quintet' and signed with CBS Records. He left the Jazz Messengers in 1990 to pursue a solo career. In the 1990s, after an embouchure change, Blanchard recorded his self titled debut for Columbia Records which reached No. 3 on the Billboard Jazz chart. After performing on soundtracks for Spike Lee movies, including Do the Right Thing (1989) and Mo' Better Blues (1990), Lee wanted Blanchard to compose the scores for his films beginning with Jungle Fever (1991). Blanchard has written the score for most of Spike Lee's films since, including Malcolm X (1992), Clockers (1995), Summer of Sam (1999), 25th Hour (2002), Inside Man (2006), BlacKkKlansman (2018), and Da 5 Bloods (2020). Blanchard composed the score for Spike Lee's four hour Hurricane Katrina documentary for HBO entitled When the Levees Broke: A Requiem in Four Acts (2006). Blanchard appeared in front of the camera with his mother to share their journey back to find her home destroyed. He also created a 2007 album titled A Tale of God's Will (A Requiem for Katrina) in which he recreated some pieces used in the documentary, as well as creating more pieces along with his band, to provide audiences with the opportunity to sympathize with those who had been affected by Hurricane Katrina. Blanchard has also composed for other directors, including Gina Prince Bythewood, Ron Shelton, and Kasi Lemmons. Entertainment Weekly proclaimed Blanchard "central to a general resurgence of jazz composition for film." In a 1994 interview for DownBeat, Blanchard said: "Writing for film is fun, but nothing can beat being a jazz musician, playing a club, playing a concert". He has recorded several award winning albums for Columbia, Sony Classical and Blue Note Records, including In My Solitude: The Billie Holiday Songbook (1994), Romantic Defiance (1995), The Heart Speaks (1996), Wandering Moon (2000), Let's Get Lost (2001) and Flow (2005), which was produced by pianist Herbie Hancock and received two Grammy Award nominations. Blanchard's 2001 album Let's Get Lost featured arrangements of classic songs written by Jimmy McHugh and performed by his quintet with vocalists Diana Krall, Jane Monheit, Dianne Reeves, and Cassandra Wilson. In 2005, Blanchard was part of the ensemble that won a Grammy Award for Best Jazz Instrumental Album for his participation on McCoy Tyner's Illuminations, an award he shared with Tyner, Gary Bartz, Christian McBride and Lewis Nash. Blanchard was a judge for the 5th annual Independent Music Awards to support independent artists' careers. In Disney's 2009 film The Princess and the Frog, Blanchard played all of the alligator Louis' trumpet parts. He also voiced the role of Earl the bandleader in the riverboat band. In addition, Blanchard provided music for the theme park attraction Tiana's Bayou Adventure, which is inspired by The Princess and the Frog. Blanchard's opera Fire Shut Up in My Bones with a libretto by Kasi Lemmons had its world premiere at Opera Theatre of St. Louis in 2019, and, on September 27, 2021, had its premiere at the Metropolitan Opera in New York City, opening the company's 2021–22 season. It is the first opera by a black composer in the entire 138 year history of the company.

Жазу білімі

2002 жылдың желтоқсан айында Scarecrow Press Антони Магро жазған Бланшардың ресми өмірбаяны – «Contemporary Cat: Terence Blanchard with Special Guests» кітабын жариялады.

Герби Хэнкок джаз институты

2000 жылдың күзінде Теренс Бланшард Калифорния университеті Лос-Анджелестегі Герби Хэнкок джаз институтының (бұрынғы Телониус Монк джаз институты) көркемдік директоры болып тағайындалды. Герби Хэнкок төрағалық қызметін атқарады; Уэйн Шортер, Кларк Терри және Джимми Хит – қамқорлық кеңесінің мүшелері болды. Консерватория шектеулі сандағы студенттерге (әр екі жыл сайын ең көп сегіз студентке) ақысыз, екі жылдық магистратура бағдарламасын ұсынады. Көркемдік директор ретінде Бланшард студенттермен көркемдік даму, аранжировка, композиция және мансаптық бағдар беру салаларында жұмыс істейді. Ол сонымен қатар бағдарламамен байланысты шеберлік сабақтарына және қоғамдық жұмыстарға қатысады. "Джаз қауымына қызмет етуге деген ниетімнен, осы институтқа қатысуға ынтақтадым. Шындығында, мен әрдайым егер музыкант болмасам, мұғалім болғым келетінін айтатынмын. Сондықтан осындай ашық және қолжетімді ортаны қалыптастыратын ерекше бағдарламаның бір бөлігі болғаныма қуандым."

Басқа жұмыстар

2007 жылы Монтерей джаз фестивалі Бланшарды «тұрақты суретші» деп тағайындап, оны «өзінің буынындағы ең көркем жетілген және жаңашыл суретшілердің бірі және джаз білімінің адал жақтасы» деп сипаттады. Монтерей джаз фестивалінің 50 жылдығына арналған Бланшардың қатысуымен құрылған ансамбль 2008 жылдың 8 қаңтарынан 16 наурызына дейін 54 күндік, 10 апталық АҚШ турнесін жасады. Ансамбль құрамында саксофоншы Джеймс Муди, пианист Бенни Грин, басист Деррик Ходж және барабаншы Кендрик Скотт болды. Сондай-ақ, арнайы ансамбльде джаз әншісі Нненна Фрилон да өнер көрсетті. 2007 жылдың желтоқсан айында Теренс Бланшард квинтеті Спайк Ли мен Теренс Бланшардтың фильмдеріне жазылған музыканы оркестрмен және әншілер Ди Ди Бриджуотер, Курт Эллинг және Рауль Мидонмен бірге Вашингтондағы Джон Ф. Кеннеди өнер орталығында орындады. 2008 жылдың қарашасында ол BBC Radio 3 арнасындағы «Private Passions» атты музыкалық біографиялық бағдарламасының қонағы болды. 2008 жылдың 10 ақпанында Бланшар «Құдайдың еркі туралы әңгіме» (Катринаға реквием) альбомы үшін «Үздік ірі джаз ансамблі альбомы» номинациясында өзінің алғашқы «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Оның тағы екі «Грэмми» сыйлығы Арт Блейки (1984) және МакКой Тайнер (2004) үшін болды. Бланшар Стивен Адли Гиргистің «The Motherfucker With the Hat» атты бродвейлік пьесасына музыка жазды, пьеса 2011 жылдың 11 сәуірінде Джеральд Шоенфельд театрында көрсетілді. Көрсетілім «сүйіспеншілік, адалдық және керексіз киім туралы қарқынды ауызша тартыс» деп сипатталады. 2012 жылдың 20 қаңтарында «Қызыл құйрықтар» фильмі АҚШ бойынша кеңінен көрсетілді. Бланшар фильмнің түпкілікті музыкасын жазды, бұл атқарушы продюсер Джордж Лукаспен жұмыс істеген алғашқы тәжірибесі болды. Ол 2012 жылы «Жұмбақ есімді трамвай» бродвейлік қойылымына қосымша музыка жазды. 2013 жылдың 28 мамырында «Magnetic» альбомын Blue Note Records лейблы арқылы шығарды. Бланшардың жаңа тобы The E Collective-пен бірге жарық көрген «Breathless» альбомы 2015 жылдың 26 мамырында Blue Note Records арқылы шықты. Альбомға Maroon 5 тобының PJ Мортон үш тректе қатысты, ал Теренстің ұлы JRei Oliver сөздік бөлімдерді оқыды. Негізгі топ құрамында Фабиан Алмазан (клавишалар), Чарльз Альтура (гитара), Дональд Рамзи (бас) және Оскар Ситон (добыл) болды. Cuepoint веб-сайтында жарияланған Medium платформасында Бланшардың «Үш сөзді баса көрсету үшін музыканы қолдану: Мен тыныс ала алмаймын» атты эссесі жарияланды, онда Бланшар Эрик Гарнердің қазасына деген наразылығын және одан кейін пайда болған «Мен тыныс ала алмаймын» науқанының E Collective тобының альбом үшін жазған әндеріне қалай әсер еткенін баяндады. 2019 жылдың 9 қарашасында Бланшар Лас-Вегаста, Невада штатында Леди Гаганың «Jazz and Piano» шоуында арнайы қонақ ретінде өнер көрсетті.

In 2007, the Monterey Jazz Festival named Blanchard Artist In Residence, citing him as "one his generation’s most artistically mature and innovative artists and a committed supporter of jazz education." The Monterey Jazz Festival 50th Anniversary Band featuring Blanchard on trumpet made a 54 date, 10 week tour of the United States from January 8, 2008, to March 16, 2008. Rounding out the band were saxophonist James Moody, pianist Benny Green, bassist Derrick Hodge and drummer Kendrick Scott. The special ensemble also featured jazz singer Nnenna Freelon. In December 2007, the Terence Blanchard Quintet performed the movie music of Spike Lee and Terence Blanchard with an orchestra and singers Dee Dee Bridgewater, Kurt Elling, and Raul Midón at the John F. Kennedy Center for the Performing Arts in Washington, D. C.

In November 2008, he was a guest on Private Passions, the biographical music discussion programme on BBC Radio 3. On February 10, 2008, Blanchard won his first Grammy Award as a bandleader for A Tale of God's Will (A Requiem for Katrina) in the category of Best Large Jazz Ensemble Album. His two other Grammy Awards were as a sideman for Art Blakey (1984) and McCoy Tyner (2004). Blanchard composed original music for Stephen Adly Guirgis's Broadway play The Motherfucker With the Hat, which premiered at the Gerald Schoenfeld Theatre on April 11, 2011. The show is described as "a high octane verbal cage match about love, fidelity and misplaced haberdashery." On January 20, 2012, the film Red Tails was released nationwide in the United States. Blanchard served as the composer of the original score, marking the first time he has worked with executive producer George Lucas. He composed incidental music for the 2012 Broadway revival of A Streetcar Named Desire. He released Magnetic May 28, 2013, on Blue Note Records. Blanchard's album, Breathless, with his new band, The E Collective, was released by Blue Note Records on May 26, 2015. Featuring Maroon 5's PJ Morton on three cuts, and JRei Oliver, Terence's son, on spoken word, the core band consists of Fabian Almazan on keyboards, Charles Altura on guitar, Donald Ramsey on bass, and Oscar Seaton on drums. Cuepoint, on the web publishing site, Medium, published Blanchard's essay, "Using Music to Underscore Three Words: I Can't Breathe" which details Blanchard's revulsion by the death of Eric Garner and how the subsequent "I Can't Breathe" campaign inspired the series of songs the E Collective created for the album. On November 9, 2019, Blanchard performed alongside Lady Gaga as a special guest during her Jazz and Piano show in Las Vegas, Nevada.

Опералар

2013 жылдың 15 маусымында, Opera Fusion: New Works шеберханасынан кейін Бланшар өзінің алғашқы операсы – «Чемпионды» Сент-Луис опера театрында көрсетті. Бұл опера Пулитцер сыйлығының иегері Майкл Кристофердің либреттосымен Сент-Томас қаласынан шыққан кәсіпқой боксшы Эмиль Гриффиттің өміріне арналған. Басты рөлдерді Деннис Грейвс, Обри Аликок, Роберт Орт және Артур Вудли сомдады. «Чемпиондар» 2023 жылы Метрополитен операсында тұңғыш рет қойылды, сондай-ақ «үздік опералық жазу» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды, ал 2024 жылы Чикаго лирикалық операсының премьерасы өтті. 2019 жылдың 15 маусымында Бланшардың екінші операсы – Каси Леммонстың либреттосымен жазылған «От менің сүйектерімде тұтанады» Сент-Луис опера театрында көрсетілді. Чарльз Блоудың 2014 жылғы осы аттас естеліктеріне негізделген бұл опера би кезеңдерімен толықтырылды және Чарльздың анасы Билли рөлі кеңейтілді. Опера Метрополитен операсының 2021–2022 жылғы маусымын ашты және Чикаго лирикалық операсының 2021–2022 жылғы негізгі опералық маусымын аяқтайды. Бланшар – Метрополитен операсында операсы қойылған алғашқы афроамерикалық композитор.

Фильм

Жыл Атауы Режиссер Ескертулер 1991 Jungle Fever Спайк Ли 1992 Malcolm X* 1994 Sugar Hill* Леон Ичасо 1994 Trial by Jury Хейвуд Гулд 1994 The Inkwell Мэтти Рич 1994 Crooklyn Спайк Ли 1995 Clockers* 1996 Get on the Bus 1997 Eve's Bayou* Каси Леммонс 1997 'Til There Was You Скотт Винант 1997 4 Little Girls Спайк Ли Документалды фильм 1998 Gia Майкл Кристофер 1999 Summer of Sam Спайк Ли 2000 Love & Basketball Джина Принс-Байтвуд 2000 Next Friday Стив Карр 2000 Bamboozled Спайк Ли 2000 Finding Forrester Гас Ван Сент 2001 The Caveman's Valentine* Каси Леммонс 2001 Original Sin* Майкл Кристофер 2001 Glitter Вонди Кертис Холл 2002 Barbershop Тим Стори 2002 Dark Blue Рон Шелтон 2002 25th Hour* Спайк Ли 2002 People I Know* Дэниел Алгрант 2004 She Hate Me* Спайк Ли 2006 Inside Man* 2007 Talk to Me Каси Леммонс 2008 Miracle at St. Anna* Спайк Ли 2008 Cadillac Records Дарнелл Мартин 2009 The Princess and the Frog Джон Мускер Рон Клементс 2010 Bunraku Гай Моше 2010 Just Wright Санаа Хамри 2012 Red Tails* Энтони Хемингуэй 2014 Black or White Майк Байндер 2015 Chi Raq Спайк Ли 2016 The Comedian Тейлор Хэкфорд 2018 BlacKkKlansman* Спайк Ли 2019 Harriet* Каси Леммонс 2020 Da 5 Bloods Спайк Ли 2020 One Night in Miami Реджина Кинг 2022 The Woman King Джина Принс-Байтвуд