Кіріспе

Тайвань сценарисі, режиссері және авторы У Ниен Джен (; 1952 жылдың 5 тамызында туған) – тайваньдық сценарист, режиссер және жазушы. Ол Тайваньдағы ең нәтижелі және беделді сценаристтердің бірі және «Жаңа тайвань киносы» қозғалысының жетекші мүшесі, сонымен қатар бірнеше фильмде актерлік жұмыс істеген. Ол Эдвард Янгтың 2000 жылғы «Иии» фильмінде түскен. У Демократиялық прогрессивтік партияны белсенді түрде қолдайды және партия үшін жарнамалық роликтер түсірген.

Ерте және жеке өмір

1952 жылы Ву көмір шахтер отбасында дүниеге келіп, Jіufen кен қаласында өсті. Ол орта мектепті бітіргеннен кейін әскерге шақырылды, ал 1976 жылы запасқа шыққан соң кітапханада жұмыс істеді, сонымен бірге Фу Джен католик университетінің кешкі бөлімінде бухгалтерлік есеп мамандығы бойынша оқыды. 1975 жылы, әлі де бухгалтерлік мамандық студенті болып оқып жүргенде, ол газеттерге әңгімелер жаза бастады. 1978 жылы алғашқы сценарийін жазғаннан кейін Ву Central Motion Picture Corporation компаниясына шығармашылық жетекші болып кіріп, Хоу Сяо Сян және Эдвард Янг сияқты Тайваньның жаңа толқынының бірнеше көрнекті режиссерлерімен жұмыс істеді. Содан бері Ву 70-тен астам сценарий жазып, олар фильмдерге түсірілді, соның арқасында ол 1980-ші жылдардағы Тайвань киносының жетекші суретшілерінің біріне айналды. Ву сонымен қатар Тайвань киносының ең бағалы сыйлығы – Алтын Атты ең көп рет жеңіп алған рекордты иеленеді, оның ішінде халықаралық аренада танымал Гонконг режиссері Энн Хуэймен бірлесіп түсірген "Кету әні" (1990) фильмі де бар. Оның романдары мен сценарийлері Тайваньның ең көп сатылатын авторларының бірі етіп, оны танымал етті. Қазіргі уақытта Ву өзінің Wu's Productions атты продюсерлік компаниясын басқарады және жарнамалық роликтер мен телебағдарламалар үшін белсенді түрде сценарий жазып, режиссерлік етеді, продюсерлікпен айналысады және түсірілімдерге қатысады. Ол – жарияланған романист, автор, жазушы және Тайвань киносындағы беделді режиссер болып табылатын көп дағдылы суреткер. Вудың ұлы Чен Тинг У да Тайваньда актер және "Көзіңдегі алма" сияқты телешоуларда, сондай-ақ Арвин Ченнің "Ертең де маған сүйіспеншілікпен қарарсың ба?" (2013) фильмінде ойнаған.

Көркем әдебиет

Ву қысқа әңгімелер жазуды Тайбэйдегі Фу Джен католик университетінде бухгалтерлік есеп мамандығы бойынша оқып жүрген кезінде бастаған. Ол өзінің алғашқы қысқа әңгімесін он жеті жасында газетке жариялаған. Кинотанушы Майкл Берриге берген сұхбатында Ву: «Мен сол кезде Тайбэйде жұмыс істеп жүрдім, газеттерде жариялаған әңгімелерімнен алған қосымша ақша менің жалақымнан асып кетті, бұл мені қатты қуантты және жазуды жалғастыруға ынталандырды» деді. Ол тайвандық әдебиетте «Жаңбырды ұстап алу» (抓住一個春天) (Жуажу ижюньцзян) (Zhuazhu yige chuntian) (1977) сияқты танымал және коммерциялық тұрғыдан сәтті әңгімелер жинағымен өзін таныстырды. Вудың басқа да танымал туындылары: «Күннің ерекшелігі» (1988), «Тайвань, шындықты айт» (臺灣念真情) (2002), «Сегіз жасында жеке саяхатта» (八歲一個人去旅行) (2003), «Ол адамдар, сол оқиғалар» (這些人,那些事) (2010) және «Тайвань, шындықты айт» (台灣念真情) (2011). Ву үшін үлгі болып табысқан және тәлімгерлік берген жазушылардың бірі – «Үш аяқты жылқы» әңгімелер жинағының авторы Чэн Чин Вэнь. Ву Чэннің берген тәлімгерлігі туралы былай деді: «Чэн Чин Вэнь мен үшін шын мәнінде үлгі-өнеге болды. Мен әскерден босағанда жиырма жасқа толған едім. Сол кезде жақсы білімі жоқ адамға жұмыс табу өте қиын еді. Кәсіптік білім алу үшін шеберханада оқудың университетте оқудан гөрі көбірек уақыт алатынын білдім, сондықтан соңғысын таңдадым. Мен Чэн Чин Вэнді білетінмін және қандай мамандық таңдау керектігін және қай университеттерге түсу керектігін шешетінде оның кеңесін алдым. Чэн банкте жұмыс істеп, бос уақытында көркем әдебиет жазды. Оның банктегі жұмысы оған және оның отбасына қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті, ал жазу оның жеке қызығушылықтарына сай келді. Ол бір рет маған: «Қаржылық ауыртпалық болмаса ғана, сіз жазуды әдеби шығармашылықтың бір түрі ретінде шынайы түрде ләззат ала аласыз» деді. Бұл мені қатты қоздырды, мен жұмыс табуға көмектесетін мамандыққа түсуді шештім. Бірақ мен бизнеске бармадым, өйткені соңғы курста CMPC-де жұмыс істеп, сценарийлер жазып жүрдім. Дегенмен, мен бітіруші болып шықтым».

Сценарий жазу

Удың әңгіме айту қабілеті мен шынайы диалогтарға бейімділігі Тайвань киностудиясы Central Motion Picture Corporation (CMPC) назарын аударды. Олар оны колледжді бітіріп жатқанда сценарий жазушы және шығармашылық жетекші ретінде жұмысқа алды. 1981 жылы У «Чинь-чи Линнің Сыныптастары» (Tong ban tong xue) (1981) фильмі үшін алғашқы «Алтын жылқы» сыйлығын жеңіп алды. Мансабында ол тағы 5 «Алтын жылқы» – «Ең үздік түпнұсқа сценарий», «Ең үздік бейімделген сценарий» немесе «Ең үздік түпнұсқа фильм әні» сыйлықтарын жеңіп алды: «Лао Мо де ди ер ге чун тянь» (1984) («Ең үздік түпнұсқа сценарий», 1984), «Біз екеуміз» (1987) («Ең үздік бейімделген сценарий», 1987), Кун Хао Ченнің «Гуй хуа сяң» (1987) («Ең үздік түпнұсқа фильм әні», Ян Ченмен бөлісіп алды), Энн Хуидің «Шет елдегі ән» (1990) («Ең үздік түпнұсқа сценарий», 1990) және Тун Ванның «У-ян де шань циу» (1992) («Ең үздік түпнұсқа сценарий», 1992). Сонымен қатар, У 1993 жылғы Азия-Тынық мұхиты кинофестивалінде Тун Ванның тарихи фильмі «У-ян де шань циу» (1992) үшін «Ең үздік сценарий» сыйлығын жеңіп алды. Барлығында, У 90-нан астам көркем фильмнің сценарийін және көптеген теледрамаларды жазды. Ву жазған тағы да бірнеше маңызды сценарийлер (олардың кейбіреулері Тайвань жаңа толқыны немесе Жаңа Тайвань киносы қозғалысының маңызды бөлігі саналады) – Эдвард Янгтың режиссерлік дебюті «Сол күні, жағажайда» (1983), Хоу Сяо Хсиеннің «Құбыршық шебер» (1993), «Қайғылы қала» (1989) және «Желдегі шаң» (1986) фильмдері, сондай-ақ Энн Хуидің «Шет елдегі ән» (1990) және «Менің американдық немерем» (1990) фильмдері, және Тайваньның табысты фильмдері «Ескі Моның екінші көктемі» (1984) және «Салқын мұз гүлі» (1989). Ву Хуан Чунминнің әңгімелері негізінде түсірілген Тайвань жаңа толқынының «Сэндвич-адам» (1983) атты топтамалық фильмінің барлық қысқаметражды бөлімдеріне де сценарий жазды, ал оның сегменттерін Хоу Сяо Хсиен, Цэн Чуан Хсян және Ван Рен режиссерлік етті.

Режиссерлік фильмдері

Ву өзінің режиссерлік дебютын 1994 жылы өзі жазған "А Borrowed Life" фильмімен жасады. Бұл фильм Вудың жапондық білім алған, еңбекқор көмірші әкесіне арналған. Фильм Италиядағы Торино кинофестивалінде Гран-при (үздік фильм үшін Торино қаласының сыйлығы – халықаралық көркем фильмдер конкурсы), 1995 жылғы Сингапур халықаралық кинофестивалінде FIPRESCI/NETPAC сыйлығы, күміс Александр сыйлығы және 1994 жылғы Грекиядағы Салоники кинофестивалінде FIPRESCI сыйлығын (Халықаралық кино сыншылар федерациясы сыйлығы) жеңіп алды. Сондай-ақ фильм 1994 жылғы Алтын Ат кинофестивалінде "Жолғап жүрген ән" әні үшін ең үздік түпнұсқа фильм әні сыйлығын (Тсай Ченнан (композитор/орындаушы) және Чен Че Ченг (композитор) үшін) жеңіп алды, және "үздік фильм", "үздік актер" (Тсай Ченнан), "үздік түпнұсқа сценарий" (Ву Ньен Жен) және "үздік дыбыс эффектілері" (Ту Дуу Чжи) номинацияларында көрсетілді. 1996 жылы Ву өзінің екінші фильмі "Будда Американы жарылқады" (太平天國, Taiping Tianguo, 1996) сценарийін жазып, режиссерлік етті. Бұл 1960 жылдардағы саяси сатиралық фильм, сонымен қатар 1996 жылғы Венеция кинофестивалінде беделді Алтын Арыстан сыйлығына үміткер болды. 2011 жылы Ву тайвандық 10+10 (2011) антологиялық фильмінде Юнг Фенг Лидің басты рөлде ойнаған "Мәңгілік азық-түлік дүкені" атты қысқаметражды фильмді түсірді.

Актерлік өнер

Режиссерлік және сценарийлік жұмыстарынан басқа, Ву кейде фильмдерде эпизодтық рөлдерде де пайда болады. Алайда, оның нағыз актерлық таланты бірнеше сыра мен тағам өнімдерінің жарнамаларында түскеннен кейін ғана ашылды. Ол Эдвард Янның «Иии» (2000) фильмінде басты рөлді («НЖ») ойнады, бұл фильм сыншылардың жоғары бағасын алды және бірнеше халықаралық сыйлықтарға ие болды (оның ішінде Канн кинофестивалінде Ян үшін «Үздік режиссер» сыйлығы). Ву бұрын да Янмен бірлесіп жұмыс істеген. Ол Янның «Тайбэй тарихы» (1985) (такси жүргізушісі рөлінде) және «Маджонг» (1996) (қара костюмдегі гангстер рөлінде) фильмдерінде актер болған. Сонымен қатар, Ву Янның режиссерлік дебюті – «Жағадағы сол күн» (1983) фильмінің сценарийін жазған. Ву Хоу Сяо Сяньнің «Нил қызы» (1987) және «Қайғылы қала» (1989) фильмдерінде де актер ретінде ойнады. 2014 жылы Ву «Көкбарыс патшасы» фильмінде түсті, ал 2013 жылы «Зона про сайт» фильмінде «Мастер ақымақ өлім» кейіпкерін сомдады, бұл фильм Тайваньның ең табысты отандық фильмдерінің қатарында тоғызыншы орынды иеленеді. 2013 жылы Ву Чьен Ю Ю-дың 2013 жылы түсірілген (бірақ 2016 жылы көрсетілген) «Өмір молесі» гангстерлік фильмінде Хо Чэн Чидің ересек гангстер рөлін ойнады. 2009 жылы Ву Тайвань телесериалы «Бақыт пен махаббат жылы» (2009-2010 жж.) сериалында Чэнь Тин Хо рөлінде ойнады. Ву Хуай ен Ченнің «Арал этюді» (2006) фильмінде тур автобусының жүргізушісі рөлін де сомдады. 2000 жылы, «Иии» фильмінде түскен жылдың өзінде, Ву Чих Ю Хунның «Таза апаттар» (2000) фильмінде де ойнады. Ву сонымен қатар «Будда Американы құттықтасын» (1996) фильмінде актер ретінде ойнады, оның сценарийін өзі жазып, режиссерлік етті, сондай-ақ 1980-ші жылдардағы Тайвань жаңа толқынының бірнеше фильмінде түсті, оның ішінде Кун Хао Ченнің «Менің сүйікті маусымым» (1985) және «Көктемнен тыс» (1984) фильмдері, сондай-ақ Ко И Чжэннің «Мен Мэриді жақсы көремін» (1984) фильмі бар.

Сценарийлер

Құшақ шебері (реж. Хоу Сяо Хсян, 1993)
Шет елдегі ән (реж. Энн Хуэй, 1990)
Менің американдық немерем (реж. Энн Хуэй, 1990)
Қайғылы қала (реж. Хоу Сяо Хсян, 1989)
Желдегі шаң (реж. Хоу Сяо Хсян, 1986)
Сол күні жағажайда (реж. Эдвард Янг, 1983)
Сандуич сатушы (реж. Хоу Сяо Хсян, Цэн Чуан Сяң және Ван Рен, 1983)

Актер

Бақыт пен махаббат жылы (Телесериал, Түрлі режиссерлер, 2009)
И И (Режиссер: Эдвард Янг, 2000)
Маджонг (Режиссер: Эдвард Янг, 1996)
Қайғылы қала (Режиссер: Хоу Сяо Сянь, 1989)
Нил қызы (Режиссер: Хоу Сяо Сянь, 1987)
Тайбэй тарихы (Режиссер: Эдвард Янг, 1985)