Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Cymmrodorion құрметті қоғамы (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion), көбінесе жай ғана Cymmrodorion деп аталады, – Лондондағы Уэльстің ғылыми қоғамы, мүшелігі барлығына ашық. Ол алғаш рет 1751 жылы әлеуметтік, мәдени, әдеби және қайырымдылық ұйым ретінде құрылған. 1787 мен 1820 жылдар аралығында және қайтадан 1843 пен 1873 жылдар аралығында қызметі тоқтатылған. Екінші және үшінші құрылған кезеңдерінде оның қызығушылықтары көбінесе мәдени және ежелгі нәрселерге байланысты болды. Қазіргі қоғам 1751 жылы құрылған қоғамның жалғасы екенін мәлімдейді, бірақ үш тікелей іріктеліп құрылған қоғамның мінезі мен мақсаттары шамалы өзгеше болған. Қоғамның орталығы әлі де Лондонда, бірақ қазір оның мүшелерінің үштен екісі Уэльстен.
The Honourable Society of Cymmrodorion (Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion), often called simply the Cymmrodorion, is a London based Welsh learned society, with membership open to all. It was first established in 1751 as a social, cultural, literary and philanthropic institution. It fell into abeyance between 1787 and 1820, and again between 1843 and 1873. In its second and third incarnations its interests have been predominantly cultural and antiquarian. The present society claims continuity from that founded in 1751, although the three successive societies have in fact been slightly different in character and aims. The society continues to be based in London, but now draws two thirds of its membership from Wales.
Бірінші қоғам, 17511787
Қоғам 1751 жылы Льюис және Ричард Моррис ағайындар құрды, олар Англси аралының тумалары еді. Льюис Моррис жасаған атау cyn frodorion («ең ерте туғандар») деген мағынаны білдірді, бұл уэльстіктердің ежелгі британдықтардың мұрагерлері ретіндегі орнына сілтеме жасады. Жаңа қоғамды құруға бірнеше фактор себеп болды. Олардың бірі – Льюис Морристің Корольдік қоғамға мүше болып сайланбағанына деген көңілінің қалғандығы болуы мүмкін. Бірақ одан да маңыздысы – 1716 жылы тағы бір лондондық уэльс қоғамы, Ежелгі Британиялықтардың Құрметті және адал қоғамының басқаруымен құрылған Уэльс қайырымдылық мектебін қолдау ниеті болды. 1740 жылдарға қарай Ежелгі Британиялықтар тоқырап қалған еді, ал жаңа Cymmrodorion қоғамы олардың күш-жігерін толықтыру мақсатымен құрылды. Сонымен қатар, бұл Лондондағы мұқтаж уэльстіктерге көмек көрсету үшін қаражат жинауды да қамтыды. Дегенмен, Қоғамның басты мақсаты Лондондағы уэльстіктер үшін әлеуметтік белсенділіктің орталығы болу және (Уэльстің танылған саяси немесе мәдени «астанасы» болмаған жағдайда) уэльс мәдениетінің орталығы болуы керек еді. Әр айдың бірінші сәрсенбісінде тұрақты кездесулер өткізіліп, әртүрлі әдеби және ғылыми тақырыптар бойынша баяндамалар оқылды. Ричард Моррис қоғамның алғашқы Лливыд («Президенті») болды. Ол 1779 жылы қайтыс болғаннан кейін, қоғам өз марқұм президентіне арналған ең жақсы элегия үшін күміс медаль сыйлады, бұл жарыс Уэльстің Ұлттық Эстеддфодының алғашқы үлгісі саналды. Сэр Уоткин Льюис Морристің орнын Лливыд ретінде бастырып, 1787 жылы алғашқы қоғам тарағанға дейін қызмет етті. Қоғамда Penllywydd («Бас президент») лауазымы да болды. Бұл лауазымды 1775 жылы қайтыс болғанға дейін Корсигедолдан Уильям Вон атқарды, содан кейін Уиностайдан 4-ші баронет Сэр Уоткин Уильямс Винн атқарды. 18 ғасырдың екінші жартысында Уэльс қайырымдылық мектебін Ежелгі Британиялықтар мен Cymmrodorion бірлесіп басқарды. Cymmrodorion қызметкерлері Клеркенвелл Гриндегі мектеп ғимаратын өздерінің кеңселік мекенжайы ретінде пайдаланды, кейде онда кездесулер өткізіп, оның бір бөлмесін кітапхана ретінде пайдаланды. Кітапханада «ежелгі британ тілінде басылған барлық кітаптар» мен қолжазбалар сақталуы тиіс еді. Басқаша айтқанда, ол Уэльстің Ұлттық кітапханасының прототипі ретінде қарастырылды. Қоғамның жылдық жоспарындағы тұрақты және маңызды шара (егерде негізінен Ежелгі Британиялықтар жауапты болса да) – мектепті қолдау үшін қаражат жинау мақсатымен өткізілетін жыл сайынғы Сент-Дэвид күні кешкі асы болды. Cymmrodorion шіркеу заңнамасы бойынша сот ісін қаржыландыруға көмектесті, онда Англсидегі уэльс тілінде сөйлейтін приходтың шіркеу қызметкерлері мен қауым мүшелері уэльс тілінде қызмет ете алмайтын моноглот ағылшын діни қызметкерін өздерінің приходына тағайындауға қарсы шықты. 1766 жылы Бангор епископы Джон Эгертон ескі ағылшын діни қызметкерін, доктор Томас Боулсты Сент-Бьюно, Трефдрейт және Сент-Квифан, Ллангвифан шіркеуіне тағайындады. Арчи соты 1770 жылдың мамыр айында істің дәлелдерін тыңдады, бірақ 1773 жылдың қаңтарына дейін талапкерлердің және жауапкерлердің аргументтерін тыңдамады. Журналдар Уэльстің Ұлттық кітапханасындағы «Welsh Journals Online» жобасы арқылы цифрлық форматқа көшірілуде. Қоғам Лондонда орналасқан, бірақ ол Уэльсте де бірқатар кездесулер өткізеді. Уэльс Ұлттық Эстеддфодында жыл сайын өткізілетін арнаулы лекция, 1975 жылы қайтыс болған ақын, автор және ғалым Сэр Т. Х. Пэрри Уильямстың есімімен аталады.
The Society was founded in 1751 by the brothers Lewis and Richard Morris, natives of Anglesey. The name, coined by Lewis Morris, was a form of the cyn frodorion ("earliest natives"), in reference to the place of the Welsh as heirs to the ancient Britons. Several factors combined to prompt the foundation of the new society. One may have been Lewis Morris's disappointment at his failure to be elected a Fellow of the Royal Society. More important was a desire to support the Welsh Charity School, established in 1716 under the auspices of another London Welsh Society, the Honourable and Loyal Society of Antient Britons. By the 1740s the Antient Britons had become somewhat moribund, and the new Society of Cymmrodorion was intended in part to supplement its efforts. It was also to raise funds to relieve impoverished Welsh people in London. The Society's primary object, however, was to be a hub of social activity for the Welsh in London, and (in the absence of a recognised political or cultural "capital" of Wales) a focus of Welsh culture. Regular meetings were held on the first Wednesday of each month, when papers were read on a variety of literary and learned topics. Richard Morris served as the Society's first Llywydd ("President"). On his death in 1779, the Society offered a silver medal for the best elegy on its late President, a competition which can be seen as a forerunner of the National Eisteddfod of Wales. Sir Watkin Lewes succeeded Morris as Llywydd, and served until the first Society's demise in 1787. The Society had also a Penllywydd ("Chief President"). This office was held by William Vaughan of Corsygedol until shortly before his death in 1775, and then by Sir Watkin Williams Wynn, 4th Baronet, of Wynnstay. In the second half of the 18th century the Welsh Charity School was run jointly by the Antient Britons and the Cymmrodorion. The officers of the Cymmrodorion used the school building on Clerkenwell Green as their business address, sometimes held meetings there, and used one of its rooms as a library. The library was intended to hold a copy "of every Book that hath ever been printed in the antient British language", as well as manuscripts. It was, in other words, regarded as a prototype National Library of Wales. A regular and important activity in the Society's calendar (though primarily the responsibility of the Antient Britons) was the annual Saint David's Day dinner, held to raise funds to support the school. The Cymmrodorion helped to fund a case in ecclesiastical law in which the churchwardens and parishioners of a Welsh speaking benefice in Anglesey challenged the appointment to their benefice of a monoglot English priest who was unable to minister in Welsh. In 1766 John Egerton, Bishop of Bangor, appointed an elderly English priest, Dr Thomas Bowles, to the parish of St Beuno, Trefdraeth and chapelry of St Cwyfan, Llangwyfan. The Court of Arches heard evidence in the case in May 1770 but did not hear the promoters' and respondents' arguments until January 1773. The journals are being digitised by the Welsh Journals Online project at the National Library of Wales. The Society continues to be London based but it also holds a number of meetings in Wales. A special lecture in Welsh is held each year at the National Eisteddfod of Wales, known as the Sir T. H. Parry Williams Memorial Lecture, after the poet, author and academic who died in 1975.
Идеология
Алғашқы қоғамның ұраны "Undeb a Brawdgarwch" ("Бірлік және бауырластық") болды. Кейінгі нұсқаларының өзгеретін рөлдерін көрсете отырып, екінші және үшінші қоғамдардың ұраны "Cared Doeth yr Encilion" ("Даналар ежелгілікке құрмет көрсетсін") деп белгіленді. Қоғам әрқашан айқын түрде діни және саяси бейтараптылықты сақтаған, осы себепті Шотландиядағы ұқсас ұйымдармен Ирландиядағылардан гөрі көбірек ортақ қасиеттері болды.
The first society's motto was "Undeb a Brawdgarwch" ("Unity and Fraternity"). Reflecting the changing roles of the later incarnations, the motto of the second and third societies has been "Cared Doeth yr Encilion" ("Let the Wise Cherish Antiquity"). The Society has always been notably nondenominational and apolitical, which means it has had more in common with its counterparts in Scotland than with those in Ireland.
Мекенжайы
Қоғамның пошталық мекенжайы: 157–63 Грей Инн Роуд, Лондон WC1X 8UE, Лондон Уэльс орталығының ғимараты.
The Society's postal address is 157–63 Gray's Inn Road, London WC1X 8UE, the premises of the London Welsh Centre.
Мәдени сілтемелер
Томас Пеннанттың "Британ зоологиясы" 1766 жылы "Cymmrodorion Society қолдауымен" жарық көрді және "Клеркенвелл Гриндегі британдық қайырымдылық мектебінің қажеттігіне сатылды". Бірақ шындығында, басылымнан пайда түспеді, сондықтан мектеп одан тікелей үлкен пайда көре алмады. Дегенмен, Пеннант жеке өзі 100 фунт стерлинг көмектесті. Роберт Грейвс бұл Қоғам туралы "Барлығына сау бол" (1929) атты автобиографиясында еске алады. Ол 1916 жылғы сәуір айында Батыс майданнан демалыста болғанда Cymmrodorion ұйымдастырған жиынға қатысты, онда Австралияның премьер-министрі В. М. Хьюз және соғыс министрі Дэвид Ллойд Джордж сөз сөйледі. Ллойд Джордж туралы ол: "Оның шешендігіне қатты таң қалдым", - деп жазды.
Thomas Pennant's British Zoology was published in 1766 "under the auspices of the Cymmrodorion Society", and was "sold for the benefit of the British Charity School on Clerkenwell Green". In fact the publication lost money, and so the school derived no direct benefit from it. Pennant did, however, independently give a donation of £100. The Society is mentioned by Robert Graves in his autobiography, Good Bye to All That (1929). He attended a meeting organised by the Cymmrodorion in April 1916, while on leave from the Western Front, to hear W. M. Hughes, then Prime Minister of Australia, and David Lloyd George, then Secretary of State for War, speak. Of Lloyd George he wrote: "The power of his rhetoric amazed me."