Кіріспе

Боливия әскери-теңіз күштері (lang es) – Боливия Қарулы күштерінің бір бөлімі. 2008 жылы Боливия әскери-теңіз күштерінде шамамен 5000 адам қызмет етті. Боливия Тынық мұхиты соғысы мен Бейбітшілік және достық шартынан (1904) кейін теңізге шығу мүмкіндігінен айырылса да, 1963 жылдың қаңтарында Ұлттық қорғаныс министрлігі қарауындағы Өзен және көл күштерін (Fuerza Fluvial y Lacustre) құрды. Ол АҚШ-тан жеткізілген төрт қайықтан және негізінен Боливия армиясынан таңдалған 1800 қызметкерден тұрды. 1966 жылдың қаңтарында Боливия әскери-теңіз күштері Боливия теңіз күштері (Fuerza Naval Boliviana) деп аталып, кейіннен Боливия әскери-теңіз күштері (Armada Boliviana) деп те белгілі болды. 1963 жылы ол қарулы күштердің жекеленген тармағына айналды. Боливияда Амазонкаға құятын ірі өзендер бар, олар контрабанда мен есірткі саудасын болдырмау үшін патрульденеді. Боливия сонымен қатар әлемдегі ең биік кеме жүретін көл – Титикака көлінде де теңіз күштерін ұстап тұрады, осы көлді Боливия Перумен бөліседі. Теңізге шығу жолын жоғалтқан Боливия осы жағдайды әлі де мойындаған жоқ, ал теңіз күштері жағалауын қайтару үмітін сақтау және теңіз санасын дамыту мақсатымен құрылған. Боливия теңіз күштері көптеген шерулер мен мемлекеттік шараларға қатысады, бірақ ең маңыздысы – «Теңіз күні» (Día del Mar), онда Боливия жыл сайын теңізге тәуелсіз қол жеткізу құқығын жариялайды. Боливия 1825 жылы тәуелсіздік алған кезде теңізге шығу құқығы болғанын мәлімдейді. 1866 жылғы Чили мен Боливия арасындағы шекара шартында тараптар Чили мойындаған Боливияның теңізге шығуын белгілейтін шекара сызығы туралы келісімге келді. Тынық мұхиты соғысында (1879–1883) Чили Перу мен Боливияны жеңіп, Боливияның барлық жағалауын қамтитын Литораль департаментін басып алды. Жағалауын қайтару Боливия үшін маңызды мәселе болып табылады және қазіргі заманғы саяси шешімдер мен сауда айналымына әсер етеді. 2010 жылы Перу Боливияға 99 жылға «Боливия теңіз мектебі үшін Тынық мұхиты жағалауында қосымша құрылыс салу» мүмкіндігімен бірге «докерлік қызметтер, еркін сауда аймағы және экономикалық қызмет үшін кеңістік» ұсынды.

Ағымдағы жағдай

Оңтүстік Тынық мұхитына қайта қол жеткізу Боливия үшін ұлттық баянның бір бөлігі саналады. Бұл ұлттық наративтің бөлігі болғанына қарамастан, Чилимен теңізге қол жеткізу үшін келіссөздер жүргізу әрекеттері Халықаралық сот шешімінен кейін сәтсіз аяқталды. Боливия теңіз күшінің теңізшілері теңізге шығуды армандайды және қазіргі теңіз күшінің "қоршалғандық синдромынан" (enclaustramiento) зардап шегуін айтады. Осыған қарамастан, Боливия теңіз күші Титикака көлінде және 5000 мильге жуық жүзуге болатын өзендерде үздіксіз патрульдік жүргізеді, контрабандашыларды ұстайды, шалқары елді мекендерге көмек жібереді және су тасқыны кезінде адамдар мен малды құтқарады. Қырағылық міндеттерінен өзге, Боливия теңіз күші Аргентина теңіз күшімен бірлесіп оқу-жаттығулар өткізеді және Гаитидегі Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау операцияларына қатысты.

Теңіз жаяу әскері

Боливияның Әскери-теңіз күштері шамамен 2000 теңіз жаяу әскері мен морской пехотинниктерді сақтайды.

Әскери-теңіз авиациясы

2011 жылдан бері Боливияның Әскери-теңіз күштері патрульдеу үшін Cessna 402 ұшағын сақтап тұрады.

Комиссиялық офицерлер шендері

Комиссия алған офицерлердің шендік белгілері.

Басқа да шендер

Сержанттар мен қатардағы әскери қызметшілердің таңбасы.