Кіріспе

Маннитоба провинциясының жабайы табиғатты басқару аймағы – Нарцисс жылан ордасы. Бұл аймақ Армстронг ауылдық муниципалитетінде, Нарцисс қаласының солтүстігінде орналасқан. Ордалар ондаған мың қызыл жақты жарғалақ жыландарының (Thamnophis sirtalis parietalis) қысқы мекені болып табылады. Бұл орын – осы түбіртек жыландарының әлемдегі ең ірі шоғырлануы. Олардың қысқы ордалары – аймақтың сумен тозған әктасты тау жыныстарынан пайда болған үңгірлер. Көктемде олар ордаларынан жылан қазбаларына шығып, сонда жұптасып, жазда жақын жердегі батпақтарға таралады.

Қорғау

Нарцисс маңындағы қызыл жақты байламшы жыландардың саны 1999 жылға дейін шамамен 70 мыңды құрады. Бірақ 1999 жылы болған қатыгез ауа райы салдарынан ондаған мыңдары қыстау орнына жетпей көз жұмды. Бұл трагедия жыландардың екі жылда бір көшіп-қону жолына алаңдаушылық тудырды, ол тура 17-ші тас жолды кесіп өтеді. Әр жыл сайын қыстау орнына бара жатқан немесе қайтып келе жатқан 10 мың жылан көліктердің дөңгелегі астында қысылып қалып, өліп жатты. Бұрын бұл үлкен мәселе болмаған, себебі жыландардың көптігі шығынды толықтырып тұрды. Алайда 1999 жылғы қыстан кейін байламшы жыландардың саны қауіпті түрде азайды, соның салдарынан Манитоба Гидро және еріктілер араласты. Жыландарды 17-ші тас жолдың астындағы 15 сантиметрлік туннельдерге бағыттау үшін 30 сантиметр биіктіктегі қар тоқтағыштар орнатылды. Бірақ кейбір жыландар тоқтағыштың астынан сығылып өтіп, жолға шығып жатқандықтан, көші-қон маусымында жүргізушілерді жыландарды жарақаттамау үшін жылдамдықты төмендетуге шақыратын ескерту белгілері қойылды. Бұл шаралар тиімді болды және қазір маусым сайын тас жолда 1000-нан аз жылан өледі.

Сапарға

Қорғау аймағы көпшілікке ашық. Жыландар көктем және күз айларында ең белсенді болады, атап айтқанда, сәуірдің соңы мен мамырдың басында жұптасу маусымында, сондай-ақ қыркүйектің басында қыстауға қайтып оралып, төменге қарай сырғанап түседі.