Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1631 жылы Сегіз жылдық соғыстың теңіз шайқасы
1631 naval battle of the Eighty Years' War
Слаак теңіз шайқасы (1631 жылдың 12 және 13 қыркүйегі) – Сегіз жылдық соғыс кезінде голландтардың жеңісі болды. Голландтар испан әскерінің Голландияның біріккен провинцияларын екіге бөлуіне кедергі келтірді.
The naval Battle of the Slaak (12 and 13 September 1631) was a Dutch victory during the Eighty Years' War. The Dutch prevented the Spanish army from dividing the Dutch United Provinces in two.
Өмірбаян
Голландияның сол жылдың басында Дюнкеркті басып алуға жасаған құрлықтағы әрекетіне жауап ретінде, Испанияның Филипп IV үшін Оңтүстік Нидерландыны басқарған Испания инфантасы Изабелла Клара Евгения, Гурэ және Оверфлаки аралдарын күтпеген шабуылмен басып алу үшін баржалар флотында тасымалданатын испан әскеріне бұйрық берді. Испандықтар ең бастысы Волкерак бұғазының екі жағындағы ірі бекіністерді басып алуды көздеді. Континент жағындағы бекініс ерекше маңызға ие болды, себебі ол Ұлы Вильгельмнің құрметіне жаңадан салынған Виллемстад қаласы еді; одан да маңыздысы, испандықтардың басып алуы Голландияның басты теңіз порты Хелевоэцлуистің блокадалауына мүмкіндік берер еді, ол Вурне аралында Оверфлакиден тікелей солтүстікке орналасқан; сондай-ақ Зеландия провинциясын оның серіктес провинцияларынан оқшаулауға мүмкіндік берген болар еді.
In reaction to an overland Dutch attempt to capture Dunkirk earlier in the year, Infanta Isabella Clara Eugenia of Spain, governing the Southern Netherlands for Philip IV of Spain, ordered a Spanish army transported on a fleet of barges to attempt to occupy the islands of Goeree and Overflakee by surprise. In particular, the Spanish wished to overpower the large fortresses on either side of the Volkerak Strait. The fortress on the continental side had special propaganda value, as it was a newly founded town named Willemstad after William the Silent; more importantly, Spanish occupation would have allowed a blockade of the Dutch main naval port Hellevoetsluis located to the direct north of Overflakee on the island of Voorne; and the isolation of the province of Zealand from its confederate provinces.
Шайқас
90 кемеден және 5500 сарбаздан тұратын испан флоты, Айтона маркизі Дон Франсиско де Монкада басшылығымен, бірақ шындығында кальвинист Голландияның Оранж үйінің католик туысы граф Ян ван Нассау Зигеннің қолбасшылығында, көбінесе шағын көлік кемелерден құралды және Антверпеннен шықты. Алайда, жоба құпия сақталмады, және Зеландия вице-адмиралы Марин Холларе басқаратын 50 кемеден тұратын голланд күші, көбінесе шағын өзен кемелерінен, бірақ бірнеше ірі флайботтардан да тұратын, испан флотын Шығыс Схельдтте тоқтатып қалды. Испандықтар жоспарланған бағыттарының кесілгенін көрген соң, алдымен оңтүстік Толен аралын басып алуға тырысты, бірақ бұл әрекет континенталдық Steenbergen бекінісінен келген полковник Томас Морган басқаратын екі мың ағылшын және шотланд жалдамалы әскерлерінің тобымен сәтсіз аяқталды. Олар таяз теңіз арқылы төмен суда аралға жетіп, испандықтардың қонуын болдырмауға үлкерді. Ван Нассау мұңайып, түнгі уақытта голланд флотынан жасырын өтіп, бастапқы мақсатына жетуге тырысу туралы батыл шешім қабылдады. Алайда, тұманға қарамастан, испандықтардың қозғалысы байқалды. Голландтықтар, олардың саны аз болғанына қарамастан, жау флотының толығымен өтуіне рұқсат берді, содан кейін оларды кесіп тастады. Бұл мақсатқа жеткеннен кейін, голландтықтар испандықтарға Слаак-о-Волкерак каналында күтпеген шабуыл жасап, оларды жеңді. Кемелерден қашып құтылуға тырысқан жүздеген адам суға батып кетті, ал қашып құтылғандар жағада күтіп тұрған голланд және ағылшын әскерлеріне түсіп қалып, тұтқынға алынды. 4000-нан астам әскер мен теңізшілер, сондай-ақ кемелердің көп бөлігі тұтқынға алынды. Ван Нассау өзі және онымен бірге екі кеме Антверпенге қашып құтыла алды. Басқа қанша адам қашып құтылғаны белгісіз, бірақ олардың флотының үштен бірі болған болуы мүмкін.
A Spanish fleet of ninety vessels and 5,500 men under the direction of Don Francisco de Moncada, Marquis of Aytona, but in fact commanded by Count Jan van Nassau Siegen, a catholic cousin of the Calvinist Dutch House of Orange, mostly consisting of small transports, departed from Antwerp. The project could not be kept a secret however and a Dutch task force of fifty ships, also largely consisting of small rivercraft but containing some larger flyboats, under Zealandic Vice Admiral Marinus Hollare, intercepted the fleet in the Eastern Scheldt. Seeing their intended route blocked, the Spanish first tried to capture the more southern island of Tholen instead, to show something for their efforts, but this attempt was thwarted by a regiment of two thousand English and Scots mercenaries under the command of Colonel Thomas Morgan from the continental fortress of Steenbergen who marched at low tide through the shallow sea to the island, arriving just in time to deter a landing. Van Nassau in his desperation then took the bold decision to attempt to sneak past the Dutch fleet during the night and so achieve the original goal after all. The Spanish movement however was noticed despite a fog; despite their small number the Dutch first allowed the enemy fleet to pass completely before cutting them off. Once this was achieved the Dutch suddenly attacked the Spanish from behind in the Slaak of Volkerak channel and were routed. Hundreds drowned as they tried to escape the ships and those that did escape were captured by the waiting Dutch and English troops ashore. Over 4,000 troops and seamen were captured along with the majority of ships. Van Nassau himself and two ships accompanying him managed to escape to Antwerp; it is not exactly known how many others escaped, perhaps as much as a third of his fleet.
Салдары
Амстердам адмиралтейлігі барлық тұтқындарды теңізге тастауды ұсынды – сол кезге дейін голландиялықтардың теңізде ұсталған жау әскерлерін жоюдың ресми әдісі – одан әрі тырысулардың алдын алу үшін, бірақ штатгальдер Фредерик Генрих Оранский мұны тыйым салды. Өзін ерекше көзге түйген капитанның бірі кейін лейтенант-адмирал Йохан Эвертсен болды, оның інісі кейін лейтенант-адмирал Корнелис Эвертсен де Оуде де қатысты. Бұл жеңіліс, 30 жылдық соғыста Габсбургтер саясатының үлкен неміс майданында бір уақытта болған бірқатар сәтсіздіктерінің бірі болды; ол 1632 жылы Габсбургтер мен Республика арасында бейбіт келісімге келу туралы шешімге әсер етті, алайда бейбіт келіссөздер сәтті болмады.
The Admiralty of Amsterdam suggested throwing all prisoners into the sea — until that time the officially prescribed method for the Dutch to dispense with enemy combatants captured at sea — to deter further attempts, but stadtholder Frederick Henry of Orange forbade this. One of the captains distinguishing himself was the later Lieutenant Admiral Johan Evertsen, his brother the later Lieutenant Admiral Cornelis Evertsen de Oude also participated. The defeat was one out of a series of setbacks for the Habsburg policy in the Thirty Years War waged the same time in the larger German theatre; it influenced a decision in 1632 to reach a peace settlement between the Habsburgs and the Republic — the peace talks were unsuccessful however.