Кіріспе

Филиппиндік-американдық римдік католик ақыны (1947–2020)

Гилберт Луис Рамос Сентина III (1947 жылдың 19 мамырында Филиппиннің Негрос Оксидентал провинциясының Ла Карлота қаласында дүниеге келген, 2020 жылдың 1 мамырында Испанияның Леон қаласында қайтыс болған) – филиппиндік-американдық, Римдік католик ақыны, тоғыз поэзия кітабының, екі романның және әдеби сын туралы кітаптың авторы. Оның поэзиясы үшін құрметке ие, шығармалары Филиппиннің орта мектептері мен жоғары оқу орындарындағы оқулықтарға енгізіліп, Филиппин, Испания, Канада және АҚШ-та жарияланды. Ол ағылшын тілінен басқа испан тілінде, сондай-ақ екі филиппин тілінде – гилигайнон және тагалог тілінде де жазған. 1996 жылы ол Азия католик баспалары мен кардинал Хайме Синнің Манила архиепископиясынан Католик авторлар сыйлығын алды. Испан тіліндегі поэзиялық туындылары, жылдар бойы "жер бетіндегі өмірдің даңқы мен қайғысын бейнелейтін фрескаға ат берген, еншілес, серіктер мен достарының естелігіне айналған антропонимикалық қазына" деп танылды, ол қайтыс болғаннан кейін 2020 жылы Жозе Ризальдің әдебиет сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір және білім

1947 жылы 19 мамырда Ла Карлота қаласында дүниеге келген ол, педагог Луис Т. Сентинаның екінші баласы және үй шаруасындағы Ева Гомес Рамос болды. Ресми сайтындағы өмірбаянында көрсетілгендей, ол суретшілер отбасынан шыққан. Оның әкесі, педагог, Филиппиннің ұлттық журналдарына мақалалар жазған және қайтыс болғаннан кейін жарық көрген «Шақырылған кілемшеде» атты кітаптың авторы болды. Оның екі кіші қарындасы суретші, ал төрт інісінің екеуі ақын. Оның өнерге бейімділігі анасының әкесі салған көмір суреттерімен өскен балалық шағынан бастау алды. Ла Карлота орта мектебін бітіргеннен кейін, ол университеттегі бірінші курсында бірнеше колледждерде оқыды, соның ішінде Баколод қаласындағы Ла Консоласион колледжінде, Негрос Оксидентал Реколетос университетінде, сондай-ақ сол қаладағы Сан-Агустин университетінде. 1964 жылы ол Манила қаласындағы тарихи Интрамурос ауданындағы Августин монастырына кіріп, Филиппиннің корольдік және понтификалық университеті – Санто-Томас университетінде білім алды. Ол Санто-Томас университетіндегі төрт діни білім беру бағдарламасын үздік дипломмен аяқтады: BA классикалық, Ph. B., STB және STL. Филиппин университетінде салыстырмалы әдебиет бойынша магистр дәрежесін алды және тағы бір мемлекеттік университеттің салыстырмалы әдебиет бойынша докторлық диссертациясын аяқтауға қажетті курстарды оқыды, бірақ диссертациясын қорғамай қалды.

Рим-католик діни қызметкерлері

Сентина Филиппиннің Мадридте орналасқан Исаның Ең қасиетті аты Аугустин провинциясының испандық округіндегі августиндік монах болды. 2020 жылы ол Филиппин провинциясы мен Испания және Португалияның тағы үш провинциясы бірігіп, бір округ құрғанда құрылған Испанияның Сахагунның Әулие Жохан провинциясының августиндік провинциясының негіздеуші мүшесі атанды. Діни санға ие болғаннан кейін ол Перуде қысқа мерзімге миссионер болып қызмет етті. Ол әдебиетті профессорлық лекциялар арқылы оқытты, көп жыл бойы мектеп капелланы қызметін атқарды және Нью-Йорк штатының Шығыс Гарлеміндегі (Манхэттен) Киелі Розарий шіркеуінің филиппин текті алғашқы пасторы болды. Осы жылдар ішінде ол жүздеген газет мақалалары мен журналдық жазбалардың авторы болды, сондай-ақ Әулие Августинге арналған ғылыми журналды редакциялады және әдеби басылымдарға өлеңдер мен көркем әдебиеттер жариялады. Ол 2013 жылдан 2020 жылы қайтыс болғанға дейін жеті жыл бойы Испанияда тұрып, жұмыс істеді, Испанияда COVID-19 пандемиясы кезінде. Бильбаоның жанындағы Негуридегі Әулие Кармель шіркеуіндегі қызметі ауруға байланысты тоқтатылды, ол 2018 жылдың қыркүйегінде Луидегі Андрес де Урданета колледжіне, ал келесі жылдың шілдесінде Леондағы Nuestra Madre del Buen Consejo колледжіне ауыстырылды.