Кіріспе

Американдық математик Питер Б. Шален (1946 жыл шамасында туған) – американдық математик, негізінен төмен өлшемді топология саласында жұмыс істейді. Ол JSJ-декомпозициясындағы "S" әрпінің авторы.

Өмір

1962 жылы Стуйвесант орта мектебін бітіріп, 1966 жылы Гарвард колледжінде бакалавр, ал 1972 жылы Гарвард университетінде философия докторы ғылыми дәрежесін алды. Колумбия университеті, Райс университеті және Курант институтында жұмыс істегеннен кейін, Чикагодағы Иллинойс университетінің профессоры болып кірді. Шэлен 1977-1979 жылдары математика саласындағы Слоан қорының ғылыми грантының иегері болды. 1986 жылы Калифорния штатының Беркли қаласында өткен Халықаралық математиктер конгресінде шақырылған баяндамашы ретінде сөз сөйледі. Ол 2017 жылы Америка математикалық қоғамының мүшесі болып сайланды, себебі ол "үш өлшемді топологияға және оны түсіндіруге үлкен үлес қосты".

Жұмыс

Марк Куллермен бірге жасаған жұмысы гиперболалық 3-көптүрлінің топтарының өкілдік түрлерінің қасиеттерін 3-көптүрлінің ыдырауларымен байланыстырды. Осы жұмыстың негізінде Куллер, Камерон Гордон, Джон Люкке және Шален циклдік хирургия теоремасын дәлелдеді. Теореманың маңызды салдары – түйінге ең көп дегенде бір тривиалды емес Дена операциясы (+1 немесе -1) жасау нәтижесінде қарапайым байланысты 3-көптүрлі алуға болады. Бұл Гордон-Люке теоремасының маңызды бөлігі болды, түйіндер олардың сыртымен анықталады делінеді. Бұл мақала көбінесе "CGLS" деп аталады. Джон В. Морганмен бірге ол Куллермен жасаған жұмысын кеңейтіп, Уильям Терстонның бірнеше негізгі нәтижелерін қайта дәлелдеді.

Таңдалған жарияланымдар

Шейлен, Питер Б. 3-коллекторлардағы бөлінбейтін, сығымдалмайтын беттер. Inventiones Mathematicae 52 (1979), № 2, 105–126. Куллер, Марк; Шейлен, Питер Б. Топтық өрнектемелердің түрлері және 3-коллекторлардың бөлінуі. Математика анналы (2) 117 (1983), № 1, 109–146. Куллер, Марк; Гордон, С. МакА.; Люке, Дж.; Шейлен, Питер Б. Тораптардағы Дехн хирургиясы. Математика анналы (2) 125 (1987), № 2, 237–300. Морган, Джон В.; Шейлен, Питер Б. Бағалаулар, ағаштар және гиперболалық құрылымдардың дегенерациясы. I. Математика анналы (2) 120 (1984), № 3, 401–476. Морган, Джон В.; Шейлен, Питер Б. Гиперболалық құрылымдардың дегенерациясы. II. 3-коллекторлардағы өлшенген ламинаттар. Математика анналы (2) 127 (1988), № 2, 403–456. Морган, Джон В.; Шейлен, Питер Б. Гиперболалық құрылымдардың дегенерациясы. III. 3-коллекторлар тобының ағаштардағы әрекеттері және Турстонның тығыздық теоремасы. Математика анналы (2) 127 (1988), № 3, 457–519.