Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Калифорниядағы телескоп, АҚШ
Telescope in California, United States
Джеймс Лик телескопы – 1888 жылы салынған рефракторлық телескоп. Оның линзасының диаметрі – 1,5 метр, сол кезде бұл үлкен жетістік болды. Аспап әлі де жұмыс істеп тұр және оны қарауға шектеулі мүмкіндіктер бар. "Ұлы Лик рефракторы" немесе жай ғана "Лик рефракторы" деп те аталады, ол 1897 жылға дейін әлемдегі ең үлкен рефракторлық телескоп болды және қазір 40 дюймдік рефрактордан кейін үшінші орында тұр (Еркес обсерваториясы және шведтік 1 метрлік Күн телескопы). (Қазіргі кезде қолданылатын көптеген үлкен телескоптар – айналы телескоптар, олардың негізгі оптикалық компоненті линза емес.) Телескоп Калифорния университетінің Лик обсерваториясында, Гамильтон тауының үстінде, теңіз деңгейінен 1283 метр биіктікте орналасқан. Аспап гидравликалық жүйелермен басқарылатын күмбездің ішінде орналасқан, бұл жүйелер еденді көтеріп-түсіреді, күмбезді айналдырады және Жердің айналысын қадағалау үшін сағат механизмін қозғалтады. Бастапқы гидравликалық құрылым әлі де жұмыс істеп тұр, бірақ бұрын су қоймаларын толтырған желмен жұмыс істейтін сорғылар электр сорғыларымен ауыстырылған. Джеймс Лик телескоптың бақылау бөлмесі еденінің астында жерленген. Міне, телескоп туралы 1894 жылы жарық көрген кітаптан алынған бірнеше үзінді:
The James Lick Telescope is a refracting telescope built in 1888. It has a lens in diameter—a major achievement in its day. The instrument remains in operation and public viewing is allowed on a limited basis. Also called the "Great Lick Refractor" or simply "Lick Refractor", it was the largest refracting telescope in the world until 1897 and now ranks third, after the 40 inch refractor at the Yerkes Observatory and the Swedish 1 m Solar Telescope. (The many larger telescopes in use today are reflecting telescopes, with a mirror rather than lens as the major optical component.) The telescope is located at the University of California's Lick Observatory atop Mount Hamilton at an elevation of 4209 feet (1283 m) above sea level. The instrument is housed inside a dome that is powered by hydraulic systems that raise and lower the floor, rotate the dome and drive the clock mechanism to track the Earth's rotation. The original hydraulic arrangement still operates today, with the exception that the original wind powered pumps that once filled the reservoirs have been replaced with electric pumps. James Lick is entombed below the floor of the observing room of the telescope. Here are some excerpts from an 1894 book describing the telescope:
Құрылыс
Екі элементті ахроматикалық объективті линзаның, сол кездегі ең үлкен линзаның жасалуы бірнеше жылға кешіктірді. Ал пайдаланушылар құралды фокусқа келтіре алмайтынын байқады – линзаның фокустық қашықтығын дұрыс есептемеу салдарынан түтік тым ұзын болып шықты. Бір арақарыш сатып алынды, үлкен түтік салғысыз түрде дұрыс ұзындыққа дейін қысқартылды және Альдебаран жұлдызы фокусқа келді.
The fabrication of the two element achromatic objective lens, the largest lens ever made at the time, caused years of delay. and users found that the instrument could not be focused—an error in the estimation of the lens' focal length had caused the tube to be built too long. A hacksaw was procured, the great tube was unceremoniously cut back to the proper length and the star Aldebaran came into focus.