Қайырсыздық үшін айыппұл салынды

Кіріспе

Кішігірім құқық бұзу үшін салынған қаржылық жаза

Ұлыбританияда нақты айыппұл туралы хабарлама (FPN) – бұл жеке тұлғаға қылмыстық қудалаудан құтылу мүмкіндігін, айыппұл төлеу шартымен ұсынатын хабарлама. Нақты айыппұлдар 1980 жылдары Ұлыбританияда ұсақ паркинг ережелерін бұзу үшін енгізілді. Бастапқыда полиция және жол бақылаушылары қолданса, кейін олардың қолданылуы басқа мемлекеттік қызметкерлер мен органдарға тарады, сондай-ақ қолданылатын құқық бұзушылықтардың тізімі де кеңейді. Соңғы жылдары бұл Англия, Шотландия және Уэльстегі полиция мен мемлекеттік органдарға антиәлеуметтік мінез-құлыққа қарсы тиімді құрал беруге айналды. Олар полиция және қалалық әкімшілік қызметкерлерінің кеңсе жұмысын азайтуға арналған, себебі төмен деңгейдегі антиәлеуметтік мінез-құлықты оқиға орнында шешуге мүмкіндік береді. Тәртіпсіздік, экологиялық қылмыс, оқудан қалу және шуыл туралы жаңа хабарламалар да бар. Нақты айыппұл туралы хабарлама айыппұл немесе қылмыстық айыптама емес, өйткені алушы төлем жасаудың орнына мәселені сотта қарауды таңдай алады. Бірақ, егер алушы белгіленген мерзімде айыппұл төлемесе немесе сот отырысын таңдамаса, онда ол төленбеген айыппұлдарды күштеңдірудің әдеттегі тәсілдерімен орындалуы мүмкін, соның ішінде кейбір жағдайларда бас бостандығынан айыру да қарастырылады. Жазалық айыппұлдар (PCN) сияқты азаматтық жазалар да осыған ұқсас құқықтық құрылымдар болып табылады, олар оқиға орнында айыппұл салу үшін қолданылады. FPN-нен айырмашылығы, азаматтық жазаларда «кінәлі деп есептелінеді, егер әділдігі дәлелденбесе» деген принцип қолданылады, және айыппұлға шағымдану жүктемесі жеке тұлғаға жүктеледі. Азаматтық жазалар мүліктік құқық бұзушылықтар, салық кодексін бұзу немесе заңсыз жұмыспен қамту үшін салынуы мүмкін. PCN-ге шағымдану процесі әдетте трибуналдар арқылы жүзеге асырылады.

Тарих

FPN бастапқыда 1982 жылғы Көлік туралы заңның III бөлігінде (1988 жылғы Жол қозғалысы туралы заңмен алмастырылды) паркинг және көлік құралдарын басқару қағидаларын бұзулар үшін енгізілді; көптеген аймақтарда осы сияқты тәртіпті полициядан жергілікті билік органдары қабылдады. 2001 жылғы Қылмыстық әділет және полиция туралы заң, 2003 жылы күшіне енген, мас күйде болу және тәртіпсіздік жасау, сондай-ақ жалған жедел жәрдем шақырулары үшін тұрақты айыппұл салуды (кейде «жерінде төленетін айыппұл» деп те аталады) енгізді.

Жазалық айыппұл туралы хабарламалар (паркинг және автокөлікпен жүру бойынша құқық бұзушылықтар)

Паркингтен басқа, көлік құралдарына қатысты құқық бұзушылықтар полиция, Көлік құралдары және операторлар қызметі агенттігінің қызметкерлері немесе жергілікті билік органдарының қызметкерлері FPN (айыппұл салу туралы хабарлама) беру арқылы да қарастырылуы мүмкін. Жергілікті билік органдарының паркинг инспекторлары берген айыппұл хабарламасы – азаматтық әрекет арқылы төлемді алу құқығы бар азаматтық жаза болып табылады және оны айыппұл салу хабарламасы (PCN) деп атайды, ол қылмыстық қудалау құқығы бар басқа FPN-дерден ерекшеленеді; соңғы жағдайда "белгілі бір айыппұл" кейде "жеңілдетілген жаза" деп аталады, бұл оның арқасында қудалаудан қорғалуын көрсетеді. Егер 28 күндік мерзім ішіндегі 14 күнде PCN төленсе, сомасы 50%-ға төмендейді. PCN-ге шағымдану немесе оны даулау үшін ресми процедурадан өту қажет: егер шағым қабылданбаса, 50%-дық төлем мерзімі ұзартылуы мүмкін. PCN-ге шағымдану үшін әдетте билетті берген органға бейресми шағым жасалады, әйтпесе 2004 жылғы Қозғалысты басқару туралы заңға сәйкес құрылған төрелік органдарына шағымдануға болады, ал осы органның шешімдері сотқа шағымдану арқылы күштен шығарылуы мүмкін. Егер FPN-ді қабылдамау арқылы қудалаудан қорғалу мүмкіндігінен бас тартылса, мемлекеттік орган FPN-де көрсетілген оқиға үшін қылмыстық қудалауды бастауға құқылы. PCN-ді жеке меншік иелерінің жеке жерге қойылған көлік үшін төлем талап ететін паркинг ақысы туралы хабарламаларымен шатастырмау керек.

тәртіпсіздік үшін айыппұлдар

Қауіпсіздікті бұзу үшін айыппұл хабарламасы (PND) 2001 жылғы Қылмыстық әділет және полиция заңында анықталған, бұл хабарлама қоғамдық тәртіпсіздік құқық бұзушылықтары үшін беріледі және әрқайсысы өз айыппұл мөлшерімен «төменгі деңгей» және «жоғары деңгей» құқық бұзушылықтарына бөлінеді. Қауіпсіздікті бұзу үшін айыппұл хабарламасы (PND) тек 18 және одан жоғары жастағы адамдарға ғана берілуі мүмкін. Хабарлама беруге болатын 26 құқық бұзушылық бар, мысалы, қоғамдық жерде мас күйде және тәртіпсіз мінез көрсету, кәмелетке толмағандарға (18 жасқа дейін) алкоголь сату, қауқыпты мінез-құлық немесе тіл, сондай-ақ «басқаларды мазалауға, алаңдатуға немесе қиындық туғызуға бейім мінез-құлық». Шағын дүкен ұрлықтары және шағын зиян келтіру үшін де айыппұл хабарламасы берілуі мүмкін, ал 2009 жылдың қаңтарында марихуана иелігі құқық бұзушылығы да осы жүйеге қосылды. Хабарлама алған адамдар оны 21 күн ішінде төлеуге немесе сот отырысын талап етуге құқылы. Егер 21 күн ішінде айыппұл төленбесе, төленбеген сома 50%-ға арттырылады, ал одан әрі төленбеген жағдайда, айыппұл жергілікті судьялар алдындағы сотқа, төленбеген сот айыппұлы ретінде жіберіледі. PND мен FPN төленбеген жағдайда осылай ерекшеленеді: біріншісі төленбеген айыппұлдың тіркелуіне, екіншісі алушының түпкілікті құқық бұзушылық үшін сотқа шақырылуына әкеледі. PND төлеген кезде кінәлі екенін мойындау қажет емес. PND төлеу ресми айыптауды немесе кінәлі екенін мойындауды білдірмейді және құқық бұзушылық үшін қудалаудан босатады. Дегенмен, жазаланатын құқық бұзушылықтар үшін берілген PND туралы ақпарат Полицияның Ұлттық компьютерінде тіркеледі және егер PND-ға әкеп соққан мінез-құлық, мысалы, үміткердің балалармен жұмыс істеуге жарамдылығына қатысты болса, Ашу-аңғару және Қадағалау қызметі берген кеңейтілген қылмыстық тіркемеде жариялануы мүмкін. Алайда, PND берілгендігінің өзі оны маңызды етпейді. PND көбінесе бұрын сотталмаған адамдарға беріледі. PND қылмыстық тіркемеге жатпайды, ол айыптау емес ақпарат болып табылады және барлау деректері ретінде қарастырылады.

A penalty notice for disorder, PND, was defined in the Criminal Justice and Police Act 2001, for public disorder offences and divided into "lower tier" and "higher tier" offences each with its own penalty amount, a penalty notice for disorder (PND) can only be issued to people aged 18 or over. There are 26 offences for which a notice can be issued, such as being drunk and disorderly in a public place, selling alcohol to a minor (under 18), threatening behaviour or language and "behaviour likely to cause harassment, alarm or distress to others". Penalty notices can also be issued for minor shop thefts and minor criminal damage and in January 2009 the offence of possession of cannabis was added to the scheme. Recipients have 21 days to pay the notice or request a court hearing. If a penalty notice is not paid after 21 days then the outstanding amount is increased by 50% and if it is still unpaid the fine is lodged at the local magistrates' court just as if the matter was an unpaid court fine. This is where PNDs and FPNs vary if they are not paid: the former results in an unpaid fine being lodged and the latter results in the recipient being summoned to court to answer for the original offence. When paying PNDs, no admission of guilt is required. Paying the PND involves neither an official finding nor an acceptance of guilt and discharges all liability to conviction for the offence. PNDs for recordable offences are however recorded on the Police National Computer and may be disclosed on an Enhanced Criminal Records Disclosure issued by the Disclosure and Barring Service, if it is concluded that the behaviour leading to the PND was relevant to the matter at hand, for example, the applicant's suitability to work with children. However, the mere fact that a PND has been issued would not make it relevant. PNDs are generally issued to first time offenders with no previous record. PNDs do not constitute a criminal record; they are non conviction information and treated as intelligence.

Қоршаған ортаға қатысты қылмыстар үшін ҚҚБ

ФПН-дер түрлі экологиялық қылмыстармен күресу құралы ретінде қолжетімді. Алғашқысы 1990 жылы қоқыс тастау үшін енгізілді, содан бері көптеген басқалары да пайда болды, әсіресе 2003 жылғы қоғамдық тәртіпсіздік туралы заң мен 2005 жылғы Таза аумақтар және қоршаған орта туралы заңның қабылдануы нәтижесінде. Олардың көп бөлігін жергілікті билік органдары ресмилендіреді, бірақ полиция және Қоршаған орта агенттігінің қызметкерлеріне де оларды беруге рұқсат етілген. Айыппұл мөлшері тұрған көліктің қозғалтқышын қажетсіз орынды қосу үшін 20 фунттан басталып, лицензиясы бар объектілерде шу туралы ескертуді орындамаған жағдайда 500 фунтқа дейін жетеді. Экологиялық қылмыстар үшін берілген ФПН-дердің басым көпшілігі қоқыс тастау, иттің қалдықтарын жинамау және рұқсатсыз жарнама таратумен байланысты. Үкімет, зиянды қалдықтарды заңсыз төгудің (fly tipping) салдары аса ауыр екенін анықтады, сондықтан оған айыппұл салу орынды емес, мұндай жағдайлар сотқа жіберуге тиіс. Кішкентай ауқымдағы қылмыстық бұзушылықтар, мысалы, граффити де ФПН арқылы реттелуі мүмкін.

Мектепке бармау үшін FPN

2003 жылғы "Антисоциалдық мінез-құлық туралы" Заңның 23-бабы жергілікті билік органдарына, мектеп директорларына (немесе олардың орынбасарларына) және полицияға баланың мектепке қатысуын қамтамасыз етпеген ата-анаға 50 немесе 100 фунт стерлинг көлемінде айыппұл салуға рұқсат береді. 2006 жылғы "Білім және инспекциялау туралы" заң 2007 жылдың 4 қыркүйегінде күшіне енді. Осы заңға сәйкес, мектептен шығарылған баланың ата-анасы оны шығарылғаннан бастап алғашқы бес күн бойы бақылауда ұстауы міндетті. Егер осы мерзім ішінде бала ата-анасының қасында емес, қоғамдық жерде табылса, ата-анаға 50 фунт айыппұл салынады, ал егер ол 28 күн ішінде төленбесе, айыппұл 100 фунтқа дейін өседі.

Түнгі шудың FPN

1996 жылғы Шу туралы заңның 2-тарауы жергілікті билік органдарына тұрғындардан келетін шағымдарды, яғни сағат 23:00-ден 7:00-ге дейінгі түнгі уақытта тұрғын үйден шығатын артық шу туралы шағымдарды тексеруге құқық береді.

COVID-19 шектеулерін бұзғандарға арналған FPN

2020 жылы қабылданған ережелер Ұлыбританияда COVID-19 пандемиясын бақылау үшін енгізілген шектеулерді бұзу үшін 30 фунт стерлингтен 10 000 фунт стерлингке дейінгі айыппұлдарды енгізді, оның ішінде 2020 жылғы Денсаулықты қорғау ережелері және COVID-19 жергілікті карантин ережелері арқылы. 2020 жылдың 28 тамызында Денсаулықты қорғау ережелері 2020 заңдық құжаты, SI 907/202,0, кейбір жағдайларда айыппұл мөлшерін өсірді, егер "отыздан астам адам жиналған болса", ол "10 000 фунт стерлинг болуы тиіс" деді. 2022 жылдың наурыз айына қарай Англия мен Уэльсте 118 978 хабарлама тіркелді. Шотландияда ең нашар қамтылған 10% аудандарда, ең жақсы қамтылған 10% аудандарға қарағанда 11,2 есе көп айыппұл алу мүмкіндігі болды. Ұлттық полиция басшылары кеңесінің статистикасы бойынша, қара және азиялық адамдар ақ адамдарға қарағанда 1,8 есе көп айыппұл алды. Лейбористтік партияның депутаты Харриет Харман жастар, этникалық азшылықтар, ерлер, сондай-ақ әлеуметтік жағынан ең осал топтар ең көп тәуекелге ұшырағанын айтты, ал кедей адамдар байларға қарағанда қылмыстық жазаға тартылды. Адам құқықтары жөніндегі Бірлескен комитет айыппұлдарды қолдану "дұрыс емес, кемсітушілікке толы және әділетсіз" екенін мәлімдеді. 2021 жылдың сәуір айында The Justice Gap 85 000 COVID ережелеріне байланысты айыппұлдар берілгенін және депутаттар мен пэрлердің партияаралық тобы олардың барлығын қайта қарауды қалағанын хабарлады. PCN сотқа дейін айыппұл салуға мүмкіндік бергендіктен, 1689 жылғы Құқықтар туралы заңды пайдалана отырып, PCN заңнамасын күштен шығаруға әрекеттер жасалды. Робин де Криттенден 2006 жылы осы негізде сот арқылы қарауды сұрады. Оның сот арқылы қарау туралы өтініші судья Коллинз тарапынан қабылданбады, себебі PCN "Құқықтар туралы заңның мағынасы бойынша айыппұл немесе тәркілеу емес", өйткені Құқықтар туралы заң "шағымдану құқығы жоқ айыппұл немесе тәркілеуге тыйым салады, апелляцияға сот арқылы немесе сотқа теңестірілген жүйе арқылы жол ашу мүмкіндігі болмаса". PCN-нің Құқықтар туралы заңға сәйкес келетінін айтқан Коллинз, жаңа заңнаманың бұрынғы заңнамамен үйлесімділігін анықтағанда заңнаманың нақтылығын фактор ретінде пайдалану қажеттігін атап өтті: "Егер ол бұрынғы заңға қайшы келетінін анық көрсететін заң қабылдаса, онда егер ол нақты болса және оның айқын мағынасына қарсы ешқандай аргумент келтірілмесе, ол басым болады". Кейінірек қабылданған сот шешімдері Құқықтар туралы заңның бөліктерін жасырып қалдыру мүмкіндігіне қатысты. Thoburn v Sunderland City Council ісінде Лорд-әділ Льюс конституциялық заңдарды жасырып қалдыруға болмайды деп шешті ("Жай заңдарды жасырып қалдыруға болады. Конституциялық заңдарды болмайды. Конституциялық актінің күшін жою немесе негізгі құқықты күштен шығару заңмен жүзеге асырылуы үшін сот мынадай сынақты қолданады: заң шығарушының нақты – жорамалдамаған, құрылымдық немесе болжамды – ниеті күшін жою немесе күшін жою болды деп көрсетілген бе?"), және "Магна Харта, 1689 жылғы Құқықтар туралы заң, Одақ актісі, Реформа актілері [ ], HRA, 1998 жылғы Шотландия туралы заң және 1998 жылғы Уэльс үкіметі туралы заң" конституциялық заңдардың мысалдары болып табылады. Thoburn v Sunderland City Council ісінің шешімінің азаматтық жазаларды орындауға тигізетін әсері, белгілі бір дәрежеде, Бірінші деңгейдегі трибуналдың Pendle v HMRC ісінде сынақтан өтті, бірақ Бірінші деңгейдегі трибуналдың шешімдері міндетті емес болғандықтан, бұл шешім кез келген басқа сотта кеңес беру мақсатында ғана қарастырылады.

Regulations issued in 2020 introduced FPNs with penalties ranging from £30 to £10,000 for various violations of restrictions brought in to control the COVID 19 pandemic in the United Kingdom, including via the Health Protection Regulations 2020 and the COVID 19 local lockdown regulations. On 28 August 2020, The Health Protection Regulations 2020 statutary instrument, SI 907/202,0 increased the FPN in some cases, saying it "must be £10,000" in case an assembly of "more than thirty persons". As of March 2022, 118,978 notices were issued in England and Wales. In Scotland, the most deprived 10% of neighbourhoods were 11.2 times more likely to receive an FPN than the least deprived 10%. National Police Chiefs’ Council statistics showed Black and Asian people received fines 1.8 times more than white people. Labour MP Harriet Harman, said it was clear that young people, ethnic minority people, men, also the most socially deprived, were at most at risk and poor people were criminalised rather than the better off. The Joint Committee on Human Rights said the application of FPNs was "muddled, discriminatory and unfair". In April 2021, The Justice Gap reported that it was estimated that 85,000 Covid regulation related FPNs had been issued and that a cross party group of MPs and peers wanted each to be reviewed. Since PCNs create fines before conviction, there have been attempts to challenge PCN legislation using the Bill of Rights 1689. Robin de Crittenden sought a judicial review on these grounds in 2006. His request for judicial review was declined by Justice Collins on the grounds that PCNs are "not a fine or forfeiture within the meaning of the Bill of Rights" because what the Bill of Rights prevents is "a fine or a forfeiture in respect of which there is no right of appeal, whether ultimately to a court or through a system which is set up which is equivalent to a court." While maintaining that PCNs are compatible with the Bill of Rights, Collins commented that the clarity of legislation should be used as a factor when determining if new legislation is compatible with preexisting legislation: "If it passes an Act which clearly states something which could arguably be said to be contrary to a previous Act, then if it is clear and if there is no argument that can be raised against its clear meaning, it will prevail." Case law created at a later date touches on the ability to impliedly repeal parts of the Bill of Rights. In Thoburn v Sunderland City Council, Lord Justice Laws, ruled that constitutional statutes could not be impliedly repealed ("Ordinary statutes may be impliedly repealed. Constitutional statutes may not. For the repeal of a constitutional Act or the abrogation of a fundamental right to be effected by statute, the court would apply this test: is it shown that the legislature's actual – not imputed, constructive or presumed – intention was to effect the repeal or abrogation?") stating that "the Magna Carta, the Bill of Rights 1689, the Act of Union, the Reform Acts [ ], the HRA, the Scotland Act 1998 and the Government of Wales Act 1998" are examples of constitutional statutes. The implications of the ruling of Thoburn v Sunderland City Council to the enforcement of civil penalties were, to some degree, tested in the First tier Tribunal case Pendle v HMRC, though since First tier Tribunal rulings are non binding this decision would only be taken as advisory in any other court.

Аймақтық айыппұлдар кеңселері

Англияның солтүстігін қамтитын Морли және Лидс, Мидлендс пен Уэльсті қамтитын Лафборо, және Англияның оңтүстігін қамтитын Саутхенд-он-Сиде үш аймақтық айыппұл кеңсесі орналасқан.