Кіріспе

Аралас жекпе-жектің заңсыз техникасы

Шамдау (немесе штамп) – бұл тік тұрған күйде аяқ табанының өкшесімен төменге қарай жасалатын соққы. Ол көбінесе қарсыластың басына немесе денесіне бағытталады. Балтадай соққыға ұқсас шамдау «балта соққысы» деп аталады, ал екі өкшемен жасалатын, ерекше күшті секіріп соққы «бронко соққысы» деп аталады. Ал қарсыластың аяғына бағытталған тұтқадан жасалатын соққы «аяқ соққысы» немесе «өкше соққысы» деп аталады.

Жауынгерлік спорт түрлерінде қолдану

Көптеген жауынгерлік спорт түрлерінде аяқпен тепкі салуға тыйым салынады. Бірақ, кейбір аралас жекпе-жек ұйымдарында әртүрлі шамада тепкі салуға рұқсат беріледі. Ultimate Fighting Championship тұтқадан тепкі салуға рұқсат береді, ал құлаған қарсыласты тепкілеу заңсыз саналады. PRIDE FC ережелері, қазір бұл ұйым жойылғанмен, бәсекелестерге басқа немесе денеге тигізіп, құлаған қарсыласты тебуге мүмкіндік берді. Сингапурлық ONE Fighting Championship ұйымының ережелері UFC және PRIDE ережелерінің біріктірілген нұсқасы болып табылады, ол құлаған қарсыластың қол-аяқтары мен денесіне тебуге рұқсат береді, бірақ басқа емес. Аяқпен тебу футбол және шайбалы хоккейде де заңсыз.

Видеоойындарда қолдану

Платформалық ойындарда қарсыласты аяқтап ұру жиі шабуылдың негізгі тәсілі ретінде қолданылады, онда кейіпкердің секіру қабілеті осылайша күшейтіліп көрсетіледі, кейіпкер тік тұрған қарсыластың басын аяқтап ұра алады. Бұған Марио ойындарының сериясы жарқын мысал, онда бұл әдіс франшизаның басты кейіпкерінің ерекше белгісі болып табылады. Аяқтап ұру, Grand Theft Auto сериясы сияқты құмдық және ашық әлемдегі ойындарда да жиі кездеседі, көбінесе бұл жақын шайқаста құлаған қарсыласты өлтіру үшін қолданылады. Якуза сериясы сияқты, жауларды жерге құлатып, зақымдау немесе жою үшін аяқтап ұру әрекеттері қолданылады. Halo видео ойындары сериясында ойыншылар түрлі жауларға қарсы қолдана алатын, жаудың басын аяқтап ұрып, сеанс ортасында тоқтатылмаса, көбінесе өлтіруге әкелетін әрекеттер бар. Мысалы, Halo 5: Guardians ойынындағы "Get Low" атты қастандық, онда ойыншы қарсыластың сол аяғына басып, қарсыласы тізе бүгіп, басын жоғары көтеріп тұрғанда басын аяқтап ұрады. Gears of War франшизасында COG әскерлері мен Locusts- та құлаған жауларды жоюға болады, бұл бас аяғын аяқтап ұрып, бас сүйегін қанды дақылмен мүлдем қиратып жібереді. Бұл сондай-ақ қорқыныш жанрында жиі кездеседі, мысалы Dead Space және Resident Evil сериясының кейінгі ойындарында, құлаған жауларды олардың жұмсақ басын жою арқылы аяқтау үшін қолданылады. Бұл зомбиді миын зақымдау арқылы жою керек деген аңызға сәйкес келеді және оқ-дәрі мен ресурстарды үнемдеуге көмектеседі. Тағы бір мысал – The Last of Us, онда кейіпкер жауларды басына аяқтап ұру арқылы жоюға болады.

Негізгі сілтемелер

Тодд, Танк. Жауынгерлік бут. www.fightimes.com. URL соңғы рет 2006 жылдың 6 ақпанында қол жеткізілген. Фэрбарн, В. Е. "Қатты бол!". 3B бут ("Бронко тепкісі"). www.gutterfighting.org. URL соңғы рет 2006 жылдың 6 ақпанында қол жеткізілген.