Металл ийлеу станогы: алюминий, болат сияқты металл парақтарын иіп, қисық пішіндер жасауға арналған. Автокөліктерді қалпына келтіру, авиацияда қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жақтандыруға арналған металл өңдеу құралы
Metalworking tool for curving sheet metal
Ағылшын дөңгелегі, Ұлыбританияда дөңгелек машинасы деп те аталады, шеберге алюминий немесе болат сияқты жалпақ металл парақтарынан күрделі (қос қисықты) қисықтар жасауға мүмкіндік беретін металл өңдеу құралы болып табылады.
The English wheel, in Britain also known as a wheeling machine, is a metalworking tool that enables a craftsperson to form compound (double curvature) curves from flat sheets of metal such as aluminium or steel.
Сипаттама
Ағылшын дөңгелегін пайдалану процесі дөңгелектеу деп аталады. Осы әдіспен жасалған панельдердің құны жоғары, себебі өндіріс жоғары біліктілік пен көп еңбекті талап етеді, бірақ оның басты артықшылығы – бір машинаны пайдаланып, әртүрлі панельдерді икемді түрде өндіру мүмкіндігі. Бұл машина бетін созу арқылы жұмыс істейтін және панельді соғу процестерімен байланысты қалыптау машинасы. Ол күрделі қисық панельдердің аз көлемде қажет болған жағдайларда қолданылады; көбінесе көлік құралын жасауда, автомобильдерді қалпына келтіруде, қаңқасы кеңейтілген жарыс машиналарын (NASCAR) жасауда, олардың металл панельдері серийдік өндіріс машиналарын қадағалайтын ережелерге сәйкес келеді, сондай-ақ автомобиль прототиптерін және ұшақ корпусының элементтерін жасауда қолданылады. Ағылшын дөңгелегімен өндіріс көлемі ең жоғары спорттық автомобильдерді аз көлемде шығару кезінде болады, әсіресе оңай қалыптасатын алюминий қорытпасы қолданылғанда. Панельдерді көп көлемде өндіру қажет болғанда, дөңгелек орнына штамптау пресі қолданылады, оның құны ағылшын дөңгелегін пайдаланудан әлдеқайда жоғары, сондай-ақ даму уақыты да ұзақ. Бірақ өндірістегі әрбір панельді бірнеше секундтың ішінде жасауға болады. Бұл шығын үлкен өндіріс көлемінде өтеледі, бірақ штамптау пресі тек бір үлгідегі панельді ғана өндіруге шектеледі. Көрсетілген ағылшын дөңгелегінің моделі қолмен басқарылады, бірақ кемелердің корпусындай қалың металл табақтарымен жұмыс істегенде, машина қуатпен жұмыс істей алады және көрсетілгеннен әлдеқайда үлкен болуы мүмкін.
The process of using an English wheel is known as wheeling. Panels produced this way are expensive, due to the highly skilled and labour intensive production method, but it has the key advantage that it can flexibly produce different panels using the same machine. It is a forming machine that works by surface stretching and is related in action to panel beating processes. It is used wherever low volumes of compound curved panels are required; typically in coachbuilding, car restoration, spaceframe chassis racing cars that meet regulations that require sheetmetal panels resembling mass production vehicles (NASCAR), car prototypes and aircraft skin components. English wheel production is at its highest in low volume sports car production, particularly when more easily formed aluminium alloy is used. Where high volume production runs of panels are required, the wheel is replaced by a stamping press that has a much higher capital setup cost and longer development time than using an English wheel, but each panel in the production run can be produced in a matter of seconds. This cost is defrayed across a larger production run, but a stamping press is limited to only one model of panel per set of dies. The English wheel model shown is manually operated, but when used on thicker sheet metals such as for ship hulls the machine may be powered and much larger than the one shown here.
Құрылыс
Машина үлкен, жабық "С" әрпі тәрізді. C-нің шеттерінде екі дөңгелек бар. Жоғарғы дөңгелек – дөңгелектеу дөңгелегі, ал төменгі дөңгелек – есендөңгелек деп аталады. (Кейбір анықтамаларда дөңгелектер орналасуы бойынша аталады: жоғарғы дөңгелек және төменгі дөңгелек.) Әдетте, есендөңгелек радиусы дөңгелектеу дөңгелегінен кішірек болады. Ірі машиналар болғанымен, дөңгелектеу дөңгелегінің ені әдетте 100 см-ден аспайды, ал диаметрі 60 см-ден аспайды. Дөңгелектеу дөңгелегі қимасынан жазық, ал есендөңгелек дөңгелек пішіндес. С пішіндес раманың тереңдігі – тамақ деп аталады. Ең үлкен машиналардың тамақ өлшемі 120 см (48 дюйм), ал кіші машиналардың тамақ өлшемі шамамен 60 см (24 дюйм) болады. C тік тұрады және рамамен сүйемелденеді. Тамақ өлшемі оператор машинаға орналастыра алатын және оңай жұмыс істей алатын ең үлкен металл парақтың мөлшерін анықтайды. Кейбір машиналарда оператор жоғарғы дөңгелек пен есендөңгелекті рамаға қатысты 90 градусқа бұрып, жұмыс дайындамасының максималды мөлшерін арттыра алады. Машина материал арқылы дөңгелектер арасындағы қысыммен жұмыс істейді, ал материал жұқараған сайын бұл қысым өзгереді, сондықтан есендөңгелек тірегін ұстайтын раманың төменгі жағы мен иінтірегі реттеледі. Болат пластинаға арналған машиналарда ол гидравликалық домкратпен, ал металл парақтарға арналған машиналарда бұрандалы домкратпен жылжытылады. Материал жұқарағанда оператор қысымды түзетуі керек. Рама конструкциясы осы қарапайым құрылғының ең маңызды бөлігі болып табылады. Көптеген дөңгелектер 19 ғасырдан бері көп өзгерген жоқ. Алғашқы ағылшын машиналары (американдық үлгілерге қарағанда), мысалы, Эдвардс, Кендрик, Браун, Боггс және Ранала сияқты машиналар құйма темірден жасалған. Бұл дөңгелектер 19 ғасырда жасалған, олардың Баббит қорытылатын подшипниктері болған, бұл оларды жоғары қысымда металлдарды итеру және тартуды қиындатқан. Кейіннен шарлы подшипниктер пайда болғанда, машиналар 1/8 дюймдік болат сияқты қатты және қалың материалдарға қолайлырақ болды. Құйма темірдің артықшылықтарына қарамастан, оның серіктігі (Янг модулі) болаттан жартысынан кем және кейде қаңқаның қаттылығы қажет болғанда болатпен ауыстырылуы керек. Қатты отпен кесілген пластинадан жасалған болат қаңқалар немесе кесілген және дәнекерленген пластиналардан жасалған қаңқалар жиі қолданылады. Төртбұрышты болат құбырлар соңғы 30 жыл ішінде машинаның рамасын дөңгелету үшін пайдаланылды, әсіресе АҚШ-та, онда металл парақтарды пішіндеу хобби ретінде де, кәсіп ретінде де дамыды. Құбырлы рамалы машиналар қолжетімді бағада болады және жинақталған машиналар түрінде немесе жоспарлар бойынша оңай құрастырылуы мүмкін. Ең қатты құбырлы рамалар толық үшбұрышты сыртқы тіреуге ие. Олар 20 калибрлі болат немесе 0,063 дюймдік алюминий сияқты жұқа немесе жұмсақ материалдарда тиімді. Суреттегідей құйма рамалы машиналар әлі де қолжетімді. Жақсы жабдықталған машинада әр түрлі есендөңгелектер болады. Есендөңгелектер, панельді соғу кезінде балғамен қолданылатын долылар сияқты (олар есендөңгелектер деп те аталады), жұмыс дайындамасының қажетті дөңгестеуіне немесе қисықтығына сәйкес таңдалуы керек.
The machine is shaped like a large, closed letter "C". At the ends of the C, there are two wheels. The wheel on the top is called the rolling wheel, while the wheel on the bottom is called the anvil wheel. (Some references refer to the wheels by their position: upper wheel and lower wheel.) The anvil wheel usually has a smaller radius than the rolling wheel. Although larger machines exist, the rolling wheel is usually wide or less, and usually in diameter, or less. The rolling (top) wheel is flat in cross section, while the anvil (bottom) wheel is domed. The depth of the C shaped frame is called the throat. The largest machines have throat sizes of 120 cm (48 inches), while smaller machines have throat sizes of about 60 cm (24 inches). The C stands vertically and is supported by a frame. The throat size usually determines the largest size of metal sheet that the operator can place in the machine and work easily. On some machines, the operator can turn the top wheel and anvil 90 degrees to the frame to increase the maximum size of the work piece. Because the machine works by an amount of pressure between the wheels through the material, and because that pressure changes as the material becomes thinner, the lower jaw and cradle of the frame that holds the anvil roller is adjustable. It may move with a hydraulic jack on machines designed for steel plate, or a jackscrew on machines designed for sheet metals. As the material thins, the operator must adjust the pressure to compensate. Frame designs are the most significant element of this simple device. For the most part wheels have changed very little since the 19th century. The early English machines (as opposed to the American versions), such as Edwards, Kendrick, Brown, Boggs, and Ranalah, etc., had cast iron frames. These wheels, made during the 19th Century, had Babbitt metal plain bearings, making them difficult to push and pull the metal through when operated at high pressures. Later, when ball bearings came into use, the machines became more suitable for hard and thick material, such as 1/8” steel. Despite the advantages of cast iron, it has less than half the stiffness (Young's modulus) of steel and sometimes must be replaced by steel when a stiffer frame is needed. Steel frames made of solid flame cut plate, or frames built up of cut and welded plates, are common designs. Steel tubing, generally of square section, has been used for wheeling machine frames during the past 30 years, in the US particularly, where sheet metal shaping has become a hobby as well as a business. Tube framed machines are reasonably priced and are available as kit built machines or can be built easily from plans. The stiffest tubular frames have a fully triangulated external bracing truss. They are most effective on thinner or softer materials, such as 20 ga steel or .063" aluminum. Cast frame machines, like the one pictured, are still available. A properly equipped machine has an assortment of anvil wheels. Anvil wheels, like dollies used with hammers in panel beating (which are also known as anvils) should be used to match the desired crown or curvature of the work piece.
Операция
Машина операторы металл табақты дөңгелек және иінтөбе дөңгелегінің арасынан өткізеді. Бұл процесте материал созылады және оның қалыңдығы азаяды. Материал созылғанда, ол иінтөбе дөңгелегінің үстінде дөңгелек бет пішінін қалыптастырады. Бұл бет "төбе" деп аталады. Биік төбе беті күшті иілген, ал төмен төбе беті аз иілген болады. Дайындама бетінің қатаңдығы мен беріктігін биік төбе аймақтары қамтамасыз етеді. Жұмыс істегеннен кейін беттің радиусы дайындама ортасының шетіне қатысты созылу деңгейіне байланысты. Егер ортасы тым көп созылса, оператор дайындама шетін дөңгелетіп, пішінін қалпына келтіре алады. Дайындама шетін дөңгелету ортадағы артық созылудан туындаған пішін бұрмалануын түзетуде, сондай-ақ жылумен қысқарту немесе Эккольд типіндегі қысқарту арқылы тікелей созылатын аймақты қысқарту сияқты бірдей нәтиже береді. Өйткені шет пішін сақтайды. Дөңгелеу алдында шетін қысқарту дөңгелеу кезінде пішіннің қалыптасуына көмектеседі және соңғы пішінге жету үшін қажетті созу мен қалыңдық азайту мөлшерін азайтады. Қысқару процестері металл табақты қалыңдату арқылы беттік ауданын азайтады. Қолмен қысқару, панельді соққы құралдарымен немесе дөңгелеу арқылы созуға қарағанда қиын және баяу болғандықтан, тек қана қажет болған жағдайда ғана қолдану керек. Алюминий табақтарын дөңгелеу алдында қыздыру қажет, өйткені өндіріс кезінде дөңгелеу оны керісінше қаттылатады. Беріктік пен қатаңдық сондай-ақ, дұрыс беттік контур жасалғаннан кейін фланцтау немесе сымдау сияқты шеттік өңдеу арқылы қамтамасыз етіледі. Фланц дайын бет пішіні үшін өте маңызды, сондықтан кейбір панельдерді бетін созуды қолданбай, тек фланцты қысқарту және созу арқылы жасауға болады.
The operator of the machine passes the sheet metal between the anvil wheel and the rolling wheel. This process stretches the material and causes it to become thinner. As the material stretches, it forms a convex surface over the anvil wheel. This surface is known as "crown". A high crown surface is very curved, a low crown surface is slightly curved. The rigidity and strength in the surface of a workpiece is provided by the high crown areas. The radius of the surface, after working, depends on the degree that the metal in the middle of the work piece stretches relative to the edge of the piece. If the middle stretches too much, the operator can recover the shape by wheeling the edge of the piece. Wheeling the edge has the same effect in correcting mis shape due to over stretching in the middle, as does shrinking directly on the overstretched area by the use of heat shrinking or Eckold type shrinking. This is because the edge holds the shape in place. Shrinking the edge prior to wheeling aids the formation of shape during wheeling, and reduces the amount of stretching and thinning needed to reach the final shape. Shrinking processes reduce the surface area by thickening the sheet metal. Shrinking by hand is harder to do and slower than stretching using panel beating tools or wheeling, because of this it should only be used when absolutely necessary. Aluminium sheet should be annealed before wheeling because rolling at the mill during its production work hardens it. Strength and rigidity is also provided by the edge treatment such as flanging or wiring, after the fabrication of the correct surface contour has been achieved. The flange is so important to the shape of the finished surface that it is possible to fabricate some panels by shrinking and stretching of the flange alone, without the use of surface stretching.
Түзету
Контактілік аймақтың қысымы, ол амулет дөңгелегіндегі күмбездің радиусымен және реттеу бұрандасының қысымымен өзгереді, ал дөңгелектің өту саны материалдың созылу деңгейін анықтайды. Кейбір операторлар жұмыс дайындамасын екі қолмен бос басқару үшін, тегістеу мақсатында әртүрлі қалыңдықтағы металл парақтарында тұрақты қысымды сақтауға мүмкіндік беретін аяқ реттегішін пайдалануды ұнатады. Бұл типтегі реттегіш жоғары қалыңдығы бар аймақтардың жиегін, салыстырмалы түрде созылмаған төмен қалыңдығы бар аймақтармен үйлестіруге де көмектеседі. Аяқ реттегішіндегі кемшілік – ол мотоциклдерде, Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы спорттық автомобильдерде және қазіргі Lotus / Caterham 7 сияқты ашық дөңгелекті автомобильдерде қолданылатын велосипед түріндегі қанаттар (фендерлер) сияқты ұзынша қисық панельдерге кедергі келтіруі мүмкін. Бұл мәселені шешу үшін кейбір дөңгелекті машиналар амулеттің мойын тұсының астында қолмен реттегіш құрылғысын (осы дөңгелекті ұстаушы деп те аталады) орнатып, мұндай панельдерге кедергісіз қисық түсуге мүмкіндік береді. Бұл типтегі машиналар әдетте төменгі диагональды C пішіндес рамаға ие, ол еденге қарай төмен иіледі, жоғарыдағы суретте көрсетілген көлденең және ұзын тік қол реттегішінің орнына, амулет дөңгелегінің ұстағышына жақын қолмен басқарылатын реттегішке ие. Үшінші типтегі реттегіш жоғарғы дөңгелекті жоғары және төмен жылжытады, ал төменгі амулет дөңгелегі өз орнында қалады.
The pressure of the contact area, which varies with the radius of the dome on the anvil wheel and the pressure of the adjusting screw, and the number of wheeling passes determines the degree to which the material stretches. Some operators prefer a foot adjuster so they can maintain constant pressure over varying sheet metal thickness for smoothing, with both hands free to manipulate the work piece. This style of adjuster is also helpful for blending the edge of high crown areas that are thinner, with low crown areas that are relatively unstretched. A drawback of the foot adjuster is that it can get in the way of very longitudinally curved panels, such as the cycle type mudguards (wings/fenders) used on motorcycles, pre WW2 sports cars, and current open wheeled cars like the Lotus / Caterham 7. To address this problem, some wheeling machines have a hand adjuster close beneath the anvil yoke (also known a wheel holder) so such panels can curve underneath unobstructed. This type of machine typically has a diagonal lower C shaped frame that curves lower to the floor, with a hand operated adjuster close to the anvil wheel holder, instead of the horizontal and long vertical hand adjuster shown in the above picture. A third type of adjuster moves the top wheel up and down with the bottom anvil wheel left static.
Пішін беру
Өндірістің әрбір кезеңінде оператор қайта жасайтын нысанға үнемі жүгінуі керек. Бұл үлгі қағазды, бөлімдерге арналған үлгілерді (қағаз немесе жұқа металл парақтарынан жасалған), станциялық тіреулерді, форматорларды, профиль өлшегіштерін, профиль үлгілерін және әрине, бастапқы панельді пайдалануды қамтиды. Жұмысшыға жұмыс дайындамасын қысымды жоғалтпай жылдам алып тастауға және орнатуға мүмкіндік беретін жылдам босату тетігі бар дөңгелектеу машиналары, осы процестің бұл бөлігінде көп уақытты үнемдеуге көмектеседі. Оператор, парақтың бір бөлігін дұрыс пішіндеу үшін көптеген рет өтуі керек, сондықтан шыдамдылық танытуы қажет. Көзге ұнайтын пішінге қол жеткізу үшін әртүрлі дөңгелектермен және әртүрлі бағыттарда (мысалы, қарапайым екі қисық пішін үшін 90 градус бұрышпен) қосымша өтулер жасауға болады. Дұрыс қысымды, тиісті амуар дөңгелегінің пішінін және дөңгелектеу өтулерінің (немесе төмен тәжді амуарлармен амуарлаудың) нақты жақын үлгілерін қолдану, машинаны қолдануды өнерге айналдырады. Қысым тым жоғары болса, бұзылған, бүлінген және кернеулі бөлшек пайда болады, ал қысым тым төмен болса, жұмыс ұзаққа созылады. Панельдің бір бөлігінде дөңгелектеу, жақын жерлерде пішіннің бұзылуына әкелуі мүмкін. Бір бөлікті көтеру немесе созу, жақын жерлердің шөгуіне себеп болады, ал оны түзету бастапқы панельде жұмыс істеуден алыс жерлерге әсер етуі мүмкін. Бұл, созудың нәтижесінде панельде туындаған кернеулер, күткеннен де алысқа әсер ететініне байланысты. Сондықтан оператор панельдің үлкен аумағында жұмыс істеуі керек, осы жанама әсерлерді түзету және оларды түзетуді қажет ететін қосымша жанама әсерлерді тудыру керек. Дұрыс пішінге қол жеткізудің кілті – осы кең аумақта металл бетінің дұрыс мөлшерде созылуы. Егер бұл орындалса, металлды аздап созу арқылы "қозғауға" болады, төменгі жерлерді жоғары жерлерден металлмен толтыруға болады. Бұл тегістеу, орташа қысымды орнату арқылы тегістеуге ұқсас, бірақ тегістеу үшін қолданылатыннан ауыррақ. Бұл уақытты қажет ететін және өте күрделі, қайталанатын процесс, дөңгелектеудің ең қиын және шеберлік бөліктерінің бірі. Панельдің/бөлімнің мөлшері артқан сайын, жұмыс көлемі мен қиындық деңгейі де пропорционалды емес түрде артады. Сондықтан өте үлкен панельдерді жасау өте қиын, олар бөлімдерден жасалады. Жоғары тәжді панельдер/бөлімдер металдың жұмыс істеу кезінде қатаюына байланысты отқа қадауды қажет етуі мүмкін, бұл оны жұмсақ және сынуға бейім етеді. Дұрыс орындардағы металлдың дұрыс мөлшерімен дұрыс негізгі пішінге қол жеткізгеннен кейін, жұмысшы жоғары тәжді аймақтардың шеттерін төмен тәжді аймақтармен үйлестіруі керек, сондықтан беттің контуры бірінен екіншісіне тегіс өтуі керек. Осыдан кейін соңғы дөңгелектеу кезеңінде бетті тегістеу үшін өте жеңіл қысыммен дөңгелектеу жүргізіледі, нәтижесінде тегіс, біртұтас пішінге қол жеткізіледі. Бұл кезең металлды созбайды, бірақ созылған металлды жылжытады, сондықтан ең аз қысымды және панель пішініне байланысты мүмкіндігінше кең амуарды пайдалану маңызды. Әдетте, тек кішкентай жоғары тәжді панельдер (жөндеу бөлімдері сияқты) немесе үлкен төмен тәжді панельдер (мысалы, шатырлар) бір бөлікте жасалады. Үлкен төмен тәжді панельдердің салмағын көтеріп ұстау үшін екі білікті шебер қажет.
At every fabrication stage, the operator must constantly reference the shape that they want to reproduce. This may involve the use of template paper, section templates (made using paper or thin sheet metal), station bucks, formers, profile gauges, profile templates and of course an original panel. Wheeling machines that feature a quick release lever, which enables the operator to drop the anvil wheel away from the upper wheel so the work piece can be removed and inserted quickly without losing the pressure setting, are great time savers during this part of the process. The operator must have painstaking patience to make many passes over an area on the sheet to form the area correctly. They may make additional passes with different wheels and in different directions (at 90 degrees for a simple double curvature shape, for example) to achieve the desired shape. Using the correct pressure and appropriate anvil wheel shape, and accurate close patterns of overlapping wheeling passes (or actually overlapping with low crown anvils) makes using the machine something of an art. Too much pressure produces a part that is undulating, marred, and stressed—while too little pressure makes the job take a long time. Localised wheeling on one part of the panel is likely to cause mis shaping in adjacent areas. Raising or stretching an area causes adjacent areas to sink, and correcting that may affect areas further away from the original panel working. This is because the tensions in the panel caused by stretching affect the panel shape further away than might be imagined. This means the operator must work over a large area of the panel, fixing these side effects while causing more side effects that must also be fixed. Key to producing the right shape is to have the right amount of stretched metal surface over this wider area. If this is achieved, it is possible to "move" the metal with minimal extra stretching, filling the low spots with metal from the high spots. This smoothing is almost like planishing using a moderate pressure setting, but is still heavier than that used for planishing. It is a time consuming and fiddly iterative process, that is one of the most difficult and skillful parts of wheeling. As the size of the panel/section increases, the work involved and the level of difficulty increases disproportionately. This is also a reason that very large panels can be very difficult to do and are made in sections. High crown panels/sections may need to be annealed due to work hardening of the metal, which makes it brittle unworkable and liable to fracture. After achieving the correct basic shape with the correct amount of metal in the right places, the worker must blend the edges of high crown areas with low crown areas, so that the surface contour transitions from one to the other smoothly. After this, the final wheeling stage involves very light pressure wheeling to planish the surface to make it a smooth, cohesive shape. This stage does not stretch the metal but moves the already stretched metal around, so using the minimum anvil pressure and as wide an anvil as is possible with the panel shape, is essential. Typically, only small high crown panels, (such as repair sections) or large low crown panels (such as roofs), are made in one piece. Large low crown panels need two skilled craftsmen to support the weight of the panel.
Аяқтау
Түйіндерді жасаудың соңғы процесі, бетінің дұрыс контурларын жеткізгеннен кейін, флангалау (парақ металл) немесе сымды жиектеу сияқты жиекті өңдеудің бір түрі болып табылады. Бұл жиекті аяқтап, нығайтады. Әдетте, фланцеде металл тым көп немесе тым аз болады, ол фланц бұрылғаннан кейін панельді пішіннен шығарады, сондықтан оны бет пішінін түзету үшін созу немесе қысқарту қажет. Бұл Экольдтың созу және қысқарту әдісімен оңай орындалады, бірақ ыстық немесе суық қысқарту арқылы, металлды өзіне тығып, соққымен немесе суық қысқарту балғасы мен долыны қолдану арқылы да жасауға болады. Фланцты созу немесе қысқарту үшін дұрыс профильді балға мен долы керек. Балға мен долының фланц арқылы жанасқан жерінде қалаған фланц пішініне сәйкес келуі керек (долының «қоңырауын шығару» деп аталады) балғамен. Көп мөлшерде созу немесе қысқарту жұмыстары фланцты қатайтып, жарықтар мен жыртылуға әкелуі мүмкін. Бұларды дәнекерлеуге болады, бірақ металлдың өңделу қабілетін қалпына келтіру үшін оны бұрын қыздыру әлдеқайда жақсы. Ағылшын дөңгелегі, шебер қолөнерші үшін, төмен иістіліктері бар қолданбалар үшін қолмен соғудан гөрі тиімді құрал болып табылады. Соққыдан кейін қолмен долылар мен шүберектер немесе соққы балғасымен шүберектеу өте еңбекті қажет етеді. Груша пішіндес балға мен құм қапты қолданып парақ металды созу (тоқып алу) немесе тіреуге көтеру, жоғары иістілік бөлімдерін жасауды жеделдетеді. (Тіреу – бұл қолмен ұсталатын долылардан әлдеқайда үлкен болуы мүмкін долы, әдетте оның астында төртбұрышты қималы құймасы бар. Бұл оны теміршілер мен жылқы шеберлері қолданатын мыс үстелге немесе оған сәйкес келетін тесікке орнату үшін.) Пневматикалық немесе қуатты балға одан да жылдам. Ағылшын дөңгелегі (алғашқыда Англияда патенттелген) осы процестерден кейін тегіс бетке жеткізу үшін шүберектеуге өте тиімді.
The final panel fabrication process, after achieving the correct surface contour, is some kind of edge treatment, such as flanging (sheet metal) or wire edging. This finishes and strengthens the edge. Typically, there is too much or too little metal in the flange, which pulls the panel out of shape after the flange is turned—so it must be stretched or shrunk to correct the surface shape. This is most easily done using Eckold shrinking and stretching, but can be done using heat shrinking or cold shrinking, by tucking and beating the tucked metal into itself, or by using a cold shrinking hammer and dolly. Stretching or shrinking the flange requires a correct profile hammer and dolly. The hammer and dolly must match the desired flange shape at the point of contact through the flange, (known as ringing the dolly) with the hammer. A lot of shrinking or stretching work hardens the flange and can cause cracks and tears. While these can be welded, it is much better to anneal the metal before this happens to restore its workability. An English wheel is a better tool for a skilled craftsman for low crown applications than manually hammering. Planishing manually using dollies and slapper files or planishing hammer, after hammer forming is very labour intensive. Using a pear shaped mallet and sandbag to stretch the sheet metal (sinking), or by raising on a stake, speeds up the fabrication of higher crown sections. (A stake is a dolly, that can be much larger than hand held dollys, typically with a tapering square cross section casting underneath it. This is to mount it in a bench vice or a matching female hole in a beak anvil as used by blacksmiths and farriers.) A pneumatic hammer or power hammer is faster still. The English wheel is very effective when used for planishing, (for which it was originally patented in England), to a smooth final finish after these processes.