Кіріспе

Металл өңдеу процесі

Металл өңдеу процесі

Қаздау – металлға жергілікті қысым күштерін қолдану арқылы оның пішінін өзгерту процесі. Соққылар балғамен (көбінесе қуатты балғамен) немесе қалыппен беріледі. Қаздау температурасына қарай суық қаздау (суық өңдеу түрі), жылы қаздау немесе ыстық қаздау (ыстық өңдеу түрі) деп жіктеледі. Соңғы екі түрінде металл әдетте, пеште қыздырылады. Қаздалған бұйымдардың салмағы бір килограмнан кемден жүздеген тоннаға дейін болуы мүмкін.

Тарих

Соғу – металл өңдеудің ең ежелгі әдістерінің бірі.

Температура

Келесі ұрып-соғу процестерінің барлығы әртүрлі температурада орындалуы мүмкін; алайда, олар металл температурасының қайта кристалдану температурасынан жоғары немесе төмен екендігіне қарай жіктеледі. Егер температура материалдың қайта кристалдану температурасынан жоғары болса, онда ол ыстық ұрып-соғу деп саналады; егер температура материалдың қайта кристалдану температурасынан төмен болса, бірақ қайта кристалдану температурасының 30%-ынан жоғары болса (абсолюттік шкалада), ол жылы ұрып-соғу деп саналады; егер қайта кристалдану температурасының 30%-ынан төмен болса (әдетте бөлме температурасы), онда ол суық ұрып-соғу деп саналады. Ыстық ұрып-соғудың басты артықшылығы – оны жылдам және дәл орындауға болады, ал металл деформацияланғандықтан, қайта кристалдану процесінде жұмысқа қатаю әсері жойылды. Суық ұрып-соғу әдетте бұйымның жұмысқа қатаюына әкеледі.

Қалқанды қаздыру

Құлап қалау – балға көтеріліп, содан кейін жұмыс дайындамасын пішінге келтіру үшін қалып пішініне сәйкес "құлатылатын" қалау процесі. Құлап қалаудың екі түрі бар: ашық қалыпты құлап қалау және дөңгелек қалыпты (немесе жабық қалыпты) құлап қалау. Атауларынан көрініп тұрғандай, айырмашылық қалыптың пішінінде: біріншісі жұмыс дайындамасын толық қоршамайды, ал екіншісі – толық қоршайды.