Кіріспе

Манохар Шям Жоши (9 тамыз 1933 – 30 наурыз 2006) – үнді тілінде жазған жазушы, журналист және сценарийші, ең белгілісі – үнді теледидарының алғашқы теленовелласының авторы, сондай-ақ «Касап» және «Кьяп» сияқты тәжірибелік романдарының авторы, осы еңбектері үшін ол Сахитья Академи сыйлығына ие болды.

Өмірбаян

Манохар Шьям Жоши 1933 жылғы 9 тамызда Раджастан штатындағы Аджмер қаласында дүниеге келді. Ол белгілі педагог және музыка зерттеушісінің ұлы, Кумаони брахман отбасынан, Алмора қаласынан (бұрынғы Уттар-Прадеш штаты, қазір Уттаракханд штаты). Ол – жетекші кибер қауіпсіздік маманы, профессор Анупам Жошидің әкесі. 2006 жылғы 30 наурызда Үндістанның Нью-Дели қаласында 73 жасында қайтыс болды. Оның күйеуі, доктор Бхагавати Жоши, және ұлдары Анупам Жоши, Анураг Жоши және Ашиш Жоши бар. Оның қазасынан кейін премьер-министр Манмохан Сингх оны "соңғы кездегі хинди тіліндегі ең беделді жазушылар мен сарапшылардың бірі" деп атады. Белгілі автор, редактор және сыншы Құсвант Сингхтің айтуынша, "2006 жылы қайтыс болған кезде ол хинди тілінің алғашқы және ең инновациялық жазушысы ретінде танылды".

Теледидар

Ол Үндістанның алғашқы телесериалы "Хум Логтың" авторы болғандықтан, оны "Үнді теледрамаларының әкесі" деп атайды. 1982 жылы, телевизия көбінесе үндістер үшін үлкен мүмкіндік болған кезде, бұл сериал Үндістанның орта таптарының күнделікті қиындықтарын көрсететін болды, соның арқасында ол бірден танымал болды, себебі әрбір үнді адам өзін оның ішінде көре алатын. Тағы бір танымал туындысы – Рамеш Сиппи режиссерлік еткен "Бунияд" (1987–1988) сериалы, ол 1947 жылы Үндістанның бөлінуі салдарынан қоныс аударған отбасының өміріне арналған; екеуі де үндістердің бірнеше буынына және Үндістанның телеарналар индустриясына зор әсер етті. Одан кейін ол "Мунгери Лал Ке Хасин Сапней", "Какаджи Кахин", "Хумрахи", "Замин Асман" және "Гата" сияқты көптеген ұзаққа созылған сериалдар жазды.

Романдар

Манохар Шьям Жоши өзінің романдарымен де танымал, олар махаббаттан бастап, хинди тіліндегі ең ұлы махаббат оқиғаларының бірі деп сипатталатын "Касап" романындағыдай, саяси сатираға дейін, "Нетажи Кахин" сияқты туындыларында қамтылған. Ол қазіргі хинди әдебиетіндегі көрнекті постмодернист авторлардың бірі болды, бұл оның культты романы "Куру куру Свааха" және повесі "Хария Геркулес ки Хайрани" арқылы нақтырақ көрінді. Ол 2005 жылы туған штаты Уттаракхандтың Кумаони дәстүрін нәзік бейнелейтін, қазіргі Үндістанның аллегориясы болған "Кяп" романы үшін Хинди тіліндегі беделді Сахитя Академия сыйлығымен марапатталды.

Фильмдер

Оның романтикаға, нәзік комедияға және сатираға бейімділігі болған. Осының арқасында ол "Хей Рам", "Аппу Раджа", "Папа Кахте Хайн" және "Браштачар" сияқты түрлі тақырыптарда киноға сценарий жазуға мүмкіндік алды. Ол сондай-ақ шебер дубляж жасаушы еді және "Аппу Раджа" мен "Хей Рам" фильмдерін дубляждаған.

Журналистика

Ол телерадио және баспа құралдарында ұзақ жылдар бойы журналист болып жұмыс істеді. Алдымен Нью-Делидегі «Всеиндийское радио» хинди тіліндегі жаңалықтар бөлімінде, содан кейін Мумбайдағы Үндістанның «Фильмдер бөлімінде» жұмыс істеді, онда ол көптеген деректі фильмдерге сценарийлер жазды. Осы кезде ол қарапайым адамдармен жасаған әйгілі сұхбаттарын жаза бастады, олар «Сарика» журналында жарияланды. Көп ұзамай, Саччидананда Хирананда Ватсайан Агьея оны «Таймс оф Индия» тобы шығарған «Динаман» жаңа хинди жаңалық журналына шақырды. Агьея редактор, ал Жоши көмекші редактор болды. Кейін ол «Saptahik Hindustan» үнді тіліндегі жетекші журналын, сонымен қатар «English Weekend Review» журналын басқарды, ал 1970-ші жылдардың соңында «Hindustan Times» баспасынан шыққан «Morning Echo» апталық журналын да басқарды. Оның журналистік жазбалары ғылымнан, қызықты саяхаттардан бастап, саяси талдауларға дейін кең ауқымды тақырыптарды қамтиды. Өмірінің соңына дейін «Outlook India» баспасының хинди тіліндегі «Outlook Saptahik» журналында пікірлер айтушы рубрикасын жазды.