Кіріспе

Муниципалитет немесе жергілікті әкімшілік аумақтың заң шығару органы

Муниципалдық кеңес – муниципалитет немесе жергілікті әкімшілік аумақтың заң шығару органы болып табылады. Муниципалитеттің орналасқан жеріне және санатына байланысты ол қалалық кеңес, қалалық әкімдік, қалалық кеңес, қоғамдық кеңес, ауылдық кеңес, ауылдық әкімдік немесе әкімдер кеңесі деп аталуы мүмкін.

Австралия

Мемлекеттер арасындағы заңнамадағы айырмашылықтарға байланысты қалалық кеңестің нақты анықтамасы әртүрлі болып келеді. Дегенмен, қала мәртебесіне (әдетте халық саны негізінде) арнайы ие болған жергілікті билік органдары ғана өздерін қала деп атауға құқылы. Ресми атауы "Қала корпорациясы" немесе осыған ұқсас болып табылады. Австралияның кейбір қалалық аймақтарын көбінесе бір ғана орган басқарады (мысалы, Брисбен және басқа Квинсленд қалалары), ал басқаларын көптеген кіші қалалық кеңестер басқаруы мүмкін. Сонымен қатар, маңызды қалалық аймақтар кейде ауылдық жергілікті билік органдарының қарауында болуы мүмкін. Шекараларды мерзімді түрде қайта қарау, осы жағдайларды ұйымдастыруға және активтер мен ресурстарды тиімді пайдалануға бағытталған.

Белиз

Қазіргі уақытта Белизде жеті қалалық кеңес бар. Әр қалалық кеңеске қала әкімі және бірнеше кеңесшілер кіреді, олар әр үш жыл сайынғы муниципалдық сайлауда тікелей сайланады. Белиздегі қалалық кеңестер көшелерді күтіп ұстау және жарықтандыру, дренаж жүйесі, қоқыс жинау, қоғамдық зираттар, инфрақұрылым, саябақтар мен ойын алаңдары сияқты түрлі функцияларға жауапты.

Онтарио

Онтариодағы қалашықтар кеңестері кіші немесе төменгі деңгейдегі муниципалитеттерде қалалық кеңестерге ұқсас қызмет атқарады. Әр төрт жыл сайын тікелей сайланатын кеңесшілердің саны муниципалитеттерінің мөлшеріне қарай өзгеріп отырады. Кеңесшілердің өкілеттері мен жауапкершілігі Онтарионың муниципалдық заңымен реттеледі.

Манитоба

Манитоба қалалық кеңесінің мүшелері, ең алдымен, қауымдастық үшін саясатты қалыптастыру және бағыт беруші орган болып табылады. Олар бес-жеті мүшеден тұрады, ал кеңестің төрағасы – қала әкімі немесе билеуші.

Қытай

Қытай Халық Республикасында муниципалдық кеңестер бар, олар көптеген провинциялық деңгейдегі қалаларда және Шанхай қалалық халық конгресі сияқты тікелей басқарылатын муниципалитеттерде қалалық халық конгресі деп аталады.

Франция

Халықтың айтарлықтай айырмашылығына қарамастан, Франция Республикасының әрбір коммунасында әкім және муниципалдық кеңес болады, олар коммунаны мэриядан (қала әкімдігінен) басқарады, коммуна мен кеңестің мөлшеріне қарамастан толық бірдей өкілеттіктерге ие. Бір ғана ерекшелік – Париж қаласы, онда қалалық полиция орталық мемлекеттің бағынысында, Париж әкімінің емес. Мұндай мәртебелік теңдік – Франция патшалығында болған жергілікті ерекшеліктер мен мәртебедегі үлкен айырмашылықтарды жоюды көздеген Франция революциясының айқын мұрасы. Алайда, коммунаның мөлшері екі сала бойынша маңызды болып табылады: француз заңы муниципалдық кеңестің құрамын коммуна халқына сәйкес анықтайды; ал халық саны муниципалдық кеңесті сайлау үшін қолданылатын дауыс беру жүйесін анықтайды.

Гонконг

1883 жылы Санитарлық кеңес ретінде құрылған Гонконг аралы мен Коулунның (Жаңа Коулунды қоса алғанда) муниципалдық кеңесі сол кездегі британдық Гонконгтағы қарастырылған аймақтарға муниципалдық қызметтер көрсетті. 1887 жылы ішінара сайлауларға рұқсат берілді, бірақ бұл тек таңдалған адамдарға кеңес мүшелеріне дауыс беруге мүмкіндік берді. 1935 жылы кеңес қайта құрылып, келесі жылы Қалалық кеңес болып қайта аталды, бұл Қалалық кеңес туралы заң қабылдануынан кейін болды. Оның даму барысында демократияландыру жүзеге асырылып, барлық адамға сайлау құқығы берілді. Гонконгқа егемендік берілгеннен кейін екі жыл өткен соң, 1999 жылы кеңес Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының сол кездегі бас атқарушысы таратып жіберді. Кеңестің барлық мүшелері таратылған кезде жалпы сайлау құқығы арқылы сайланды. Жаңа аумақтарға (Жаңа Коулуннан басқа) қызмет көрсеткен Муниципалдық кеңестің баламасы 1986 жылы Уақытша өңірлік кеңес ретінде құрылған Өңірлік кеңес болды. Функционалдық комиссиялар, округтік комиссиялар және кіші комиссиялар Өңірлік кеңестің құрамына кірді. Барлық мүшелер сайлау округтері мен округтік кеңестерден сайланды. Қазіргі таңда Гонконгтағы екі муниципалдық кеңес те жойылды.

Үндістан

Үндістанда муниципалитет кеңесі – муниципалитеттің заң шығару және шешім қабылдау органы. Муниципалитет – муниципалитет аумағы деп аталатын кішкентай қалалық жердің жергілікті басқару органы. Муниципалитетке бағынатын аумақ кішігірім сайлау округтеріне бөлінеді. Округ тұрғындары муниципалитет кеңесшісі деп аталатын өкілді сайлайды, ал барлық кеңесшілер бірлесіп Кеңес құрайды. Кеңес – муниципалитеттің заң шығару және шешім қабылдау бірлігі. Кеңестің басшысы төраға немесе президент, ал одан кейін төрағаның орынбасары немесе вице-президент аталды. Барлық мәжілістер президенттің басшылығымен өтеді. Мемлекеттік билік муниципалитеттің бас атқарушы директорын немесе хатшысын тағайындайды, ол күнделікті басқаруға жауапты. Ірі қалаларда басқарушы орган ретінде муниципалдық корпорация жұмыс істейді.

Жапония

Муниципалдық кеңестер – Жапония Конституциясының 93-бабына және Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңның 89-бабына сәйкес жергілікті билік органдарында құрылған парламенттік органдар. Йокогама және Осака қалалық кеңестері соның мысалы болып табылады.

Молдова

Молдовадағы муниципалдық кеңес бес муниципалитетте басқару органы болып табылады: Кишинев. Ол әр төрт жыл сайын сайланатын, саяси партиялар мен тәуелсіз кеңесшілерді ұсынып отыратын, заңмен белгіленген сандық құрамдағы кеңесшілерден тұрады (мысалы, Бальчиде 35 адам). Сайланғаннан кейін кеңесшілер муниципалдық кеңес ішінде фракциялар құра алады. Қалалық кеңестердің мүшелерінің саны көптеген қалаларда 12-ден, ал кейбір қалаларда, мысалы Манила қалалық кеңесінде 38-ге дейін жетеді. Қалалық кеңес мүшелері "кеңесшілер" деп аталады.

Ирландия Республикасы

2001 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңы Дублин, Корк, Галвей, Уотерфорд және Лимерик қалаларының бес округін қалалар ретінде қайта жаңартып, олардың әрқайсысына қалалық кеңес берді, бұл кеңестер округтік кеңестермен бірдей құқықтық мәртебеге ие болды. 2014 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Реформасы Заңы Лимерик қалалық кеңесі мен Лимерик округі кеңесін біріктіріп, Лимерик қалалық және округі кеңесін құрды, сондай-ақ Уотерфорд қалалық кеңесі мен Уотерфорд округі кеңесін біріктіріп, Уотерфорд қалалық және округі кеңесін құрды.

Сингапур

Сингапурда қалалық кеңестер Тұрғын үй және даму кеңесінің (HDB) пәтерлері мен аудандарының ортақ аумақтарын күтіп ұстауға жауапты, мысалы, ортақ дәліздерді, бос алаңдарды, лифттерді, су резервуарларын, сыртқы жарықтандыруды және аудандарды қоршап тұрған ашық кеңістіктерді. Бұл реттеудің мақсаты мүлікті басқару міндеттерін парламент мүшелеріне, олардың қолданыстағы міндеттеріне қоса жүктеу болды. Олар сондай-ақ басқару тәжірибесін жинап, өз сайлау округтерінің тұрғындарына есеп беретін болады. Қалалық кеңестердің шекаралары сайлау округтерінің шекараларымен сәйкес келеді. Қалалық кеңес аймағына топтық өкілдік сайлау округі (ГКЗ), жеке мүшелік сайлау округі (СМК) немесе бірдей саяси партияның бақылауындағы көршілес ГКЗ және СМК-лердің жиынтығы кіруі мүмкін. Парламент депутаттары өздерінің сайлау округтеріндегі қалалық кеңестерге жетекшілік етеді. Қалалық кеңестердің шекаралары жаңа қалалардың шекараларымен сәйкес келмейді; бір HDB қаласының әртүрлі бөліктерін әртүрлі қалалық кеңестер басқаруы мүмкін.

Тайвань

Қытай Республикасында муниципалдық кеңес ерекше муниципалитет немесе провинциялық қаланы көрсетеді. Кеңес мүшелері 4-5 жыл сайын өткізілетін қалалық сайлаулар арқылы сайланады. Тайваньдағы ерекше муниципалитеттердің кеңестері: Тайбэй қалалық кеңесі, Жаңа Тайбэй қалалық кеңесі, Тайчуң қалалық кеңесі, Тайнань қалалық кеңесі, Каосуң қалалық кеңесі және Таоюань қалалық кеңесі. Тайваньдағы провинциялық қалалардың кеңестері: Чиаи қалалық кеңесі, Хсинчу қалалық кеңесі және Килуң қалалық кеңесі.

Украина

Украинада дерлік барлық қаланың өз қалалық әкімдіктері бар, ал қала әкімдері (көбінесе халық сайлап қояды) олардың төрағалары болып табылады (мысалы: Киев қалалық әкімдігі, Харьков қалалық әкімдігі, Одесса қалалық әкімдігі, Львов қалалық әкімдігі, Чернигов қалалық әкімдігі).

Ұлыбритания

Ұлыбританияда барлық қалаларда қалалық кеңестер жоқ, және қалалық кеңестердің мәртебесі мен функциялары әртүрлі. Англияда 1972 жылғы Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Заңынан бері, "қалалық кеңес" деген атау өзін қалалық кеңес деп жариялаған азаматтық приход кеңесіне беріледі. Егер басқа типтегі жергілікті кеңес, мысалы, аудандық әкімдік, бір қаланы (мысалы, Лутон немесе Стивенэдж) қамтыса, онда кеңес көбінесе "барроу кеңесі" деп аталады: алайда, барроу мәртебесі Тәждің қалауы бойынша беріледі. Сонымен қатар, Лондон ассамблеясы бар, ол әдепкі бойынша қалалық кеңес болып табылады. Азаматтық приходтар – жергілікті басқару жүйесіндегі ең төменгі деңгей. Жоғары деңгейлер – аудандық, біртұтас және округтік. Дегенмен, қалалық кеңестер демократиялық жауапкершілік тұрғысынан жоғары деңгейлерге емес, өз азаматтық приход аймағының сайлаушыларына бағынады. Қалалық кеңестің төрағасы "қала әкімі" деп аталуға құқылы. Бұл термин "әкім" деген сөзден өзгеше, ол барроу немесе қаланың әкімін білдіреді. Алайда, бұл көбінесе жай ғана "әкім" деп қысқартылады, әсіресе қала тарихи тұрғыдан барроу немесе қала болған жерлерде, мысалы, Льюс немесе Эли. Шотландияда қалалық кеңестің басшысын белгілеу үшін көбінесе "провост" термині қолданылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, "қалалық кеңес" термині 1972 жылға дейін муниципалды барроудың басқару органына қолданылған.

Солтүстік Ирландия

Белфаст қалалық кеңесі қазір жалғыз қалалық кеңес. 2015 жылғы жергілікті өзін-өзі басқару реформасынан кейін, қалған төрт қала үлкен аудандардың құрамына кірді және өздерінің жеке кеңестері жоқ.

Шотландия

Қалалық кеңес – Жергілікті өкімет туралы және басқа да мәселелер (Шотландия) 1994 жылғы заңымен қала деп белгіленген төрт кеңес аймағының бірінің кеңесі, мысалы, Глазго қалалық кеңесі. Кеңес аймағы болып табылмайтын үш қалада қалалық кеңес жоқ.

Индиана штаты

Индиана штатындағы қалалық кеңестердің мүшелері штат ішінде қала ретінде тіркелген шағын қауымдастықтар үшін атқарушы және заңнамалық билік органдары болып табылады. Олар қала халқының санына байланысты үш немесе бес мүшеден тұрады. Кейбір штаттардан өзгеше, Индианадағы кеңес мүшелері, егер бар болса, кеңсеге үміттенген кезде өздерінің саяси партиялық тиесілігін міндетті түрде жариялауы керек. Қараша айында сайланғаннан кейін, олар келесі жылдың 1 қаңтарына дейін қызметке кіріседі, олардың өкілеттік мерзімі төрт жылды құрайды. Мемлекеттік деңгейде қайта сайлануға қатысу мерзіміне шектеулер қойылмаған. Сайлаудан кейінгі алғашқы отырыста қалалық кеңес мүшелері ұйымдастыру жиналысын өткізеді, онда болашақ күн тәртібін бекіту үшін президент сайланады және ол қаланың ресми өкілі ретінде немесе қала мен штат және округтік үкімет арасындағы байланысшы ретінде әрекет етеді. Индиана қалалық кеңестері сайланған қалалық хатшымен бірлесіп жұмыс істейді, ол қалалық әкімшіліктің күнделікті жұмыстарын басқарады. Сайланған лауазымды тұлға ретінде қалалық хатшы тек атқарушы функцияларды орындайды және қалалық кеңестен тәуелсіз жұмыс істейді. Алайда, кеңес хатшылардың жұмысын қамтамасыз ететін бюджеттерді бекітуде шешімді қабылдайды. Қалалық хатшыдан өзге, кеңес үкіметтің жұмысын жүзеге асыру үшін басқа да қызметкерлерді, соның ішінде құқық қорғау органдарының қызметкерлерін, коммуналдық қызметтерді, саябақтар мен демалыс аймақтарының қызметкерлерін және қала басшыларын жұмысқа алуға құқылы. Бұл қызметкерлер кеңестің қалауымен қызмет етеді.

Массачусетс штаты

Массачусетс штатындағы қалалық кеңестер – қалалық үкімет нысанын қабылдаған, бірақ өз аттарында "қала" деген сөзді сақтап қалғысы келетін қалалардағы қалалық кеңестердің өзіне жуық. Мұндай үкіметті қабылдаған бірнеше қауымдастықтың ресми атауы "Қала, сонымен қатар қалашық" деп аталады. Массачусетс штатындағы заңды қаланың заң шығару органы – қалалық мәжіліс, ал атқару органы – таңдаулы кеңес. Мэрі мен кеңесі бар қала құрылымын қабылданудан басқа, Массачусетс қалалары қаулылар қабылдай алады, ал қалалар қағидалар бекіте алады, олар Бас прокурордың бекітуіне жатады. Қалалық қаулылар сотта күші жойылмаса, заңды деп есептеледі.

Мичиган

Мичиган штатында 257 инкорпорацияланған ауыл бар, оларды ауылдық кеңестер басқарады, бұл әлсіз мэрлік басқарудың бір түрі. Мичиган "қала" терминін анықталған муниципалитет ретінде пайдаланбайды, ал ауылдар – инкорпорацияланған муниципалитеттің ең төменгі деңгейі болып табылады. Ауылдар қалалардан өзгешелігі, олар өздерін қоршаған аудандармен (township) бірқатар міндеттерді бөліседі және толыққанды дербес емес. Ауылдық үкіметтерге қатысты ережелер 1895 жылғы "Жалпы заңмен ауыл туралы" заңда (3-ші заң) белгіленген. Ауылдық кеңестерге сайланған лауазым иелері кіреді, оның ішінде ауыл президенті, сенімділер, хатшы және қазынашы.

Нью-Гэмпшир

Нью-Гэмпшир штатында қалалық кеңес – қаланың заң шығару және атқару органы қызметін атқаратын сайланған орган. Қала Конституцияның "үй ережесі" ережесі (I бөлім, 39-бап) және Нью-Гэмпширдің жаңартылған заңдарының III тақырыбына сәйкес жарғымен басқарылады. Қалалық кеңес жарғысы RSA 49 D:3 I (а) – (е) тармақтарының және басқа да қолданылатын заңдардың барлық талаптарына сай болуы керек. Нью-Гэмпширдегі "үй ережесі" тұжырымының мәні – жергілікті қауымдастықтарға мемлекеттің оларға тікелей берген өкілетін жоққа шығаруға рұқсат етілмейді.

Огайо штатының Кент қаласының әкімі

Огайо штатының Кент қаласындағы билік құрылысы жарғы негізінде құрылған, ол: text=Қала әкімі барлық салтанатты шараларда қала әкімдігінің басшысы ретінде танылады, бірақ ешқандай әкімшілік функцияларды атқармайды. (08.11.2005 ж. өзгертілген)