Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық жүзуші
American diver
Ерте өмір және білім
Ли Фресно, Калифорнияда, корей тегінен шыққан, «кішкентай чоп-суй мейрамханасы» деп сипаттаған ата-анасының отбасында дүниеге келді. Оның әкесі ағылшын және корей тілдерін мүжіл, француз тілінде оқытқан, Оксидентал колледжін азаматтық инженерия мамандығы бойынша бітірген және чоп-суй мейрамханасы мен дүкенін ашқан. 1932 жылы Лос-Анджелес қаласының жанында тұрған он екі жасар Ли сол жылы Лос-Анджелесте өткен жазғы Олимпиада ойындарына арналған көптеген Олимпиада туларын және сыйлықтарын көріп, оған шабыттанды. Сол жазда ол достарынан гөрі жақсы секіретінін байқады, бұл оның Олимпиада чемпионы болу мақсатына әкелді. Лидің ата-анасы Лос-Анджелестің Хайленд Парк ауданына көшіп келді. Алайда, сол кезде латиноамерикандықтарға, азиялықтарға және афроамерикандықтарға жақын жердегі Брукссайд Парк Пландж бассейнін тек сейсенбі күні, «халықаралық күн» деп аталатын күні, бассейн тазартылып, жаңа су толтырылар алдында ғана пайдалануға рұқсат берілді. Лиге жаттығуға орын керек болғандықтан және ол қоғамдық бассейнді үнемі пайдалана алмағандықтан, оның жаттықтырушысы ауласында шұңқыр қазып, құммен толтырды. Ли сол шұңқырға секіріп жаттықты. Ли Франклин орта мектебінде оқыды, кейіннен Оксидентал университетінде студент-спортшы болды, онда бакалавр дәрежесін алды, содан кейін Оңтүстік Калифорния университетінің медицина мектебіне түсіп, 1947 жылы медицина докторы ғылымын қорғады. 1996 жылы Ли Хьюэлл Хаузермен «Калифорнияның алтыны» бағдарламасының 702-ші эпизодында сұхбаттасты. Сұхбатта ол Лос-Анджелес жүзу стадионында Эстер Уильямс шкафшы қыз ретінде жұмыс істеген кезде шкафшы жігіт ретінде қалай жұмыс істегенін айтты.
Lee was born in Fresno, California, to parents of Korean descent who owned what he described as "a little chop suey restaurant". His father was fluent in English and Korean, tutored in French, graduated with a degree in civil engineering from Occidental College, and opened a chop suey restaurant and market. As a twelve year old living near Los Angeles in 1932, Lee saw and was motivated by the many Olympics banners and souvenirs on display for the Summer Olympics being held in Los Angeles that year. Later that summer, he found that he could do somersaults much better than all of his friends, which led to his goal of becoming an Olympic champion in diving. Lee's parents moved to Highland Park, a neighborhood of Los Angeles. At the time, however, Latinos, Asians and African Americans were only allowed to use the nearby Brookside Park Plunge in Pasadena on Wednesdays, on what was called "international day,” the day before the pool was scheduled to be drained and refilled with clean water. Because Lee needed a place to practice and could not regularly use the public pool, his coach dug a pit in his backyard and filled it with sand. Lee practiced by jumping into the pit. Lee attended Franklin High School and later was a student athlete at Occidental, where he received his undergraduate degree before attending the University of Southern California School of Medicine, where he received his M. D. in 1947. In 1996 Lee was interviewed by Huell Howser in California's Gold Episode 702. During the interview, he explained how he worked as a locker boy at the Los Angeles Swimming Stadium at the same time Esther Williams worked as a locker girl.
Суға түсу мансабы
Танымал суға түсу жаттықтырушысы Джим Райанның жетекшілігімен Ли 1942 жылы 3 метрлік серуен тақтасы және 10 метрлік платформадан секіруде АҚШ-тың ұлттық суға түсу чемпионатында жеңіске жетті, суға түсуде ұлттық чемпионатты жеңіп алған тұңғыш афроамерикалыққа айналды. 1946 жылы Сан-Диегода өткен ұлттық суға секіру жарысында ол 10 метрлік платформадан секіруде тағы да жеңіске жетті, ал 3 метрлік серуен тақтасы жарысында үшінші орын алды.
Under the tutelage of renowned diving coach Jim Ryan, Lee won the United States National Diving Championships in 1942 in both the 3 meter springboard and the 10 meter platform events, becoming the first person of color to capture the United States national championship in diving. In 1946, he again triumphed at the 10 meter platform event while finishing third at the 3 meter springboard competition at the national diving competition in San Diego.
Әскери және медициналық мансап
Төрт жыл өткен соң, ол кезде АҚШ Армиясының Медициналық корпусының майоры болған ол Корея соғысына қатысады деп күткен, бірақ оның орнына Олимпиада ойындарына қатысуға жіберілді ("бірақ жеңіп алғаның жақсы", - деді оған). Өмірінің соңына дейін кемсітушілікке ұшырады. 1954 жылы ол Калифорния штатындағы Гарден-Гроув қаласында тұрғын үй алуда кемсітушілікке тап болды, үй сатып алмақ болғанда оған мүмкін емес деді, тіпті бір жағдайда көрші тұрғындар "өз" аумақтарына үй сатып алуына қарсы петиция жинады. (Соңғы жағдайда бұл әділетсіздікті түзету үшін қарсы петиция да ұйымдастырылды, бірақ кемсітушілік мақсатына қол жеткізілді және Ли басқа жер іздеді.) Ли 1990 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін 35 жыл бойы құлақ, мұрын және тамақ ауруларын емдеген дәрігер болып жұмыс істеді.
Four years later, by then a major in the United States Army Medical Corps, he expected to serve in the Korean War, but he was instead sent to compete in the Olympic Games ("but you better win", he was told). He continued to experience discrimination in later life. In 1954, he faced housing discrimination in Garden Grove, California, where he attempted to buy a home only to be told that he could not, and in one case having nearby residents gather petition signatures to "disallow" or discourage him from buying in "their" neighborhood. (In the latter case, a counterpetition sought to rectify this prejudice, but the discriminatory effect had been achieved, and Lee looked elsewhere.) Lee practiced as an ear, nose and throat doctor for 35 years before retiring in 1990.
Жаттықтыру
Лидің суға секіру мансабынан кейін ол екі дүркін алтын медаль жеңімпазы Боб Вебстерді жаттықтыруға көмектесті. Кейін ол Грег Луганисті жаттықтырды, ол 1976 жылғы Олимпиадада 16 жасында платформадан секіруде күміс медаль жеңіске жеткенге дейін Лидің отбасында тұрған болатын. Ли сондай-ақ Олимпиада жүлдегері Пэт МакКормикті де жаттықтырды.
Following Lee's diving career, he helped coach two time diving gold medalist Bob Webster. Later, he coached Greg Louganis, who lived with Lee's family before winning a silver medal in platform diving at the 1976 Olympics at the age of 16. Lee also coached Olympic medalist Pat McCormick.
Құрмет пен марапаттар
1968 жылы Ли Халықаралық жүзу даңқы залына енгізілді, ал 1990 жылы АҚШ Олимпиада даңқы залына енгізілді. Лос-Анджелестің Корея қалашығындағы Олимпиада бульвары мен Норманди даңғылының қиылысындағы Сэмми Ли алаңы 2010 жылы оның құрметіне аталды. Ол сондай-ақ 2009 жылы Анахайм/Оранж округы Жұлдыздар аллеясында құрметті орынға ие болды. Лос-Анджелес біріктірілген мектеп округі 2013 жылы Лидің құрметіне Орталық аймақтық №20 бастауыш мектебін доктор Сэмми Ли медициналық және денсаулық сақтау ғылымдарына бағытталған мектеп деп қайта атады.
Lee was inducted into the International Swimming Hall of Fame in 1968, and was inducted into the U. S. Olympic Hall of Fame in 1990. Sammy Lee Square, at the corner of Olympic Boulevard and Normandie Avenue in Los Angeles' Koreatown, was named after him in 2010. He was also honored with a spot on the Anaheim/Orange County Walk of Stars in 2009. The Los Angeles Unified School District honored Lee by renaming Central Region Elementary School #20 as the Dr. Sammy Lee Medical and Health Sciences Magnet School in 2013.
Жеке өмір және өлім
Ли Розалинд Вонгқа үйленген; Ли 2016 жылғы 2 желтоқсанда Калифорния штаты, Ньюпорт Бич қаласындағы үйінде пневмонияның асқынуларынан 96 жасында қайтыс болды. Ол сонымен қатар деменция және жүрек ауруларынан да зардап шекті.
Lee was married to Rosalind Wong; Lee died from complications of pneumonia on December 2, 2016, at his home in Newport Beach, California, aged 96. He also suffered from dementia and heart disease.