Кіріспе

Аркадия (Ἀρκαδία) – Орталық Пелопоннес аймағындағы жер. Оның аты мифологиялық кейіпкер Аркас есімінен шыққан, ал грек мифологиясында Гермес және Пан құдайларының туған жері болған. Еуропалық Ренессанс өнерінде Аркадия бұзылмаған, үйлесімді дала ретінде беделді болды; осы себепті ол халық мәдениетінде жиі еске алынды. Қазіргі заманғы, осы аттас аймақтық бөлім тарихи аймақпен шамамен сәйкес келеді, бірақ сәл кеңірек.

Тарих

Аркадия біртіндеп Аркадияның барлық қалаларын қамтитын, Аркадиялықтар лигасы деп аталған, еркін конфедерацияға бірікті. Б.з.д. 7 ғасырында Аркадия Спартаның қатеріне қарсы сәтті тұрып, тәуелсіздігін сақтап қалды. Олар Термопил мен Платеяға күш жіберіп, басқа гректермен бірге парсы соғыстарына қатысты. Пелопоннес соғысы кезінде Аркадия Спарта мен Коринфпен одақтасты. Одан кейін, Фиваның гегемониясы кезінде, Фивалық генерал Эпаминонда көршілес Спартамен бәсекелесу үшін Аркадия федерациясын күшейтті. Ол содан кейін Мегаполисті құрып, оны жаңа астана етіп белгіледі. Келесі ғасырларда Аркадия әлсіреп қалды. Алдымен Македониялықтар бағындырып алды, содан кейін Аркадиялықтар Ахай лигасына қосылды.

География

Географиялық тұрғыдан алғанда, ежелгі Аркадия Пелопоннес жартыаралының орталық бөлігіндегі таулы аймақтарды қамтыды. Солтүстік жағынан ол Ахаямен Эримантос тауынан Киллина тауына дейін созылатын жота бойымен шекаралас болды; Ароания тауының көп бөлігі Аркадия аумағында орналасқан. Шығыс жағынан Аркадия Арголис және Коринфпен Киллина тауынан Олигирт тауына айналып, содан кейін Парфений тауына дейін созылатын жота арқылы шектесетін. Оңтүстік жағынан Лакония және Месениямен шекара Парнон мен Тайгетос тауларының етегі арқылы өтті, нәтижесінде Аркадия Альфей өзенінің бастауларын қамтыды, бірақ Евротас өзенінің бастауларына ие болған жоқ. Оңтүстік-батыста Мессаниямен шекара Номия және Элаеум тауларының жоталарымен, ал одан әрі Элиспен Эримантос және Диагон өзендерінің аңғарлары бойымен жүрді. Аркадияның көп бөлігі таулы болды, Тегея және Мегалополис маңындағы жазықтар мен Альфей және Ладон өзендерінің аңғарларынан басқа.

Аркадиялықтар

Аркадиялықтар – ежелгі грек тайпасы, олар таулы Пелопоннес аймағында қоныстанған. Олар Грекиядағы ең көне грек тайпаларының бірі саналады және, болжам бойынша, Грекияның түпкі тұрғындарының бір бөлігі немесе олармен туыс тайпа болған. Бұл тұрғындарды ежелгі авторлар пеласгтар деп атаған. Геродот аркадиялықтардың грек емес екендігі туралы пікірді қисынсыз деп тапқанмен, аркадиялықтар аймақтың түпкілікті тұрғындары саналғаны анық. Мұны Аркас, Ликаон сияқты ежелгі мифтер куәландырады. Аркадия "Илиададағы" "Кемелер тізімінде" де сипатталған аймақтардың бірі. Агамемнонның өзі Аркадияға Троя соғысы үшін кемелер берген, себебі Аркадияда әскери-теңіз күштері болмаған.

Қалалар

Аркадиялықтар көптеген қалалар құрды. Олардың ішіндегі ең бекіністері, аз ғана құнарлы аңғарларды бақылаған қалалар болды: Мантинея, Тегея және Орхомен. Қалған қалалар көбінесе таулы жерде немесе кішкентай жазықтарда орналасқан. Олардың арасында Ностия, Асея, Ипсунта, Тевтис, Герая, Тирайон, Нестани, Алея, Ликосура, Триколонон, Тропея, Кафья, Паллантий, Петросака, Фенеос, Фоэзон, Левкасиум, Мезобоа сияқты қалалар бар еді. Б.з.д. 370 жылдан бастап Аркадияның астанасы Мегалополис қаласы болды.

Дін

Аркадия Деспоина культының орны болды, сондай-ақ Аркадия құпиялары деп те аталады. Деспоина «жайылым иесі» дегенді білдіреді, бірақ бұл қанағатқа ие болған құдайға берілген атау ғана еді, оның нағыз аты құпияларға кірістірілгендерге ғана айтылды. Деспоина, Деметрмен бірге, Аркадияда ең басты құдай ретінде құлшылыққа тартылды.