Сәке Сакалл: Мажар актерінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Венгр актері (1883–1955)

Сёке Сакалл (туған Якоб Грюнвальд, басқа аттары: Гартнер Шандор және Геро Енё; 2 ақпан 1883 – 12 ақпан 1955), ағылшын тіліндегі әлемде S. Z. Sakall ретінде танымал, венгр-американдық сахна және кино актері. Ол көптеген фильмдерде ойнады, соның ішінде «Касабланка» (1942) фильмінде Карл, бас официант рөлінде; «Коннектикуттағы Рождество» (1945); «Жазғы күндер» (1949); және «Бродвей жырлары» (1951). Сакалл 1940-1950 жылдары Голливудтағы мюзиклдер мен комедияларда көптеген эпизодтық рөлдерді ойнады. Оның сүйкімді келбеті студия басшысы Джек Уорнерге Сакаллға «Кудлс» деген лақап ат беруге себеп болды.

Ерте өмір және мансап

Гере Жене (кейіннен ағылшын тілінде Жакоб Геро деп аударылды) Будапештте еврей отбасында дүниеге келді. Ол скульптордың ұлы болды және Бірінші дүниежүзілік соғыста орыс штығымен кеудесіне жарақат алғаннан кейін венгр армиясынан демобилизацияланды. Оқушы кезінде ол Будапешттің водевильдік қойылымдарына эскиздер жазды. 18 жасқа келгенде актерлік мансабына бет бұрғанда, өзін жасырақ көрсету үшін өсірген сақалына сілтеме жасай отырып, "сары сақал" деген мағына беретін Szőke Szakáll деген псевдониммен жазды. 1946 жылы ол Жакоб Геро (сондай-ақ Szőke Szakáll) деген атпен АҚШ азаматы болды. Оның алғашқы американдық фильміндегі рөлі 1940 жылы Дианна Дурбинмен бірге түсірілген "Кездесу" комедиясында болды. Оның американдық мансабындағы алғашқы үлкен жетістігі – 1941 жылғы "От шары", онда Гарри Купер мен Барбара Стэнвикпен бірге ойнады. Кейін ол Warner Bros. компаниясымен келісімшартқа отырды, онда Джеймс Кагнимен бірге "Янки-Дудл-Дэнди" (1942) фильміндегі рөлдері сияқты бірнеше шағын рөлдерді ойнады. Сол жылы, 59 жасында, ол "Касабланка" (1942) фильміндегі Карл – бас официант рөлін сомдады. Продюсер Хэл Б. Уоллис түсірілім басталғаннан үш апта кейін Сакаллды осы рөлге бекітті. Алғашқы ұсыныс кезінде Сакалл рөлден бас тартты, оны ұнатпады. Сакалл рөлді қабылдауға тек төрт апталық жұмысқа келісім берген жағдайда ғана келісті. Ақырында екі тарап үш аптаға келісті. Ол аптасына 1750 доллар, барлығы 5250 доллар алды. Оның экрандағы уақыты Питер Лорре мен Сидней Гринстритке қарағанда ұзақ болды. Сакалл тағы 30 фильмде ойнады, соның ішінде Барбара Стэнвикпен бірге түсірілген "Коннектикуттағы Рождество" (1945) фильмі. 1948 жылы ол төрт фильмде ойнады: "Embraceable You" драмасы, одан кейін "April Showers", Майкл Куртистің "Romance on the High Seas" (Дорис Дейдің кинодебюты) және "Whiplash". 1949 жылы ол төрт фильмге түсті. Біріншісі – Дорис Дейдің "My Dream Is Yours" екінші фильміндегі Феликс Хофер рөлі. Содан кейін ол Джун Хавер мен Рей Болгермен бірге "Күміс астар іздеңіз" фильмінде ойнады. Содан кейін ол Джуди Гарланд пен Ван Джонсонмен бірге "Жақсы ескі жазғы күндерде" Отто Оберкуген рөлін сомдады. Бұл Эрнст Любичтің "Дүкен бұрышында" (1940) фильмінің қайта түсірілімі болды. Соңында Сакаллға "О, сен керемет қуыршақсың" фильмінде әнші-күйші Фред Фишердің басты рөлі берілді, бірақ басты рөл June Haver-ге берілді. Сакалл 1950-ші жылдарда тағы тоғыз фильмде ойнады, олардың екеуі Дорис Деймен бірге түсірілген музыкалық фильмдер: "Екеумізге шай" (1950) және "Бродвей әні" (1951), онда ол Адольф Хаббелл рөлін ойнады. Оның басқа рөлдеріне Эррол Флинннің батыстық фильмі "Монтана" (1950) фильміндегі Поппа Шульц, маусымда Хавердің мюзиклі "Рози О'Грейдидің қызы" (1950) фильміндегі Миклос Терецкий, Рэндольф Скотттың батыстық фильмі "Sugarfoot" фильміндегі Дон Мигель, Вирджиния Майомен бірге түсірілген музыкалық "Көңілді күнге сурет салу" (1951) фильміндегі Феликс ағасы және Джин Келли, Ван Джонсон, Гэри Купер, Джанет Ли, Фредрик Марч және Этель Барримор жұлдызды құрамындағы "Бұл үлкен ел" (1951) фильміндегі эпизодтардың бірі кірді. Оның соңғы фильмі – "Студент-принц" (1954).

Gerő Jenő (later transcribed in English as Jacob Gero) was born in Budapest to a Jewish family. A sculptor's son, he was invalided out of the Hungarian army in World War I after a Russian bayonet wounded him in the chest. During his schooldays, he wrote sketches for Budapest vaudeville shows under the pen name Szőke Szakáll, meaning "blond beard", in reference to his own beard, grown to make him look older, which he affected when, at the age of 18, he turned to acting. In 1946, he became a United States citizen under the name of Jacob Gero (aka Szőke Szakáll). His first American film role was in the comedy It's a Date (1940) with Deanna Durbin. The first big hit of his American career was Ball of Fire (1941) with Gary Cooper and Barbara Stanwyck. Later, he signed a contract with Warner Bros., where he had a number of other small roles, including one in Yankee Doodle Dandy (1942) with James Cagney. Later the same year, at the age of 59, he portrayed his best remembered character, Carl the head waiter in Casablanca (1942). Producer Hal B. Wallis signed Sakall for the role three weeks after filming had begun. When he was first offered the part, Sakall hated it and turned it down. Sakall finally agreed to take the role provided they gave him four weeks of work. The two sides eventually agreed on three weeks. He received $1,750 per week for a total of $5,250. He actually had more screen time than either Peter Lorre or Sydney Greenstreet. Sakall appeared in 30 further movies, including Christmas in Connecticut (1945), reuniting with Barbara Stanwyck. Sakall appeared in four films released in 1948: the drama Embraceable You, followed by April Showers, Michael Curtiz's Romance on the High Seas (Doris Day's film debut), and Whiplash. He was in four top movies in 1949. First Sakall played Felix Hofer in Doris Day's second film, My Dream Is Yours. Later that year, he supported June Haver and Ray Bolger in Look for the Silver Lining. Next, he played Otto Oberkugen in In the Good Old Summertime, with Judy Garland and Van Johnson. This was a remake of Ernst Lubitsch's The Shop Around the Corner (1940). Finally, Sakall was given the principal role of songwriter Fred Fisher in Oh, You Beautiful Doll, though top billing went to June Haver. Sakall appeared in nine more movies during the 1950s, two of them musicals with Doris Day, playing J. Maxwell Bloomhaus in Tea for Two (1950) and Adolph Hubbell in Lullaby of Broadway (1951). His other roles included Poppa Schultz in the Errol Flynn western Montana (1950); Miklos Teretzky in the June Haver musical The Daughter of Rosie O'Grady (also 1950); Don Miguel in the Randolph Scott western Sugarfoot; Uncle Felix in the musical Painting the Clouds with Sunshine (1951) with Virginia Mayo, and one of the episodes in the movie It's a Big Country (also 1951) featuring Gene Kelly, Van Johnson, Gary Cooper, Janet Leigh, Fredric March and Ethel Barrymore. His last movie was The Student Prince (1954).

Өлім

Сакалл 12 ақпанда 1955 жылы Голливудта жүрек талмасынан қайтыс болды, бұл "Студент-Принц" фильмін түсіргеннен кейін болды. Ол 72 жасқа толғаннан кейін он күн өткен соң дүние салды. Ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Форрест-Лаун мемориалдық паркіндегі Естелік бағында жерленген.