Александр Корда: Британдық кино өнерінің көрнекті тұлғасы

Кіріспе

Британдық кинорежиссер (1893–1956)

Александр Корда (туған аты – Сандор Ласло Келнер; 16 қыркүйек 1893 – 23 қаңтар 1956) – венгрлік тегі британдық кинорежиссер, продюсер және сценарист, ол өзінің киностудиясын және кино тарату компаниясын құрды. Венгрияда туып, мансабын сол жерде бастаған ол, үнсіз фильмдер дәуірінде Австрия мен Германияның киноиндустриясында қысқа уақыт жұмыс істеді, ал 1926 жылдан 1930 жылға дейін Голливудтағы екі қысқа мерзімнің біріншісінде (екіншісі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде) жұмыс істеді. Бұл өзгеріс оның бірінші әйелі, мажар киноактрисасы Мария Кордамен ажырасуға әкелді, ол мажар акцентіне байланысты үнсіз фильмдерден «сүлейтін фильмдерге» көшуге мүмкіндік таппады. 1930 жылдан бастап Корда британдық киноиндустриясында белсенді жұмыс істеді және көп ұзамай оның жетекші тұлғаларының біріне айналды. Ол «London Films» киностудиясын құрды, соғыстан кейін «British Lion Films» кино тарату компаниясының иесі болды. Корда британдық киноиндустриясының көптеген көрнекті классикаларын жасады, олардың ішінде «Генрих VIII-нің жеке өмірі», «Рембрандт», «Болашаққа беттеу», «Бағдаттың ұрысы» және «Үшінші адам» фильмдері бар. 1942 жылы Корда кинорежиссерлер арасында алғаш рет рыцарлық атаққа ие болды.

Жеке өмірбаяны

Корда Сандор Ласло Келлнер Австрия-Мажарстанның Пуштатурпасто қаласындағы еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Хенрик Келлнер, анасы Эрнесттина Вайс болды. Оның кіші екі інісі, Золтан мен Винсент те кино индустриясында жұмыс істеп, көбінесе Александрмен бірге жұмыс істеген.

Венгриядағы фильмдер

Әкесі қайтыс болғаннан кейін Корда отбасын асырау үшін кино туралы рецензиялар жаза бастады. Ол сондай-ақ, Korda деген жаңа тегін латын тіліндегі "sursum corda" ("жүректеріңізді көтеріңдер") деген сөз тіркесінен шығарды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Аустрия-Мажарстан армиясындағы әскери қызметтен нашар көруіне байланысты босатылғаннан кейін, Корда мажар киноиндустриясындағы маңызды тұлғаға айналды, бастапқыда "Pesti Mozi", "Mozihét" және "Világ" журналдары арқылы. Бұл оны сценарийлер жазуға шақыруларға әкелді. Оның алғашқы сценарийі – "Карпаттағы қарауыл үйі" (1914) фильміне жазылды, сонымен қатар ол режиссураға да көмектесті. Ол сондай-ақ Гюла Зилахимен бірге "Алданған журналист" (1914), "Тутю мен Тотьо" (1915), "Офицердің қылыш тұтқасы" (1915) және "Лион Леа" (1915) фильмдерін түсірді. 1916 жылы Корда өзінің "Corvin Film" атты өндіріс компаниясын құрды. Оның алғашқы фильмі – "Ақ түндер" (1916) болды, ол үлкен сәттілікке ие болды. Корда "Corvin" компаниясын Венгриядағы ең ірі кинокомпаниялардың біріне айналдырды, оның ішінде "Әже" (1916), "Тегіш машинаның хикаялары" (1916), "Екі жүректі адам" (1916), "Бір миллион фунт стерлинг" (1916), "Цикламен" (1916), "Күрескен жүректер" (1916), "Күлкілі Саския" (1916), "Магнат Миска" (1916), "Петірдің шатыры" (1917), "Лелек халифі" (1917) (Михалы Бабитстің романы бойынша) және "Сықыр" (1917) фильмдері шықты. Корда кейіннен "Харрисон мен Баррисон" (1917) фильмін өзінің ең жақсы туындысы деп санады. Ол сондай-ақ "Фавн" (1918), "Алтын адам" (1918) және "Мэри Энн" (1918) фильмдерін түсірді. Қысқа ғұмырлы Венгрия Кеңес Республикасы тұсында Корда "Аве Цезарь!" (1919), "Ақ гүл" (1919), "Ямата" (1919) және "Не үйде, не шетелде" (1919) фильмдерін жасады. Оның венгр тіліндегі соңғы фильмі – "No 111" (1919) болды. 1919 жылдың қазанында Корда коммунистік үкімет құлатылғаннан кейін болған Ақ террор кезінде тұтқындалды, бірақ көп ұзамай босатылды. Содан кейін ол Венгриядан Австрияға кетіп, туған жеріне ешқашан қайтып оралмады.

Венадағы фильмдер

Венгриядан кеткеннен кейін Корда граф Александр Коловраттың Австрияның астанасы Венадағы Sascha Film компаниясында жұмыс істеуге шақыруын қабылдады. Корда Колоуратпен бірге жұмыс істеді, ол өзінің жұмысына бірнеше жетекші венгр және неміс режиссерлерін тартқан еді, "Принц және кедей" (1920) тарихи эпосын жасады. Фильм үлкен халықаралық табысқа ие болды және Кордаға жаһандық кассалық табысқа қол жеткізе алатын "халықаралық фильмдер" жасау идеясын ұсынды. Корданың келесі екі фильмі – "Теңіздің иелері" (1922) және "Жоғалған әлем" (1922) – венгр романдары негізінде түсірілген теңіз саяхаттары туралы фильмдер болды. Осы кезде Корда Колоураттың өз жұмысына араласуына наразы болып, Sascha компаниясын тастап, опера әлеміндегі "Самсон мен Далила" (1922) тәуелсіз фильмін түсіруге кетті. Фильм кең ауқымда, көп көрермендермен түсірілді. Түсірілім кестесі 160 жұмыс күніне созылды. Алайда, фильм сәтті болмады.

Берлиндегі фильмдер

Корда Венадан Германияға сапар шекті. Ол ақшамен жиі қиындықтарға ұшырап, достары мен әріптестерінен көмек алуға мәжбүр болды, бірақ Берлинде ол "Белгісіз ертең" (1923) мелодрамасы үшін қаржы жинады. Германияның ең ірі кинокомпаниясы UFA-ның қолдауымен Корда Венаға оралып, "Әркімнің әйелі" (1924) фильмін түсірді. Ол сол жерде жүргенде келесі фильмі – "Габсбургтер үйіндегі трагедия" (1924) жобасын бастады, ол Майерлинг оқиғасын бейнеледі. Фильм өндіріс шығындарының шамамен жартысын қайтарып алды. Одан кейін ол тағы бір мелодрама, "Бейнелеп билеу" (1925) фильмін жасады. Корда барлық неміс тіліндегі фильмдерінде әйел рөліне әйелі Мария Корданы таңдады. Оның өндірістерінің сәттілігі көбінесе оның жұлдыздық қабілетіне байланысты болды. Корда оны Лайош Бироның түпнұсқа сценарийі негізінде мадам Дю Барри өмірін жаңартқан "Заманауи дубарри" (1927) фильмінде де ойнатты. Бұл фильм Мария Корданың Голливуд продюсерлеріне танысуына мүмкіндік беру үшін түсірілген болуы мүмкін. Корда американдық Fox студиясының Берлиндегі еншілес компаниясы үшін соңғы неміс фильмін, "Мадам бала қаламайды" (1926) түсірді. Ол "Заманауи дубарри" фильмінен кейін түсірілгенімен, одан бұрын көрсетілді.

Голливуд пен Францияда

1926 жылдың желтоқсанында Корда мен оның әйелі Америка Құрама Штаттарына “Олимпик” пароходымен аттанды, Корданың американдық “First National” студиясымен келісімшарт жасасу ниетімен. Голливудта екеуі де студиялық жүйеге бейімделуге күресті. Корда өзінің алғашқы режиссерлік жұмысын алу үшін біраз уақыт күтті, ол – венгр тақырыбындағы, шаруаның контессаға деген махаббаты туралы “Ұрланған келін” (1927) фильмі болды. Фильмде Корданың әйелі емес, американдық актриса Билли Доув түсті. “Ұрланған келін” фильмінің орташа сәттілігінен кейін Корда “Троялық Еленаның жеке өмірі” (1927) комедиясымен айналысты, бұрынғы режиссер Джордж Фитцморис орнына келіп, түсірді. Фильм Троялық Еленаның тарихын қайта баяндайды, дәуірдің тарихи эпостарын пародизациялап, классикалық кейіпкерлерді заманауи мәселелері бар қарапайым адамдарға айналдырады. Бұл фильм Корда үшін маңызды жетістік болды, оның әйелі Елена рөлін сомдады. Фильм АҚШ-тағы оның ең қанағаттанарлық жұмысы болды және кейіннен Ұлыбританиядағы табысына негіз болды. Бірақ осы фильмнен кейін Корда әйел жұлдыздар мен экзотикалық шетелдік жерлерді түсіретін режиссер ретінде танылды. Голливудтағы алғашқы кезеңінің қалған бөлігінде де оған ұқсас тапсырмалар берілді. Оның келесі бірнеше фильмі мансабының күші жоғалғандықтан көңіл көншітпеді: “Сары Лилия” (1928), “Түнгі күзет” (1928) – екеуі де Доувпен түсірілді, және Мария Кордамен (“Мұхаббат және Шайтан”, 1929) (әйелі енді әрпін “K” әрпімен жазды). Соңғы екеуі үнсіз фильмдер болғанымен, Голливуд толық синхронды дыбыстық фильмдерге көшу кезінде олардың саундтректеріне дыбыстық эффекттер мен музыка қосылды. Корданың келесі фильмі “Жаңбыр” (1929), жас Мирна Лоймен бірге түсірілді, оның алғашқы дыбыстық фильмі болды және венгр ортасындағы оқиғаны бейнеледі. Көптеген режиссерлер сияқты Корда да жаңа технологияға күмәмен қарады, бірақ ол тез арада дыбыстық фильмдер түсіруге бейімделді. Корданың Голливудтағы некесі қиындыққа толы болды. Дыбыстық фильмдердің пайда болуы оның әйелінің мансабын қиратты, өйткені оның қалың акценті оны көптеген американдық фильмдерде жұмыс істеуге жарамсыз етті. “Мұхаббат және Шайтан” Корданың түсірген соңғы фильмі болды, онда оның әйелі түсті, және ол тағы екі фильмде ойнады. Ол қарым-қатынастарындағы өзгеруге наразы болды, өйткені оның мансабы аяқталды, ал Корда, бір кезде фильмдерінің табысына оның көмегіне сүйенген, салыстырмалы түрде өркендеп дамыды. Олардың некесі бұзылып, 1930 жылы ажырасып кетті. Корда “First National” студиясында тағы екі дыбыстық фильм түсірді: “Жеке өмірі” (1929) және “Дала лилиялары” (1930), екеуі де бұрынғы үнсіз фильмдердің қайта түсірілімдері болды. Корда Голливудта студиялық жүйені ұнатпай, одан көңілі тоймады. Ол Еуропаға оралып, үлкен масштабта өндіріс бастау үшін жеткілікті ақша жинауға үміттенеді, бірақ оның жомарт шығындары мен Уолл-стриттегі құлауда жоғалтқан үлкен сомалары бұған кедергі келтірді. Оның продюсері Нед Марин “First National” компаниясынан “Fox Film Corporation” компаниясына ауысқанда, Корда да оның соңынан ерді. Корданың жаңа келісімшарты оған жылына 100 000 доллар төлеуді көздейді.

In December 1926 Korda and his wife sailed for the United States on board the steamer Olympic, with a view to Korda taking up a contract with the American studio First National. In Hollywood both struggled to adapt to the studio system. Korda had to wait some time before gaining his first directorial assignment, The Stolen Bride (1927), a Hungarian themed romance about a peasant's love for a countess. The film starred the American actress Billie Dove rather than Korda's wife. Following the moderate success of The Stolen Bride Korda worked on the comedy The Private Life of Helen of Troy (1927), replacing the previous director, George Fitzmaurice. The film retells the story of Helen of Troy, parodying the historical epics of the era by transforming the classical characters into everyday people with modern problems. The film was a significant success for Korda, with his wife playing the role of Helen. The film was his most satisfying work in the United States and provided the template for his later success in Britain. After this film, however, Korda became pigeonholed as a director of female stars and exotic foreign locations. He was generally given similar assignments for the remainder of his first period in Hollywood. His next few films were disappointments as his career lost its momentum: Yellow Lily (1928), Night Watch (1928) both with Dove, and Love and the Devil (1929) with Maria Korda (who now spelled her name with a K). The latter two, though still Silent films, had sound effects and music added to their soundtracks during Hollywood's transition to fully synchronized Sound films. Korda's next film The Squall (1929), with a young Myrna Loy, was his first talkie and featured a Hungarian setting. Although, like many other directors, Korda had misgivings about the new technology, he quickly adapted to making sound films. Korda's marriage was strained in Hollywood. The arrival of sound films wrecked his wife's career, as her heavy accent made her unemployable for most American films. Love and the Devil was the last of Korda's films she appeared in, and she made only two more films. She became increasingly resentful of the switch in their relationship, as her career was now over while Korda, who had once relied on her for the success of his films, was relatively flourishing. Their marriage collapsed, and they divorced in 1930. Korda made two more sound films at First National: Her Private Life (1929) and Lilies of the Field (1930), both of which were remakes of earlier silent films. Korda grew more frustrated in Hollywood as he came to strongly dislike the studio system. He hoped to save up enough money to return to Europe and begin producing on a large scale there, but his lavish personal spending and the large amounts he lost in the Wall Street Crash prevented this. When his producer, Ned Marin, moved from First National to the Fox Film Corporation Korda followed him. Korda's new contract gave him $100,000 a year.

Түлкі

Оның Fox үшін түсірген алғашқы фильмі, Women Everywhere (1930), АҚШ-та бұрын режиссерлік еткен фильмдерге қарағанда сәл қымбатқа түсті. Ол болашақта Ұлыбританиядағы табысына үлес қосатын бірнеше адаммен бірлесіп жұмыс істеді. Кордаға көптеген сценарийлер ұсынылды, бірақ олардың ешқайсысы оған ұнаған жоқ, соңында ол "Принцесса мен сантехник" (1930) фильмін түсіруге келісті. Корданың фильмді түсіруге құлшынбауы студия басшыларымен жанжалға салды, осылайша ол Голливудтағы алғашқы тәжірибесін аяқтады.

Францияның киносы

Корда Францияға барып, "Парамаунт" кинокомпаниясы үшін "Люсидің айналасындағы ерлер" (1931) фильмін түсірді. Ол сондай-ақ "Риве гауш" (1931) фильмін де түсірді. Корда Марсель Пагнольдің пьесасы бойынша Раимудың басты рөлде ойнаған "Мариус" (1931) фильмімен үлкен жетістікке жетті. Одан кейін ол швед және неміс тілдерінде "Мариус" фильмінің нұсқаларын түсірді, сәйкесінше "Теңізге құштарлық" (1931) және "Алтын якорь" (1932) атты фильмдері шықты.

Ұлыбританияда

Корда Лондонға көшіп, Paramount үшін «Service for Ladies» (1932) фильмін жасады. Ол олар үшін «Women Who Play» (1932) фильмін өндірді.

Лондон фильмдері

Содан кейін Корда өз компаниясын құруға шешім қабылдады. 1932 жылы ол «Лондон фильмдері» компаниясын құрды. Оның алғашқы туындысы – «Той репетициясы» (1932) фильмі болды. Одан кейін ол ағасы Золтан Кордамен бірлесе түсірген «Ертеңгі күнінің адамдары» (1932) фильмін, Роберт Донаттың басты рөлде ойнаған «Лондондағы сол түн» (1932) фильмін, сондай-ақ «Күдікті жағдай» (1933), «Адвокаттың пікірі» (1933) және «Ақша» (1933) фильмдерін жасады.

Генрих VIII-нің жеке өмірі

Корда өзі режиссерлік еткен "Генрих VIII-нің жеке өмірі" (1933) фильмімен үлкен табысқа қол жеткізді. Фильм "Оскар" сыйлығының "Үздік фильм" номинациясына ие болды, Корданы халықаралық аренада таныстырды және Чарльз Лоттонды жұлдызға айналдырды.

" Генрих VIII-дің жеке өмірі " кітабынан кейін

Корда одан кейін ағылшын және француз тілдерінде түсірген «Максимнен келген қыз» (1933) фильмін түсірді. Ол Дуглас Фэрбенкс бас рөлде ойнаған «Дон Хуанның жеке өмірі» (1934) фильмін өзі режиссерлік етіп, «Генридің» табысын қайталауға тырысты, сондай-ақ «Екатерина Ұлының өркендеуі» (1934) фильмін де жасады, бірақ ол режиссерлік етпеді. Екеуі де «Генри» фильмінен нашар ойнады. Корда өте құрметті «Ганеттердің жеке өмірі» (1934) қысқаметражды фильмін жасады және «Қызыл пимпернел» (1934) фильмінің продюсері ретінде үлкен жетістікке қол жеткізді. Поль Робсонның басты рөлде ойнаған «Сандерс өзенінің жағасында» (1935) және оның ағасы режиссерлік еткен, Донаттың ойнаған «Үркіт батысқа кетеді» (1936) фильмдері де танымал болды. Оның продюсерлік жұмыстарының ішінде Лоуренс Оливьемен түсірілген «Мәскеу түндері» (1936), «Адамдар құдай емес» (1936) және «Мені ұмытпа» (1936) фильмдері бар. Корда Лаутонмен бірге «Рембрандт» (1936) фильмін түсірді, ол коммерциялық емес, сындық сәттілікке ие болды. Уильям Камерон Мензиздің режиссерлік еткен «Болашаққа қадам» (1936) фильмі классикалық туынды ретінде танылды. Оның сценарийін Х.Г. Уэллс жазды, ал Корданың «Ғажайыптар жасауға шамасы бар адам» (1936) фильмі Уэллстің әңгімесі негізінде түсірілді. Корда сондай-ақ «Ауаның бағындырылуы» (1936) деректі фильмін тапсырыс беріп, қаржыландырды.

Денхам

Корда Букингемширдің Денхам қаласында, оның ішінде Хиллз Хауста мүлік сатып алып, сол мүлікте киностудиялар салды. Лондон Фильмдерінің Денхам киностудиясы Пруденшлдан қаржыландырылып, 1936 жылы ашылды. 1936 жылғы 21 маусымда The New York Times газетінің лондондық тілшісі Тёрстон Макоули «Денхамдағы Корда шеберханасы» деген тақырыпта мақала жариялады. Мақалада фильм түсіруге қолайлы 165 акр орман, дала және өзендік пейзажға орналасқан, 28 акр ғимараттар мен жоспарланған он бес 250 футтан 130 футқа дейінгі дыбыс сахналары (сол кездегі ең жетілген технология) бар кешен сипатталды. Бұл «әлемдегі ең заманауи студия ғана емес», сонымен қатар «толыққанды қауымдастық» болды, құю және теміршілік шеберханаларынан бастап кинотеатрларға дейін, «өте жақсы киім-кешек және жуыну бөлмелерімен» жабдықталған және 500 адамдық көпшілікке оңай қызмет көрсетуге қабілетті болды. Макоули ғимараттардың қалың тұманға да төтеп бере алатынына және түсірілімге кедергі келтірмейтініне назар салды, бұл Ұлыбританияда қыс айларында маңызды мәселе болып табылды. Ол: «Голливуд, сондай-ақ бүкіл әлем Корданың Денхемде не істегенін қызығушылықпен қадағалайды», - деп қорытындылады. Корда 1936 жылғы 28 қазанда британдық азаматтығына қабылданды. Сол жылы Корда британдық кино өндірісін, әсіресе АҚШ-тан келген бәсекелестіктен қорғау үшін құрылған Мойн комиссиясының жұмысына үлкен үлес қосты. Корда: «Егер американдықтар британдық кинокомпанияларды бақылауға алса, олар осында британдық фильмдер түсіруі мүмкін, бірақ түсірілген фильмдер Голливудтағы фильмдердей американдық болады. Біз қазір осы елде британдық кино мектебін құруға жақын тұрмыз», - деді. Корда 1937 жылы Оливье мен Вивьен Лимен бірге «Англия үстіндегі от» фильмін түсірді. Ол сондай-ақ Лоттон мен Мерл Оберонмен «Мен, Клаудий» фильмін түсіруге тырысты, бірақ бірнеше сахна түсірілгеннен кейін жоба тоқтатылды. Корда Конрад Вейдт пен Лимен бірге «Қараңғы саяхат» (1937) фильмін түсірді және ағасы режиссерлік еткен «Солпан бала» (1937) фильмімен үлкен жетістікке қол жеткізді. Корда сонымен қатар төмен бюджетті фильмдер түсірді: «Бейірім» (1938), Ли мен Рекс Харрисонмен «Шайыңдағы дауыл» (1938), «Свитер» (1937), «Аққалдандыру үшін іс-қимыл» (1937), «Қызыл пимпернелдің оралуы» (1937) және «Екіге арналған жұмақ» (1937). Донат пен Марлен Дитрихпен бірге «Қалқансыз салт атты» (1937) фильмі – қымбат эпопея болды, бірақ ол шығындарын өтемеді. «Леди X ажырасы» (1938) – Оливье мен Мерл Оберонның комедиясы. Корда Золтан режиссерлік еткен және Сәбудің басты рөлде ойнаған «Трамп» (1938) фильмімен үлкен жетістікке қол жеткізді. Ол «Оңтүстік саяхат» (1938), «Шикірт» (1938), «Тәулікші бала» (1939) және «Сарсыз түрме» (1938) фильмдерін түсірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корда көптеген пропагандалық фильмдер түсірді, соның ішінде Оливьемен «Q жазылымдары» (1939) және «Арыстан қанаттары» (1939). Корда Золтан режиссерлік еткен тағы бір оқиғалы фильм «Төрт қауырсын» (1939) фильмімен үлкен жетістікке қол жеткізді. 1939 жылы Майкл Пауэлл «Дүние шетінде» (1937) фильмінің арқасында Корданың келісімшарт режиссері болып жұмысқа қабылданды. Корда оны кейбір жобаларда, мысалы, кейіннен тоқтатылған «Бірма күмісі» жобасында жұмыс істеуге тағайындады. Дегенмен, Пауэлл Корданың екі жұлдызды ойыншысының, Конрад Вейдт пен Валери Хобсонның басты рөлдерінде ойнаған фильмді аяқтау үшін шақырылды. Бұл фильм «Қара жамылғыдағы тыңшы» (1939) болды, онда Пауэлл алғаш рет Эмерик Прессбергермен кездесті. Корда сондай-ақ комедия «Ай үстінде» (1939) және драма «21 күн» (1939) фильмдерін түсірді. Бірақ көп ұзамай Корда қаржылық қиындықтарға тап болды, ал 1939 жылы Денхам кешенінің басқаруы Пайнвудпен біріктіріліп, Ранк ұйымының құрамына кірді.

Korda bought property in Denham, Buckinghamshire, including Hills House, and built film studios on the property. London Film's Denham Film Studios was financed by the Prudential and opened in 1936. On 21 June 1936, Thurston Macauley, London correspondent to The New York Times, filed a story headlined "The Korda Workshop at Denham" describing the facility, located on 165 acres of woodland, field and river scenery suitable for filming, with 28 acres of buildings and a planned total of fifteen 250 foot by 130 foot sound stages (state of the art at the time). It was "not only the most up to date of all the world's studios" but a "complete community in itself" from foundry and blacksmith's shops to projection theatres, with "unusually good dressing and bathroom accommodations" and able to easily manage crowds of 500. Macauley pointed to the special construction designed to ensure that even dense fog would not penetrate the buildings and interfere with filming, a serious problem in Britain in the winter months. He concluded: "Hollywood, as well as the rest of the world, will be watching with interest what Korda does at Denham". Korda was naturalised as a British subject on 28 October 1936. That same year Korda was an important contributor to the Moyne Commission, formed to protect British film production from competition, mainly from the United States. Korda said: "If American interests obtained control of British production companies, they may make British pictures here, but the pictures made would be just as American as those made in Hollywood. We are now on the verge of forming a British school of film making in this country." Korda produced Fire Over England (1937) with Olivier and Vivien Leigh. He also attempted a version of I, Claudius with Laughton and Merle Oberon, but it was abandoned with only a few scenes shot. Korda made Dark Journey (1937) with Conrad Veidt and Leigh, and had a big hit with Elephant Boy (1937) directed by his brother from a Rudyard Kipling story; it made a star of Sabu. Korda also made some cheaper films: Farewell Again (1938), Storm in a Teacup (1938) with Leigh and Rex Harrison, The Squeaker (1937), Action for Slander (1937), Return of the Scarlet Pimpernel (1937) and Paradise for Two (1937). Knight Without Armour (1937) with Donat and Marlene Dietrich was an expensive epic that failed to recoup its money. The Divorce of Lady X (1938) was a comedy with Olivier and Merle Oberon. Korda had a big success with The Drum (1938), directed by Zoltan and starring Sabu. He produced South Riding (1938), The Challenge (1938), The Rebel Son (1939) and Prison Without Bars (1938). During the Second World War Korda made more propaganda films, including Q Planes (1939), with Olivier, and The Lion Has Wings (1939). Korda had a massive hit with another adventure film directed by Zoltan, The Four Feathers (1939). By 1939 Michael Powell had been hired as a contract director by Korda on the strength of The Edge of the World (1937). Korda set him to work on some projects such as Burmese Silver that were subsequently cancelled. Nonetheless, Powell was brought in to save a film that was being made as a vehicle for two of Korda's star players, Conrad Veidt and Valerie Hobson. The film was The Spy in Black (1939), where Powell first met Emeric Pressburger. Korda also produced the comedy Over the Moon (1939) and the drama 21 Days (1939). Korda soon ran into financial difficulties, and management of the Denham complex was merged with Pinewood in 1939, becoming part of the Rank Organisation.

Голливудта тұру

Еуропадағы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, "Бағдад ұрысы" фильмі Голливудта аяқталуға тиіс болды, онда Корда тағы бірнеше жыл тұрды. АҚШ-та болған кезінде ол Лоуренс Оливье мен Вивьен Лимен бірге "That Hamilton Woman" (Ұлыбританиядағы атауы: "Lady Hamilton") (1941) фильмін өндіріп, режиссерлік етті, сондай-ақ Оберонмен бірге "Lydia" (1941) фильмін өндірді. Ол Золтан Корданың режиссерлігімен Киплингтің әңгімелері негізінде түсірілген "Джунгли кітабы" (1942) фильмінің дайындығына да қатысты. "Білу немесе болмау" (1942) фильмінде де шағын қатысы болды.

Британияға оралу

Корда 1942 жылы туған күніне арналған құрмет көрсетуде соғысқа қосқан үлесі үшін Бакалавр рыцары атағын алды. 1942 жылдың 22 қыркүйегінде ол Бэкингем сарайындағы салтанатты рәсімде VI Георгий қолдарынан рыцарь атағын алды. Бұл құрметке ие болған алғашқы кинорежиссер ол болды. Аталған келісімнің нәтижесінде түсірілген жалғыз фильм – Корданың режиссерлік жұмысы, Роберт Донат пен Дебора Керрдің басты рөлдерде ойнаған "Perfect Strangers" (1945) фильмі.

Британдық арыстандар фильмдері

Лондон фильмдері арқылы Корда British Lion Films компаниясының бақылау үлесін сатып алды. Ол "Үйдің айналасындағы адам" (1947) фильмін түсірді. 1948 жылы Лондон фильмдері үш фильм үшін 375 000 фунт стерлинг аванстық төлем алды, бұл британдық кинокомпания алған ең ірі төлем болды: "Идеал күйеуі" (1947) (Корда режиссерлік еткен), "Анна Каренина" (1948) және "Менің өзімнің жазалаушым" (1948). Компания тағы үш фильм шығарды: "Бони Принс Чарли" (1948), "Винслоу Бой" (1948) және "Құлаған Идол" (1948). "Винслоу Бой" және "Құлаған Идол" сәтті болды. "Идеал күйеуі" мен "Анна Каренина" фильмдері мақтауға ие болды, бірақ прокатта шығынға ұшырады. "Бони Принс Чарли" сәтсіздікке ұшырады. Корда 1940 жылдардың соңында британдық және американдық кино индустриялары арасындағы сауда соғысынан да қатты зардап шекті. Корда, ішінара, Ұлттық кино қаржы корпорациясынан алған 3 миллион фунт стерлингтік несие арқасында қалпына келді. 1948 жылы Корда Дэвид О. Селзникпен бірлесіп түсіру туралы келісімге келді. Осының нәтижесінде "Үшінші адам" (1949) фильмі түсірілді, ол сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да табысқа ие болды. Лондон фильмдері кішкентай бюджетте бірнеше фильм түсірді: "Махаббатқа ем" (1949), "Өміріңнің ең бақытты күндері" (1950), "Трубасы бар періште" (1950), "Қызым Қуаныш" (1950), "Мемлекеттік құпия" (1950), "Ағаш жылқы" (1950), "Түскі еске дейін жеті күн" (1951), "Леди Годива қайтадан саяхаттайды" (1951), "Ғажайып бала" (1951) және "Деннинг мырза солтүстікке кетеді" (1951). Корда сонымен қатар "Аралдардан шеттетілгендер" (1952), "Жетіде үйге" (1952), "Кім келді!" (1952), "Голли және Айви" (1952), "Зыңғырлаушы" (1952), "Ақылды болуға тырысу" (1953), "Екі рет бір уақытта" (1953), "Капитанның жұмағы" (1953) және "Гилберт пен Салливанның тарихы" (1953) фильмдерін қаржыландыруға көмектесті. Золтан режиссерлік еткен "Сүйікті ел" (1951) фильмі де мақтауға ие болды. Дэвид Линнің "Дыбыс кедергісі" (1952) фильмі сәтті болды. "Екі адам арасында" (1953) фильмі "Үшінші адам" фильмінің табысын қайталауға жасалған әрекет болды. Содан кейін Корда "Материяның жүрегі" (1954), "Хобсонның таңдауы" (1954), "Изге Тринианның сұлулары" (1954) және "Текман құпиясы" (1954) фильмдерін жасауға көмектесті. "Қызыл туфли" фильміне айналған сценарийдің жобасын 1930 жылдары Эмерик Прессбергер Корда үшін жазды және оны Мерл Оберон үшін көлік ретінде қарастырды, кейін Корда оған үйленді. Сценарийді Майкл Пауэлл мен Прессбергер сатып алды, ол оны Дж. Артур Ранк үшін жасады. 1950 жылдары Корда Иан Флемингтің "Тірі және өлтір" романы негізінде Джеймс Бонд фильмін түсіруге қызығушылық білдірді, бірақ келісімге қол жеткізілген жоқ.

Via London Films Korda bought a controlling interest in British Lion Films. He produced A Man About the House (1947). In 1948 London Films received an advance payment of £375,000, the largest single payment received by a British film company, for three films, An Ideal Husband (1947) (which Korda directed), Anna Karenina (1948) and Mine Own Executioner (1948). The company released three other films, Bonnie Prince Charlie (1948), The Winslow Boy (1948) and The Fallen Idol (1948). The Winslow Boy and Fallen Idol were hits. An Ideal Husband and Anna Karenina had some acclaim, but lost money at the box office. Bonnie Prince Charlie was a fiasco. Korda was also badly hurt by the trade war between the British and American film industries in the late 1940s. Korda did recover, in part due to a £3 million loan British Lion received from the National Film Finance Corporation. In 1948 Korda signed a co production deal with David O. Selznick. This resulted in The Third Man (1949) which was a success both critically and financially. London Films made several films with smaller budgets: The Cure for Love (1949), The Happiest Days of Your Life (1950), The Angel with the Trumpet (1950), My Daughter Joy (1950), State Secret (1950), The Wooden Horse (1950), Seven Days to Noon (1951), Lady Godiva Rides Again (1951), The Wonder Kid (1951), and Mr. Denning Drives North (1951). Korda also helped to finance Outcast of the Islands (1952), Home at Seven (1952), Who Goes There! (1952), The Holly and the Ivy (1952), The Ringer (1952), Folly to Be Wise (1953), Twice Upon a Time (1953), The Captain's Paradise (1953), and The Story of Gilbert and Sullivan (1953). Cry, the Beloved Country (1951), directed by Zoltan, was acclaimed. The Sound Barrier (1952) from David Lean was a hit. The Man Between (1953) was an attempt to repeat the success of The Third Man. Korda then helped to make The Heart of the Matter (1954), Hobson's Choice (1954), The Belles of St. Trinian's (1954), and The Teckman Mystery (1954). A draft screenplay of what became The Red Shoes was written by Emeric Pressburger in the 1930s for Korda and intended as a vehicle for Merle Oberon, whom Korda later married. The screenplay was bought by Michael Powell and Pressburger, who made it for J. Arthur Rank. During the 1950s Korda reportedly expressed interest in producing a James Bond film based upon Ian Fleming's novel Live and Let Die, but no agreement was ever reached.

Соңғы фильмдер

1954 жылы Корда Нью-Йорк қаласының «City Investing Corporation» инвестициялық корпорациясынан 5 миллион фунт стерлинг алды, осының арқасында өмірінің соңына дейін фильмдер түсіруді жалғастыра алды.

Мұра

Михаил Корда, Винсенттің ұлы, демек Александрдың сіңілі баласы, Мерле Оберон туралы кілт ашатын роман жазды, ол оның қайтысынан кейін жарияланды. Ол "Квини" деп аталды. Ол сонымен қатар, әкесі, екі інісі және олардың үлкен туысқандық отбасы туралы "Бақытты өмірлер" (1979) атты естеліктер жинағын жазды. "Жылдың ең үздік британдық фильмі" үшін Александр Корда сыйлығын Ұлыбритания кино және телеарна академиясы табыстайды.