Кіріспе

Венгр-американдық аниматор, кинорежиссер және продюсер (1908–1980)

Джордж Пал (шын аты – Дьердь Пал Марчинчак; 1 ақпан 1908 – 2 мамыр 1980) – венгр-американдық аниматор, кинорежиссер және продюсер, көбінесе фантастика және ғылыми-фантастика жанрларымен байланысты. Ол Еуропадан эмиграциядан кейін АҚШ азаматы болды. Ол жеті жыл қатарынан (1942–1948) «Үздік қысқаметражды фильм (мультфильм)» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылып, 1944 жылы арнайы сыйлық алды. Бұл оны Миклош Розадан кейін ең көп ұсынылған венгр эмигрантының екіншісі етеді (Уильям С. Дарлинг және Эрнест Ласломен бірге).

Ерте өмір және мансап

Пал Венгрияның Цеглед қаласында туған, ол György Pál Marczincsak, Sr. және оның әйелі Марияның ұлы. 1928 жылы Мажарстан көркемсурет академиясын 20 жасында бітірген. 1928-1931 жылдары ол Венгрияның Будапешттегі Hunnia Film Studio үшін фильмдер түсірді. 1931 жылы ол Элизабет "Жсока" Гранжанға үйленді, ал Берлинге көшіп келгеннен кейін, 1931 жылдан 1933 жылға дейін UFA Studios-тің негізгі тапсырыс берушісі болған Trickfilm Studio GmbH Pal und Wittke-ді құрды. Осы кезеңде ол Пал қуыршақтар техникасын (АҚШ-та Puppetoons деп белгілі) патенттеді. 1933 жылы Прагада жұмыс істеді. 1934 жылы ол Париждегі қонақүй бөлмесінде темекі жарнамалық роликтерін түсірді, содан кейін Philips компаниясы оны тағы екі жарнамалық ролик жасауға шақырды. Ол Пал қуыршақтар техникасын Эйндховенде, бұрынғы қасапханада, кейін вилла студиясы Suny Home-да қолдана бастады. 1939 жылға дейін ол Horlicks Malted Milk британдық компаниясы үшін бес фильм түсірді. Сол жылдың желтоқсан айында 32 жасында ол Еуропадан АҚШ-қа эмиграциялап, Paramount Pictures компаниясында жұмыс істей бастады. Осы уақытта оның досы Уолтер Ланц оған америкалық азаматтық алуға көмектесті. Аниматор ретінде ол 1940 жылдары Puppetoons сериясын жасады, бұл оған 1943 жылы "Puppetoons деп аталатын қысқаметражды фильмдерді өндірудегі жаңа әдістер мен техникаларды дамытқаны үшін" құрметті Оскар сыйлығын әкелді. Пал содан кейін жанды түсірілімдерге көшті, "Ұлы Руперт" (1950) фильмін жасады. Ол 1950-1960 жылдары бірнеше ғылыми-фантастикалық және фантастикалық фильмдердің продюсері ретінде танымал, мысалы, "When Worlds Collide", оның төртеуі режиссер Байрон Хаскинмен бірлесіп жасалған, соның ішінде "Әлемдер соғысы" (1953). Ол өзі "Том-Тамб" (1958), "Уақыт машинасы" (1960) және "Гримм ағайлылардың ғажайып әлемі" (1962) фильмдерін түсірді.

Өлім

1980 жылы мамыр айында ол Калифорния штатының Беверли-Хиллз қаласында 72 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы Holy Cross Cemetery зиратына жерленді. Ол сол кезде жұмыс істеп жатқан "Берг саяхаты" аяқталмай қалды.

Марапаттар мен құрметтер

Палдың Голливудтың Атақ-даңқ аллеясында, 1722 Vine St. мекенжайында жұлдызы бар. 1980 жылы Кино өнері мен ғылымы академиясы оның естелігіне арнап «Кинодағы фантастика туралы Джордж Пал лекциясы» сериясын құрды. Джордж Пал (сондай-ақ «When Worlds Collide» фильмімен бірге) «Ғылыми фантастика/Қос фильм» аталған сахналық мюзикл «Рокки қорқынышты шоу» мен оның кино нұсқасы «Рокки қорқынышты сурет шоу» (1975) фильмдеріндегі классикалық ғылыми фантастика мен қорқыныш фильмдеріне жасалған көптеген сілтемелердің бірі болып табылады. 1975 жылы Пал Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен, сондай-ақ Сан-Диего комик-конының «Inkpot» сыйлығымен марапатталды. Джордж Палдың «Tulips Shall Grow» және «John Henry and the Inky Poo» (1946) Puppetoons фильмдері 1997 және 2015 жылдары АҚШ Конгресі кітапханасының Ұлттық кино реестріне қосылды. «Tubby the Tuba» модельдерінің бірі, бақа және үш ішекті аспап Америка тарихының ұлттық мұражайына Смитсониан институтына сыйға тартылды.

Сақтау

Академия киноархиві Джордж Палдың бірнеше фильмін сақтап қалды, оның ішінде Philips компаниясы үшін түсірілген «Radio Röhren (Valve) Revolution» (1934) жарнамалық қысқаметражды фильмі, «Jasper and the Beanstalk» (1945) және «John Henry and the Inky Poo» (1946) фильмдері бар.

Тірі экшн көркем фильмдер

Жыл Атауы Режиссер Продюсер Ref(s) (Reference(s)) 1950 Ұлы Руперт Мақсатты ай 1951 Әлемдер соқтығысқанда 1953 Гудини Әлемдер соғысы 1954 Жылаңаш ормандар 1955 Ғарышқа жаулау 1958 Том Басбармақ 1960 Уақыт машинасы 1961 Атлантида, жоғалған континент 1962 Гримм ағайындыларының ғажайып әлемі 1964 Доктор Лаоның 7 жағы 1968 Қуат 1975 Док Савидж: Бронзалық адам