Пол Лукас: Венгр-америкалық актер өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Венгр-американдық актер (1894–1971)

Пол Лукас (туған аты Пал Лукач; 26 мамыр 1894 – 15 тамыз 1971) – венгр актері. Ол «Райндегі күзет» (1943) фильміндегі рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік актер» номинациясын және алғашқы «Алтын глобус» сыйлығының «Драмалық фильмдегі үздік актер» номинациясын жеңіп алды, бұл рөлді ол бродвей сахнасында алғаш рет ойнаған болатын.

Өмірбаян

Лукас Пал Лукач Будапештте Адольф Мункасси мен Мария Шнеккендорфтың ұлы болып дүниеге келді. Кейіннен оны Мария (туған есімі Зилахы) мен жарнама саласындағы Янош Лукач асырап алды. Лукас 1916 жылы Будапештте сахнада алғаш рет өнер көрсетті, ал 1917 жылы кинода дебют жасады. Алғашқыда ол әдемі, тартымды әйелдерге ғашық болатын рөлдерді ойнады, бірақ уақыт өте келе, оның образы көбінесе жаман жігіттерге айналды. Ол Венгрия, Германия және Австрияда сахна мен кинода табысқа жетті, онда Макс Рейнхардтпен бірге жұмыс істеді. 1927 жылы Голливудқа келді және 1937 жылы АҚШ азаматы атанды. 1935 жылы Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласындағы жаңа Ракет клубының жанында үй салды. 1930 жылдары Лукас «Роккаби» мелодрамасында, «Грампи» қылмыстық комедиясында, Альфред Хичкоктың «Леди жоғалып кетті» фильмінде, «Сүйген әйелдер» комедиясында және «Додсворт» драмасында ойнады. Ол Уильям Пауэлл мен Базил Ратбоуннан кейін «Казинодағы кісі өлтіру ісі» (1935) фильміндегі космополиттік Нью-Йорктік детектив Фило Ванс рөлін сомдады. Оның ең үлкен кино жетістігі «Райн бойындағы күзет» (1943) фильмінде болды, онда ол нацистерге қарсы күрескен адамды ойнады – бұл рөлді ол 1941 жылы Бродвейдегі осы аттас пьесаның премьерасында алғаш рет ойнаған еді. Оның американдық әйелі бар неміс эмигранты Курт Мюллер рөлін Бетт Дэвис ойнады, сыншылар оның ойынын жоғары бағалады. «Нью-Йорк Таймс» газетінің журналисі Брукс Аткинсон: «Фашизмнің жауы ретінде Лукастың шаршаған, махаббатқа толы, тапқырлыққа толы бейнесі оның адалдығы мен актерлік шеберлігінің арқасында батырлыққа айналады» деп жазды. Ол осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол «Жылдың ең үздік актері» сыйлығын Нью-Йорк киносыншыларынан алды, «Қараңғылық әлемі» эпизодындағы соқыр композитор рөлін де орындады. 1944 жылдың 2 сәуірінде ол «Silver Theater» телебағдарламасында «Тұрақты жүрек» спектаклінде ойнады. 1940 жылдары Лукас «Америка идеалдарын сақтау үшін кино альянсының» негізін қалаушылардың бірі болды – бұл консервативті лоббилік ұйым Голливудтағы коммунистік ықпалға қарсы болды. Лукас сонымен қатар Уолт Диснейдің Жюль Верннің «Теңіз астындағы 20 000 лига» романының 1954 жылғы киноверсиясында профессор Ароннакс рөлін ойнады. Лукастың кино мансабы 1960 жылдарға дейін жалғасты, ол тоғыз фильмде ойнады, соның ішінде 1963 жылы Элвис Преслимен бірге түсірілген «Акапулькодағы қызық» және 1965 жылы Питер О’Тулмен бірге түсірілген «Лорд Джим» фильмдері бар. Оның соңғы фильмі «The Challenge» 1970 жылы шықты. Оның мансабының қалған бөлігі Голливудтан сахнаға және теледидарға көшті. Оның жалғыз әнші рөлі – Ирвинг Берлиннің «Маған ханым деп қоңырау шалыңыз» Бродвей қойылымындағы Космо Константин рөлі (Этель Мерманмен бірге 600-дан астам қойылымда ойнады, бірақ ол 1933 жылы түсірілген «Кішкентай әйелдер» фильмінде де ән шырқады). Лукас 1971 жылдың 15 тамызында Марокконың Танжер қаласында қайтыс болды, зейнеткерлікке шығу үшін орын іздеп жүргенде көз жұмған деген ақпарат бар. Ол Испанияда жерленген.

Lukas was born Pál Lukács in Budapest into a Hungarian Jewish family, the son of Adolf Munkácsi and Mária Schneckendorf. He was later adopted by Mária (née Zilahy) and János Lukács, an advertising executive. Lukas made his stage debut in Budapest in 1916, and his film debut in 1917. At first, he played elegant, smooth womanizers, but increasingly, he became typecast as a villain. He had a successful stage and film career in Hungary, Germany, and Austria, where he worked with Max Reinhardt. He arrived in Hollywood in 1927, and became a naturalized citizen of the United States in 1937. In 1935, he built a home near the new Racquet Club of Palm Springs, California. Lukas was busy in the 1930s, appearing in such films as the melodrama Rockabye, the crime caper Grumpy, Alfred Hitchcock's The Lady Vanishes, the comedy Ladies in Love, and the drama Dodsworth. He followed William Powell and Basil Rathbone, portraying the series detective Philo Vance, a cosmopolitan New Yorker, once in The Casino Murder Case (1935). His major film success came in Watch on the Rhine (1943), where he played a man working against the Nazis, a role he originated in the Broadway premiere of the play of the same name in 1941. His portrayal of Kurt Mueller, a German émigré with an American wife, played by Bette Davis, was universally lauded by critics. Brooks Atkinson of the New York Times, wrote: "As the enemy of fascism, Mr. Lukas' haggard, loving, resourceful determination becomes heroic by virtue of his sincerity and his superior abilities as an actor." He won the Academy Award for Best Actor for the role. He also received the New York Film Critics Award for his performance. as well as the character of a blind composer in the episode "A World of Darkness". On 2 April 1944, he starred in "The Steadfast Heart" on Silver Theater. In the 1940s, Lukas was a charter member of the Motion Picture Alliance for the Preservation of American Ideals, a conservative lobbying group opposed to possible Communist influence in Hollywood. Lukas also starred as Professor Aronnax in Walt Disney's film version of Jules Verne's 20,000 Leagues Under the Sea (1954). Lukas' film career continued into the 1960s, with nine films, including Fun in Acapulco with Elvis Presley in 1963 and Lord Jim with Peter O'Toole in 1965. His final film, The Challenge, was released in 1970. The remainder of his career moved from Hollywood to the stage, and to television. His only singing role was as Cosmo Constantine in the original 1950 Broadway stage version of Irving Berlin's Call Me Madam, opposite Ethel Merman for over 600 performances (although he is heard singing a song in the 1933 film Little Women). Lukas died 15 August 1971, in Tangier, Morocco, reportedly while searching for a place to spend his retirement years. He is buried in Spain.

Тану

Лукас 1960 жылдың 8 ақпанында Голливуд бульвары, 6821 нөмірдегі Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызбен құрметтелді.