Кіріспе

Мондариз–Бальнеарио – Испанияның Галисия аймағындағы шипажайлы қала және муниципалитет. Бастапқыда, көршілес Мондариз қаласының қарапайым ауылы (Тронкосо) болған, ол 19 ғасырдың соңында суларының емдік қасиеттері бар екені танымал болғаннан кейін шипажай қаласына айналды. Галисиядағы ең кіші муниципалитет және 2,4 км² ауданымен Испаниядағы ең кіші муниципалитеттердің бірі болып есептеледі.

Ежелгі және ортағасырлық тарих

Археологиялық қазбалар нәтижесінде қазіргі қала тұрған жерде тарихқа дейінгі дәуірден бері адамдар мекендегені белгілі. Бұл Кото-Сивидадеде де, Рим дәуірінде де бекініс болғандығын көрсетеді. Себебі, Пьостың көршілес ауданында римдік амфоралардың қалдықтары, түрлі керамикалық және қола монеталар табылды, бұл осы жерді мекендегенін растайды. Алайда, Мондариз Балнеарионың римдік мәдениетке сіңгенін көрсететін ең маңызды дәлел – Тея өзенінің жанындағы, немесе Чернадела көпірі сияқты римдік жолдың қалдықтарының табылуы. Дәстүр бойынша, 1282 жылы осы округте орналасқан Сан-Педро шіркеуінде Португалия королі Диниш, Арагон принцессасы Изабелламен – Петр III-нің қызымен үйленген. Кейін ол Португалиялық Изабелла деген атпен танылды.

Қазіргі заманғы тарих

Понтеведра муниципалитеттерінің жаңа бөлінісінде, 1835 жылғы 23 маусымдағы Корольдік жарлыққа сәйкес, ол Мондариз еншісіне қарапайым аумақ ретінде қосылды. Флорида Бланканың жазбаларында көрсетілгендей, ол Дон Хуан Лагоға, Вальдарес маркізіне және Соброса маркізіне тәуелді болып, Собросаның билігінде болды. 1904 жылы приход Troncoso болып өзгерді – Мондариз приходына тәуелді Санта-Эулалия-де-Мондариз приходының аумақтарынан құрылған жаңа приход. 1924 жылы, приходтың аты Лурдес Діңгесіне өзгертілгеннен кейін, 30 қарашада қазіргі Мондариз Бальнеарио атауымен тәуелсіз муниципалитетке айналды. "Бальнеарио" – испан тіліндегі "шипажай" деген сөз, ол Мондаризден тәуелсіздік алуына қажетті экономикалық күшті қамтамасыз еткен медициналық мекемеге сілтеме жасайды. Осылайша, Мондариз Бальнеарио тарихы Дон Сабино Пеинадор Энрике Веламен тығыз байланысты, ол аталған Тронкосо ауданын мәшһүр шипажайға айналдырды, соның арқасында бұл қала пайда болды. 1925 жылдың 17 сәуірінен бастап Мондариз Бальнеарио қаласы король Альфонсо XIII және генерал Примо де Ривераның Гранд-мейманханаға жиі келетін жергілікті тұрғындардың жомарттығына ризашылық ретінде берген "Өте қонақжай вилла" атағын алды. 1898 жылы ашылған және ХХ ғасырдың басында маңызды қонақтарды қабылдаған Гранд-мейманхана Испания Азамат соғысынан кейін құлдырауға ұшырады. 1973 жылы болған өрт Гранд-мейманхананы қиратып, 2005 жылға дейін ғимарат қиратылып, кейін жеке пәтерлерге қайта жарақтады. Осы уақыт аралығында жақын жерде жаңа қонақ үй мен шипажай салынды, және қазіргі уақытта Мондариз Бальнеарио Галисиядағы ең маңызды шипажайлардың бірі болып табылады.